Oddzielili cię, syneczku, od snów, co jak motyl drżą,
haftowali ci, syneczku, smutne oczy rudą krwią,
malowali krajobrazy w żółte ściegi pożóg,
wyszywali wisielcami drzew płynące morze.
Krzysztof Kamil Baczyński, Elegia o… (chłopcu polskim)
► Fotografie z Archiwum IPN
Dzieci - więźniowie obozu dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej w Łodzi
-
Dzieci - więźniowie obozu dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej w Łodzi, wykonujące prace terenowe, z zasobu AIPN, sygn. IPNLd-1-2-26-20 -
Elżbieta Nowak - więzień obozu dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej w Łodzi. Na tabliczce napis POLEN-JUGENDVERWAHRLAGER, data: 14 IX 43 oraz Nr. 335, z zasobu AIPN, sygn. IPNLd-1-2-25-208 -
Dzieci - więźniowie obozu dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej w Łodzi - w trakcie apelu, z zasobu AIPN, sygn. IPNLd-1-2-26-10
Zobacz również:
- Wystawa „»Dzieci z Przemysłowej« – niemiecki obóz w Łodzi (1942–1945)” / „»Children from Przemysłowa Street« – German camp in Łódź (1942–1945)”
- „Dzieci z Przemysłowej” – niemiecki obóz w Łodzi. Broszura towarzysząca wystawie - do pobrania
- Artur Ossowski: Niemiecki obóz pracy dla polskich dzieci przy ul. Przemysłowej w Łodzi (1942–1945)
- Tomasz Toborek, Obóz przy Przemysłowej w Łodzi – piekło dla najmłodszych
- Artur Ossowski, „Dzieci z zielonego autobusu”. Z zeznań o niemieckim obozie dla polskich dzieci przy ul. Przemysłowej w Łodzi (1942–1945), Łódź–Warszawa 2022
II wojna światowa
Atak niemieckiej III Rzeszy na Polskę zapoczątkował II wojnę światową. Z perspektywy geopolitycznej wojny nie wywołali jednak sami Niemcy, ale Berlin wraz z Moskwą. Agresja niemiecka z 1 września i następująca po niej agresja sowiecka z 17 września były konsekwencją wspólnych planów dwóch zbrodniarzy XX w. – Adolfa Hitlera i Józefa Stalina.
Wrzesień 1939 r. postrzegamy z perspektywy gry mocarstw – Niemiec i sowieckiej Rosji – realizujących swe imperialne plany, a także Polski usiłującej obronić swą niepodległość. A w cieniu tej wielkiej historii rozgrywały się indywidualne dramaty (fragment).
- Więcej: dr hab. Filip Musiał, dyrektor Oddziału IPN w Krakowie, Człowiek w kleszczach geopolityki, dodatek prasowy w 85. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę
ŚWIATOWY DZIEŃ SYBIRAKA – 17 września
17 września, w rocznicę sowieckiej agresji na Polskę 1939 r., która zapoczątkowała masowe wywózki obywateli polskich z Kresów do ZSRS – na mocy uchwały Sejmu z 2013 r. – obchodzimy Światowy Dzień Sybiraka. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej upamiętnia tych, którzy tam zginęli, tych, którym udało się powrócić do Ojczyzny, tych, którzy osiedli w różnych częściach świata, oraz tych, którzy pozostali w miejscu swego zesłania, gdzie kultywowali polskość – napisano w uchwale.
► „Biuletyn IPN” 2025, nr 9 – Straty wojenne
To nie jest numer podsumowujący całość naszych strat. Przedstawiamy w nim konkretne wydarzenia. Spoglądamy na gehennę obozów koncentracyjnych przez pryzmat ocalałej korespondencji. Przywołujemy tragedię młodzieży oskarżonej o konspirowanie, ofiary obozów i ulicznych egzekucji, dzieci polskich robotnic przymusowych. To ciągle nie zabliźnione rany. W numerze przedstawiamy m.in. wspomnienia „Reny” – uczestniczki Powstania Warszawskiego.
► 17 września: 85. rocznica agresji ZSRS na Polskę. Światowy Dzień Sybiraka
- [TEKST + AUDIO] 85. rocznica agresji Związku Sowieckiego na Polskę
- Karol Nawrocki, Pakt zbrodniarzy. Toast za Hitlera, który zmienił świat
- Karol Nawrocki, Agresja 17 września 1939 r. – historyczne kłamstwo bieżącej polityki Kremla
- Włodzimierz Suleja, Wrzesień 1939 roku
- Magdalena Dzienis-Todorczuk, Sowiecka agresja na Polskę 17 września 1939 r.
- Oświadczenie IPN w związku z wypowiedziami Prezydenta Federacji Rosyjskiej na temat II wojny światowej i jej przyczyn
- Sowiecki film propagandowy z 1939 r. z komentarzem,
- Dokument zrealizowany przez kanał TVP Historia we współpracy z IPN i Instytutem Ekspertyz Sądowych w Krakowie pt. „Ekspertyza. Katyńskie doły śmierci”, wyprodukowany w 2019 r.,
- Wkroczenie wojsk sowieckich 17 września 1939 – fotografie z zasobów Archiwum IPN
- Artykuły i informacje o agresji sowieckiej na Polskę z września 1939 r. znajdą Państwo w naszych portalach www.przystanekhistoria.pl oraz Polskie miesiące.
- „Inwazja sowiecka na Polskę w 1939 roku” – wybór tekstów źródłowych wraz z oprawą dydaktyczną
IPNtv Białystok: 8 maja 1945 r. - zakończenie II wojny światowej [SPOT]
►WIDEOCAST:
- #7 DLACZEGO WYBUCHŁA II WOJNA ŚWIATOWA? #PRZYSTANEK_HISTORIA
- #8 REPARACJE. ILE PIENIĘDZY OTRZYMAŁA POLSKA W RAMACH ODSZKODOWAŃ...? #PRZYSTANEK_HISTORIA
►AUDIO [poniżej - do pobrania]
- Straty wojenne - dr hab. Piotr Majewski, BBH IPN
- Straty wojenne - dr hab. Piotr Majewski, BBH IPNO wybuchu II wojny światowej - dr hab. Waldemar Grabowski, Biuro Badań Historycznych IPN
- O reparacjach wojennych dla Polski - dr Konrad Graczyk, Biuro Badań Historycznych IPN
- O agresji ZSRS na Polskę - dr hab. Patryk Pleskot, OBBH IPN Warszawa
- „Biuletyn IPN" nr 9/2024: zbrodnie, straty, reparacje - Jan Ruman, redaktor naczelny „Biuletynu IPN”
► Dodatek prasowy [pdf]:
► Fotografie
- Fotografie z wojny obronnej 1939
- Oblężenie Warszawy w fotografii Juliena Bryana
- Zniszczenia Warszawy w 1939 roku w obiektywie Antoniego Snawadzkiego
- Wrzesień 1939 – fotografie
- Wkroczenie wojsk sowieckich 17 września 1939 do Polski – fotografie z zasobów Archiwum IPN
- Fotografie z Powstania Warszawskiego
► Infografiki historyczne. Wrzesień 1939
- Wrzesień 1939. Droga do wojny 1918-1939
- Wrzesień 1939. Przygotowania
- Wrzesień 1939. A więc wojna
- Wrzesień 1939. Obrona przed niemiecką agresją (4-16 września)
- Wrzesień 1939. Sowiecka agresja na Polskę
- Wrzesień 1939. Walka na dwa fronty
- Wrzesień 1939. Bilans kampanii
- Wrzesień 1939. Zbrodnie wojenne
► 1 września 1939 (POL), (ENG)
- Obrona Westerplatte
- Zniszczenie Wielunia
- Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku
- Bitwa nad Bzurą
- Obrona Warszawy
- Agresja ZSRS na Polskę – 17 września 1939 r.
- Sowieci w Polsce
- Zniszczenia wojenne
- Zniszczenia Warszawy w 1939 roku. Fotografie Antoniego Snawadzkiego
- Ekshumacje żołnierzy września 39
- Bombardowanie Sulejowa
- Fotografie z kolekcji Jerzego Zielnki
- Odezwy i obwieszczenia władz polskich
- Ogłoszenia władz okupacyjnych
- Zbrodnie Wehrmachtu - Grupa Armii „Południe”
- Zbrodnie Wehrmachtu - Grupa Armii „Północ”
- Prowokacja Gliwicka
- Dokumenty i opracowania dotyczące działań niemieckich na terenach Polski
- Zbrodnie Wehrmachtu - Luftwaffe
– prasa
- Dziennik Polski
- Czas
- Kurier Poznański
- Wiek Nowy
- Orędownik
- Polska Zachodnia
- Chwila
- Słowo Narodowe
- materiały IPN
- artykuły
► portale IPN
- Polskie Miesiące: Początek II wojny światowej
- Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności
- Zbrodnia Katyńska: Katyń 1940 - więcej: TUTAJ
- Zbrodnia Wołyńska - więcej TUTAJ. Portal zbrodniawolynska.pl w trzech wersjach językowych: POL, UKR, ANG. Baza Ofiar Zbrodni Wołyńskiej
- Zbrodnia Pomorska - więcej TUTAJ
- „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”
- Powstanie Warszawskie - więcej TUTAJ
- Niemieckie obozy koncentracyjne - więcej: https://truthaboutcamps.eu/
- Pierwszy transport Polaków do Auschwitz - więcej TUTAJ
- Powstanie w getcie warszawskim - więcej TUTAJ
- Polacy ratujący Żydów pod okupacją niemiecką - więcej TUTAJ
- Rodzina Ulmów - więcej TUTAJ
- portal IPN przystanekhistoria.pl - artykuły, materiały audio, wideo, biblioteka cyfrowa i in.
► Wrzesień 1939; Intelligenzaktion; Akcja AB; Armia Krajowa; Armia Czerwona; Adolf Hitler; Józef Stalin; Gestapo; Cichociemni; Konspiracja; Kościół; Kresy; Wysiedlenia; Martyrologia; Zbrodnia Katyńska; Zbrodnia Pomorska; Zbrodnia Wołyńska; Zbrodnie komunistyczne; Zbrodnie sowieckie; Obozy koncentracyjne; Niemcy; Okupacja niemiecka; Okupacja sowiecka; Polacy ratujący Żydów; Polskie Państwo Podziemne; Polskie siły zbrojne poza krajem; Polskie wojsko; Represje; Władysław Anders; Stanisław Maczek; Stanisław Mikołajczyk; Władysław Raczkiewicz; Władysław Sikorski; Statki okręty; Lotnictwo; Włochy; Wielka Brytania;
► II wojna światowa – materiały edukacyjne
► Wydawnictwa IPN
Katalogi publikacji:
- Publikacje Instytutu Pamięci Narodowej na temat II wojny światowej
- Terror, Holokaust, Represje. Społeczność żydowska pod władzą niemieckiego i sowieckiego totalitaryzmu na ziemiach polskich 1939–1945 – katalog publikacji IPN 2000–2024
- Terror, Holocaust, Persecution. The Jewish community under the rule of the German and Soviet totalitarianism in Polish territories during 1939–1945. IPN Publications Catalogue 2000–2024
Więcej: TUTAJ
Wydawnictwa – m.in.:
- Grzegorz Śliżewski, Księga Myśliwców 1939. Słownik biograficzny pilotów polskich walczących podczas kampanii 1939 r. w jednostkach myśliwskich, 920 s., Wrocław–Warszawa 2025
- Grzegorz Cwyl, Generał Jan Kazimierz Kruszewski. Zarys biografii, Warszawa 2025
- Bartłomiej Noszczak, Przejścia. Exodus cywilów we Wrześniu ’39 w relacjach i we wspomnieniach, Warszawa 2025
- Maria Zima-Marjańska, Durchgangslager 121 Pruszków. Eine Expertise zu seiner Geschichte und seinem gesetzlichen Status, Warszawa 2025
- Andrzej Konstankiewicz, Paweł Mikołaj Rozdżestwieński, Krzysztof Haładaj, Wojsko Polskie 1939. Organizacja i uzbrojenie, wyd. 2 uzupełnione, Warszawa 2025
- Grzegorz Bębnik, Od Mostów do Hohenlychen. Z archiwum Hansa‑ Albrechta Herznera, Katowice-Warszawa 2025
- Monika Tomkiewicz, The Ponary Crime 1941–1944, Warszawa 2025
- Joanna Dardzińska, Warszawa nie umiera nigdy Henryk Śmigacz – fotograf walczącej stolicy (1939, 1944), Warszawa 2024
- Maciej Franz, Kampania polska 1939 i następne… Studia i szkice, Szczecin 2024
- Wrzesień 1939 w południowej Polsce, red. Dawid Golik, Michał Wenklar, Kraków-Warszawa 2024
- Tomasz Ceran, Zbrodnia pomorska 1939. Początek ludobójstwa niemieckiego w okupowanej Polsce, Bydgoszcz–Warszawa 2024
- Dariusz Węgrzyn, „Internirung”. Deportacja mieszkańców Górnego Śląska do ZSRS na tle wywózek niemieckiej ludności cywilnej z terenu Europy Środkowo – Wschodniej do sowieckich łagrów pod koniec II wojny światowej, Katowice–Warszawa 2024
- Obwód VI Praga Okręgu Warszawa AK w powstaniu warszawskim – wybór dokumentów. Seria: Warszawa Niepokonana. Tom 32
- Adam Pleskaczyński, Czas bestii. Terror w okupowanej Polsce 1939–1945, Poznań-Warszawa 2023
- Karol Nawrocki, Pakt zbrodniarzy. Toast za Hitlera, który zmienił świat, Warszawa 2022
- Halo, tu Polskie Radio Warszawa. Na froncie wojny w eterze 1939–1945, scenariusz Izabela Matuszewska, Krzysztof Musielak, rysunki Roman Kucharski, Maciej Czaplicki, IPN, Polskie Radio, Warszawa 2024
- Tomasz Łabuszewski, Ukradzione dzieciństwo / Stolen Childhood, współpraca Anna Maria Adamus, Ewa Dyngosz, Edyta Gula, Warszawa 2022
- Johannes Vande Voorde, Dirk Verbeke, Zapomniani bohaterowie. Śladami polskich wyzwolicieli: z Arromanches do Wilhemshaven, Warszawa 2024
- Zbigniew Wawer, Władysław Anders 1892–1970, Warsaw 2019 ANG
- Maciej Korkuć, Walcząca Rzeczpospolita 1939–1945, Warszawa 2019
- The Fighting Republic of Poland 1939–1945 (ENG) – pdf
- Die Kämpfende Republik. Polen 1939–1945 (DE) – pdf
- La République de Pologne en lutte 1939–1945 (FR) – pdf
- Борющаяся Речь Посполитая. Польша 1939–1945 (RU) – pdf
- La Polonia in lotta 1939–1945 (IT) – pdf
- Tomasz Łabuszewski, Ukradzione dzieciństwo / Stolen Childhood, współpraca Anna Maria Adamus, Ewa Dyngosz, Edyta Gula, Warszawa 2022
- Nie tylko o Ulmach. O pomocy udzielanej Żydom przez Polaków podczas okupacji niemieckiej w latach 1939-1945, red. Tomasz Domański, Alicja Gontarek, Warszawa 2023
- Not Only About the Ulmas. Assistance Offered on Polish Territory to Jewish People During the German Occupation 1939–1945, edited by Tomasz Domański, Alicja Gontarek, Warsaw 2023
- Mateusz Szpytma, The Righteous and the Merciful. The Rescue of Jews by the Poles and the Tragic Consequences for Ulma Family from Markowa, Warsaw 2023
- Marek Gajewski, Generał brygady Ludwik Kmicic-Skrzyński ps. „Kmicic” 1893–1972, Warszawa 2023
- Polska jesień, rosyjska zima. Spotkanie Juliena Bryana z misją UNRRA w Europie Środkowo-Wschodniej 1946–1947 – fotografie i zapiski / Polish Autumn, Russian Winter. Julien Bryan Meets the UNRRA Mission in Central and Eastern Europe 1946–1947 – Photographs and Notes, red. Jacek Sawicki, Warszawa 2022 ENG
- Oblężenie Warszawy w fotografii Juliena Bryana / Siege of Warsaw in the photographs of Julien Bryan, redakcja Jacek Zygmunt Sawicki i Tomasz Stempowski, Warszawa 2010
- album „Okaleczone miasto – Warszawa '39. Wojenne zniszczenia obiektów stolicy w fotografiach Antoniego Snawadzkiego”, oprac. Marcin Majewski.
- Direction: Wilhelmshaven 1945, translated by Jerzy Giebułtowski, text Grzegorz Drojewski, drawings Hubert Ronek, historical insert and consultation Tomasz Łabuszewski, Anna Obrębska, Warsaw 2022 ENG
- Operation "Market Garden" 1944, translated by Jerzy Giebułtowski, text Tomasz Robaczewski, drawings Hubert Ronek, historical insert and consultation Tomasz Łabuszewski, Warsaw 2022 ENG
- The Battle of Monte Cassino 1944, translated by Jerzy Giebułtowski, text Tomasz Robaczewski, drawings Hubert Ronek, historical insert and consultation Tomasz Łabuszewski, Warsaw 2022 ENG
- The Defence of Grodno 1939, translated by Jerzy Giebułtowski, text Tomasz Robaczewski, drawings Hubert Ronek, historical insert and consultation Tomasz Łabuszewski, Warsaw 2019 ENG
- Persecution for providing help to Jews in occupied Polish territories during World War II, vol. 1, edited by Aleksandra Namysło, Martyna Grądzka, Warsaw 2022 ENG
- Zbigniew Stanuch, Ravensbrück Die Geschichte, die nicht vergessen werden darf. Der polnische Standpunkt, Szczecin 2020 GER
- Opór, przystosowanie czy współpraca? Obywatele II Rzeczypospolitej wobec okupacji sowieckiej ziem polskich w latach 1939–1941, red. Piotr Kardela, Krzysztof Sychowicz, Jarosław Wasilewski, Białystok–Warszawa 2023
- Polacy i Brytyjczycy w obliczu wybuchu drugiej wojny światowej, red. Waldemar Grabowski, Warszawa 2023
- „Biuletyn IPN” nr 7-8/2023 – Wołyń. 80. rocznica
- „Lecz ja wiem: wybawca mój żyje”. Ksiądz Antoni Korczok (1891–1941). Życie, posługa, męczeństwo, red. ks. Piotr Górecki, Sebastian Rosenbaum, Bogusław Tracz, IPN, Instytut Nauk Teologicznych Uniwersytetu Opolskiego, Katowice–Opole–Warszawa 2023
- Dokumenty zbrodni wołyńskiej tom 1, oprac. Edward Gigilewicz, Leon Popek, Paweł Sokołowski, Tadeusz Zych, IPN, Muzeum - Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu, Warszawa–Lublin–Tarnobrzeg 2023
- Marek Stefański, Pułkownik Stanisław Hojnowski (1893–1939). Biografia obrońcy Tomaszowa Mazowieckiego z września 1939 roku, Łódź–Warszawa 2023
- Władzy raz zdobytej… Początki systemu komunistycznego w Polsce 1944–1947, red. Mirosław Surdej, Paweł Fornal, Rzeszów–Warszawa 2023
- Kościół wobec niepodległości Polski 1918–1989. Ludzie – miejsca – wydarzenia, red. Krzysztof Sychowicz, Jarosław Wasilewski, Białystok–Warszawa 2020
- Maria Wardzyńska, Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce Intelligenzaktion, Warszawa 2009 – PDF
- Adam Dziurok, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał, Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918–1989, Wydanie IV zmienione, Warszawa 2023
► W ramach projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” Wydawnictwo IPN w latach 2022–2025 opublikowało serię książek naukowych i popularnonaukowych poświęconych żołnierzom i cywilom walczącym o wolność państwa polskiego w trakcie II wojny światowej.
Publikacje z logo projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”
2022
- Jerzy Kirszak, Bogusław Polak, Michał Polak, Generał broni Władysław Anders 1892–1970. Czyny i pamięć, Warszawa 2022.
- Bartłomiej Noszczak, Orient zesłańców. Bliski Wschód w oczach Polaków ewakuowanych ze Związku Sowieckiego (1942–1945), Warszawa 2022.
- Grzegorz Śliżewski, Karmazynowy błękit nieba. Działania bojowe I Polskiego Skrzydła Myśliwskiego w 1941 roku, Wrocław–Warszawa 2022.
- Maria Radożycka-Paoletti, Wciąż szukamy Ojczyzny zgubionej w wrześniowych chmurach... Wojennym szlakiem majora Władysława Drelicharza (1913–1944), Warszawa 2022.
2023
- Bartosz Janczak, Organizacja i wyszkolenie Armii Polskiej na Wschodzie w latach 1942–1944, Łódź–Warszawa 2023.
- Wojenne peregrynacje Stanisława Bogdana Mączyńskiego, wprowadzenie i opracowanie Zbigniew Gołasz, Katowice–Warszawa 2023.
2024
- Jerzy Kirszak, Bogusław Polak, Michał Polak, General Władysław Anders. Deeds and Remembrance, Warszawa 2024.
- Maria Radożycka-Paoletti, „Esuli senza patria...” Dalla Polonia all’Italia: il cammino di guerra del capitano Władysław Drelicharz (1913–1944), Warszawa 2024.
- Teodor Gąsiorowski, Aneta Hoffmann, Przemysław P. Romaniuk, Bohaterowie spod Monte Cassino na rozstajach historii. Losy żołnierzy 2 Korpusu po II wojnie światowej, Warszawa 2024.
- Johannes Vande Voorde, Dirk Verbeke, Zapomniani bohaterowie. Śladami polskich wyzwolicieli: z Arromanches do Wilhelmshaven, Warszawa 2024
- Aneta Hoffmann, Szkolnictwo cywilne i wojskowe w 2. Korpusie Polskim (1943–1947), Katowice–Warszawa 2024.
- Bartosz Bajków, Florian Czarnyszewicz. Los człowieka. Znad Berezyny nad La Platę.
2025
„Biblioteczka Szlaków Nadziei” – nowa seria wydawnicza, 14 publikacji popularnonaukowych
2024
- Janusz Wróbel, Polacy na uchodźczych szlakach 1939–1945, Warszawa 2024
- Marcin Kruszyński, Polskie lotnictwo wojskowe w czasie II wojny światowej, Warszawa 2024.
2025
- Mirosław Surdej, Pancerz i odwaga. Szlak 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, Warszawa 2025.
- Juliusz S. Tym, Działania 2 Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945, Warszawa 2025.
- Bartosz Janczak, Na szlakach pustynnego losu. Armia Polska na Wschodzie w latach 1942–1944, Warszawa 2025.
- Janusz Zuziak, Wojsko Polskie we Francji 1939–1940, Warszawa 2025.
- Piotr Chmielowiec, Najkrótszą drogą do kraju. 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa, Warszawa 2025.
- Rafał Dyrcz, W drodze do wolnej Polski. Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich 1940–1942, Warszawa 2025.
- Mateusz Kubicki, Polacy na morzach i oceanach świata w latach II wojny światowej, Warszawa 2025.
Więcej: WYDAWNICTWO IPN oraz KSIĘGARNIA INTERNETOWA IPN
► PUBLIKACJE W JĘZYKACH OBCYCH
- Polish anti-communism in the 20th Century, red. Piotr Kardela i Karol Sacewicz, Białystok – Olsztyn – Warszawa 2021
- Maciej Korkuć, The Fighting Republic of Poland 1939–1945 (ENG) [pdf]
- Maciej Korkuć, Die Kämpfende Republik. Polen 1939–1945 (DE) [pdf]
- Maciej Korkuć, La Polonia in lotta 1939–1945 (IT) [pdf]
- Maciej Korkuć, La République de Pologne en lutte 1939–1945 (FR) [pdf]
- Борющаяся Речь Посполитая. Польша 1939–1945 (RU) [pdf]
- Maciej Korkuć, Польська Республіка в боротьбі 1939–1945 (UA) [pdf]
E-BOOKI
- Bartłomiej Noszczak, Przejścia Exodus cywilów we Wrześniu ’39 w relacjach i we wspomnieniach
- Dariusz Węgrzyn, Internirung. Deportacja mieszkańców Górnego Śląska do ZSRS na tle wywózek niemieckiej ludności cywilnej z Europy Środkowo – Wschodniej do sowieckich łagrów pod koniec II wojny światowej
Biuletyn IPN
► Biuletyn IPN
„Biuletyn IPN” nr 5/2025 – Wolność i zniewolenie
„Biuletyn IPN” nr 4/2025 – Deportacje – Katyń – Obozy
„Biuletyn IPN" nr 1-2/2025 Podział Europy
„Biuletyn IPN” nr 9/2024 – Zbrodnie, straty, reparacje
„Biuletyn IPN” nr 7-8/2024 – Warszawa '44
„Biuletyn IPN” nr 4/2024 – Katyń – prawda i kłamstwo
„Biuletyn IPN” nr 1–2/2024 – Akcja „Burza”
„Biuletyn IPN” nr 7-8/2023 – Wołyń. 80. rocznica
„Biuletyn IPN” nr 1–2/2023 – Dwa totalitaryzmy
„Biuletyn IPN” nr 11/2022 – Reparacje
„Biuletyn IPN” nr 10/2022 – Oświata, kultura i nauka w okupowanym kraju
„Biuletyn IPN” nr 9/2022 – Szlaki nadziei
„Biuletyn IPN” nr 6/2022 – Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
„Biuletyn IPN” nr 5/2022 – Zbrodnie spod czerwonej gwiazdy
„Biuletyn IPN” nr 4/2022 – Opozycja przedsierpniowa. Pamięć o Katyniu
„Biuletyn IPN” nr 1–2/2022 – Armia Krajowa i jej kontynuacja
„Biuletyn IPN” 9/2021 – Pisarze polscy
„Biuletyn IPN” nr 10/2020 – Ratowanie dóbr kultury
- „Biuletyn IPN” nr 9/2024 – Zbrodnie, straty, reparacje
- „Biuletyn IPN” nr 10/2022 – Oświata, kultura i nauka w okupowanym kraju
- „Biuletyn IPN” nr 9/2022 – Szlaki nadziei. Odyseja wolności - Międzynarodowy projekt Instytutu Pamięci Narodowej „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” ma na celu zarówno ukazanie wkładu Polskich Sił Zbrojnych w wyzwalanie państw i narodów, jak i opisanie szlaków, którymi Polacy zmierzali do wymarzonej Ojczyzny. A szlaki te wiodły polskich żołnierzy od Narwiku przez Grecję po Tobruk. Opisujemy też odyseję polskiej ludności cywilnej, zwłaszcza tej najmłodszej, której szlaki z „nieludzkiej ziemi” wiodły w jeszcze odleglejsze i często egzotyczne miejsca.
- „Biuletyn IPN” nr 6/2022 – Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
- „Biuletyn IPN” nr 5/2022 – Zbrodnie spod czerwonej gwiazdy
- „Biuletyn IPN” nr 4/2022 – w numerze m.in. pamięć o Katyniu
- „Biuletyn IPN” nr 3/2022 – Niemieckie obozy
- „Biuletyn IPN” nr 1–2/2022 – Armia Krajowa i jej kontynuacja
- Biuletyn IPN 1–2/2021 – Wygnani z Kresów Wschodnich
- „Biuletyn IPN” 9/2021 – Pisarze polscy, m.in. poezja w czasach zagłady, Historia i pamięć o wojennym pokoleniu poetów: Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy, Andrzej Trzebiński, Wacław Bojarski, Zdzisław Stroiński, Onufry Kopczyński, Krystyna Krahelska, Jerzy Kamil Weintraub-Krzyżanowski… Poeci, prozaicy, publicyści, konspiratorzy walczącej Polski – wszyscy oni zginęli podczas okupacji niemieckiej, wszyscy, prócz Kopczyńskiego (ofiary Majdanka), w Warszawie w czasie akcji ulicznych, zbiorowych egzekucji, w końcu w powstaniu.
- „Biuletyn IPN” nr 11/2021 – Bohaterowie, męczennicy, święci – ukochali Polskę nad zycie
- Biuletyn IPN nr 4/2020 – 80. rocznica Zbrodni Katyńskiej
- Biuletyn IPN nr 5/2020 – Niesprawiedliwy koniec wojny, w numerze m.in.: portret niemieckich grabieżców, Warszawa w objęciach Wielkiego Brata
- Biuletyn IPN nr 10/2020 – Ratowanie dóbr kultury, w numerze m.in.: ratowanie dóbr kultury w czasie II wojny światowej, wojenne losy Zamku Królewskiego w fotografiach, Grabież dóbr kultury w czasie II wojny światowej jako zbrodnia wojenna. Aspekty prawne, Ratowanie zbiorów bibliotecznych w powojennej Polsce
- Biuletyn IPN 7–8/2019 – Powstanie Warszawskie
- Biuletyn IPN 9/2019 – Agresja sąsiadów, w numerze m.in.: Czy Polska miała plan wojny z Niemcami? Czy nasi sojusznicy rzeczywiście opuścili nas we wrześniu ’39?
- Biuletyn IPN 10/2019 – w numerze m.in.: inwazja Wehrmachtu na Polskę i zbrodnie niemieckich grup operacyjnych jesienią 1939, Władysław Anders, Niemieckie i sowieckie obozy
- Biuletyn IPN 11/2019 – KOP na straży polskich granic, w numerze m.in.: Korpus Ochrony Pogranicza i początki konspiracji 1939/1940.
- Biuletyn IPN nr 1–2/2018 – Niemcy ludziom zgotowali ten los, m.in.: technologia śmierci. Niemieckie obozy zagłady, KL Gusen w pamięci historycznej Austrii, Posługa polskich księży w KL Dachau i jej upamiętnienie, Piekło po niemiecku według Pileckiego
- Biuletyn IPN nr 5/2018 – Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
- Biuletyn IPN 9/2018 – Pamięć i tożsamość, w numerze m.in.: straty osobowe II Rzeczypospolitej w latach II wojny światowej, ekshumacje żołnierzy i policjantów poległych w 1939 roku, polskie miejsca pamięci we Włoszech
- Biuletyn IPN 6/2017 – Einsatz Reinhardt Zagłada Żydów
- Biuletyn IPN 2011 nr 8–9/2011 – głównym tematem numeru jest Wojsko Polskie, m.in.: Armia Krajowa, sztafeta pokoleń, udział Polaków w bitwie o Anglię, listy z Powstania Warszawskiego
- Biuletyn IPN 2010 nr 4/2010 – tematem numeru jest Zbrodnia Katyńska
- Biuletyn IPN 2009 nr 8–9/2009 – poświęcony II wojnie światowej i Powstaniu Warszawskiemu, m.in.: niemiecka i sowiecka agresja na II RP, zżycie codzienne pod okupacją niemiecką, relacje uczestników wojny i Powstania Warszawskiego i sylwetki polskich bohaterów
- Biuletyn IPN 2009 nr 12/2009 – w numerze m.in. polska polityka zagraniczna w l. 1932–1939, współpraca sowiecko-niemiecka w latach 1939–1941
- Biuletyny IPN 2009 nr 4/2009 – niemieckie obozy i sowieckie łagry
- Biuletyn IPN 2007 nr 10–11/2007 – Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
- Biuletyn IPN 2007 nr 8–9/2007 – Ruch Narodowy, m.in. Narodowe Siły Zbrojne 1942–1946. NSZ w Powstaniu Warszawskim
- Biuletyn 2007 nr 4/2007 – utracone dobra kultury w latach 1939–1989, m.in. straty materialne kultury polskiej na Wschodzie, zniszczenia świątyń katolickich w Polsce pod okupacją niemiecką, zagłada dworów
- Biuletyn IPN 2005 nr 5–6/2005 – Zbrodnia Katyńska
- Biuletyn IPN 2004 nr 12/2004 – Kresy utracone
- Biuletyn 2004 nr 8–9/2004 – w numerze m.in.: zbrodnie Wehrmachtu w Polsce – wrzesień 1939, Powstanie Warszawskie
- Biuletyn 2003/2004 nr 12–1/2003–2004 – w numerze m.in.: „Intelligenzaktion” na Warmii, Mazurach i Północnym Mazowszu, „Akcja AB” na Lubelszczyźnie, niemieckie zbrodnie na powstańcach śląskich w 1939 roku, represje hitlerowskie wobec wsi białostockiej
- Biuletyn IPN 2003 nr 11/2003 – w numerze m.in.: zesłańcy
- Biuletyn IPN 2002 nr 8–9/2002 – w numerze m.in.: wojna i polityka, Polskie Państwo Podziemne, Powstanie Warszawskie, wojenne losy polskiego złota, bagnetem i piórem – życie kulturalne 2. Korpusu
- Biuletyn IPN 2002 nr 4/2002 – o emigracji i Polonii, o Polakach na Wschodzie
- Biuletyn 2001 nr 7/2001 – w numerze m.in.: kaźń profesorów lwowskich w lipcu 1941, represje NKWD wobec mieszkańców strefy przygranicznej w l. 1939 – 1941
Więcej: TUTAJ
Broszury z serii „Patroni naszych ulic”
- Jacek Pawłowicz, Rotmistrz Witold Pilecki (1901–1948)
- Marek Gałęzowski, Generał Stefan Rowecki „Grot” (1895–1944)
- Jerzy Kirszak, Generał Władysław Anders
- Jan Daniluk, Obrońcy Poczty Polskiej w Gdańsku
- Marcin Przegiętka, Powstańcy warszawscy
- Małgorzata Ptasińska, Stefan Korboński (1901–1989)
- Jan Jerzy Milewski, Ryszard Kaczorowski (1919-2010)
- Generał August Emil Fieldorf „Nil” (1895-1953)
- Jacek Pawłowicz, Generał Leopold Okulicki „Niedźwiadek” (1898–1946)
- Daniel Koreś, Generał brygady Stanisław Sosabowski (1892–1967)
- Anna Zechenter, Kardynał Adam Stefan Sapieha (1867-1951)
- P. Chmielowiec, K. Tochman, Generał broni Stanisław Maczek (1892–1994)
- Jerzy Kirszak, Generał Kazimierz Sosnkowski (1885–1969)
- Anna Mieszkowska, Irena Sendlerowa (1910–2008)
- Tomasz Sudoł, Maciej Żuczkowski, Major Hieronim Dekutowski „Zapora” (1918–1949)
- Tomasz Toborek, Stanisław Sojczyński „Warszyc” (1910–1947)
- Beata Wolszczak, Jan Karski (1914–2000)
- Ewa Celińska-Spodar, Jan Rodowicz „Anoda” (1923–1949)
- Rafał Brodacki, Stefan Starzyński (1893-1939)
- Agnieszka Witkowska-Krych, Janusz Korczak (1878 [1879]-1942)
- Krzysztof Osiński, Marian Rejewski (1905–1980)
- Jan Żaryn, Kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia (1901–1981)
- Katarzyna Minczykowska, Generał brygady Elżbieta Zawacka „Zo" (1909-2009)
- Norbert Wójtowicz, Karolina Lanckorońska (1898–2002)
- Maciej Żuczkowski, Generał brygady Antoni Chruściel (1895–1960)
- Sławomir Kalbarczyk, Kazimierz Bartel (1882–1941)
- Mirosław Sudoł, Pułkownik Łukasz Ciepliński (1913–1951)
Więcej publikacji: https://przystanekhistoria.pl/pa2/biblioteka-cyfrowa/patroni-naszych-ulic
Broszury z serii: „Bohaterowie Niepodległej”
- s. Teresa Antonietta Frącek RM, Matka Matylda Getter, Warszawa 2019 POL
- Mother Matylda Getter, Sr. Teresa Antonietta Frącek RM, translated by Sheri Torgrimson, Warsaw 2022 ANG; HEBR; ROS
- Grzegorz Łubczyk, Henryk Sławik, Warszawa 2019
- Wojciech Königsberg, Jan Piwnik „Ponury”, Warszawa 2020
- Adam Hlebowicz, Grażyna Lipińska, Warszawa 2020
- Szymon Nowak, Jan Szypowski „Leśnik”, Warszawa 2020
- Grzegorz Makus, Tadeusz Zieliński „Igła”, Warszawa 2020
- Paweł Rokicki, Mieczysław Bejnar, Warszawa 2020
- Szymon Nowak, Adolf Pilch „Góra”, „Dolina”, Warszawa 2021
- Marian Miszczuk, Jan Rossman, Warszawa 2021
- Michał Gruszczyński, Stanisław Leon Jeute „Cezary”, Warszawa 2021
- Tomasz Panfil, Antoni Kopaczewski „Lew", Warszawa 2021
- Tomasz Panfil, Andrzej Rudolf Czaykowski „Garda”, Warszawa 2021
- Ewa Marcina Gieniusz CSIC, Ewa Matuszewska „Mewa”, Warszawa 2021
- Grzegorz Makus, Henryk Lewczuk „Młot”, Warszawa 2021
- Szymon Nowak, Jan Żabiński „Franciszek”, Warszawa 2022
- Ewelina Małachowska, Józefa Kantor, Warszawa 2021
- Marek Pietruszka, Stefania Perzanowska, Warszawa 2023
- Tomasz Panfil, Kazimiera Grabowska „Wdowa”, Warszawa 2021
- Anitta Maksymowicz, Agnieszka Wisła POL
- Anitta Maksymowicz, Agnieszka Wisła, translated by James Todd, Warsaw 2022 ANG
- Karolina Jamnicka Kądej, Stanisław Dąbek
Więcej publikacji: https://przystanekhistoria.pl/pa2/biblioteka-cyfrowa/bohaterowie-niepodlegle
► Dodatki historyczne do prasy – do pobrania
- 1939. Wrześniowe historie. Dodatek prasowy na 85. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę
- Dodatek historyczny Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie w gazecie codziennej „Nowiny”, poświęcony 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej
- „Wojna i okupacja” – dodatek prasowy z 23 września 2022 – dodatek prasowy przygotowany przez Oddział IPN w Białymstoku. Został opublikowany w „Gazecie współczesnej” i „Kurierze Porannym” 23 września 2022
- „Wojna nierozliczona” - dodatek historyczny IPN do „Gazety Polskiej Codziennie” w rocznicę wybuchu II wojny światowej 1 września 2022
- „Niemiecki obóz w Łodzi dla polskich dzieci” – dodatek prasowy Oddziału IPN w Łodzi – 26 listopada 2021 r. w „Dzienniku Łódzkim” ukazał się dodatek prasowy, w którym przypominamy historię obozu przy ul. Przemysłowej w Łodzi, publikujemy jego mapę, przedstawiamy również kulisy procesu obozowej nadzorczyni – Eugenii Pol, jak też uwypuklamy postać Józefa Witkowskiego – autora publikacji „Hitlerowski obóz koncentracyjny dla małoletnich w Łodzi”.
- „Śmierć od gazu”. Dodatek prasowy [PDF] – Wydawnictwo Oddziału IPN w Krakowie (wrzesień 2021)
- Dodatek prasowy IPN – Kresy we krwi. Lato 1941 r. – w dodatku prasowym wydanym w „Naszym Dzienniku” Instytut Pamięci Narodowej przypomina o tym jak Sowieci podczas odwrotu Armii Czerwonej po niemieckim ataku 22 czerwca 1941 r. wymordowali tysiące Polaków likwidując więzienia na Kresach Wschodnich
- Zagłada polskich elit – dodatek prasowy IPN – w dodatku prasowym wydanym w „Naszym Dzienniku” Instytut Pamięci Narodowej przypomina o tym jak dwa systemy totalitarne – niemiecki nazizm i sowiecki komunizm – wzięły za cel wymordowanie polskiej elity
- Dodatek prasowy IPN – Inwazja ze Wschodu – 15 września 2020 r., dwa dni przed 81. rocznicą agresji sowieckiej, został opublikowany dodatek prasowy Instytutu Pamięci Narodowej w „Naszym Dzienniku” – „Inwazja ze Wschodu”
I wiele innych na stronie: https://ipn.gov.pl/pl/publikacje/periodyki-ipn/dodatki-historyczne-do
► Do pobrania:
- Okupowana Europa. Podobieństwa i różnice, red. Waldemar Grabowski, Warszawa 2014
- L’ Europe occupée. Similitudes et différences. Sous la direction de Waldemar Grabowski
- „Polish-Jewish Studies”, tom 1/2020
- „Polish-Jewish Studies”, tom 2/2021
- „Polish-Jewish Studies”, tom 3/2022
I wiele innych w Bibliotece Cyfrowej – https://przystanekhistoria.pl/pa2/biblioteka-cyfrowa
oraz na stornie https://ipn.gov.pl/
► Świadectwa – II wojna światowa: opowiedziane.ipn.gov.pl: Archiwum Historii Mówionej
- Janusz Brochwicz-Lewiński ps. „Gryf” – żołnierz września 1939 r. i ZWZ-AK, uczestnik Powstania Warszawskiego w Batalionie „Parasol”, generał dywizji rezerwy WP.
- Maria Teresa Jasionowicz – siostra zakonna Zgromadzenia Nazaretanek, jako dziecko przeżyła wojnę i deportację do Kazachstanu.
- Maria Mirecka-Loryś – członkini Młodzieży Wszechpolskiej, uczestniczka konspiracji narodowej, Komendantka Narodowej Organizacji Wojskowej Kobiet Okręgu Rzeszowskiego oraz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Kobiet, zaangażowana w działalność organizacji polonijnych w USA.
- Andrzej Pilecki – inżynier elektronik, harcerz, syn rotmistrza Witolda Pileckiego.
- Elonora Szafran – córka Tadeusza Pietrzykowskiego „Teddy’ego” - pięściarza, trenera, żołnierza Wojska Polskiego, jednego z pierwszych więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, w którym walcząc na ringu zdobył tytuł mistrza Wszechwag.
- Tadeusz Lutak - żołnierz AK, uczestnik wojny obronnej w 1939 r., najstarszy żyjący czołgista Wojska Polskiego. Premiera notacji. Najstarszy Świadek Historii wspomina wrzesień 1939 r.
- Tadeusz Kraszewski - ksiądz, jako dziecko przeżył wojnę. Syn komendanta policji państwowej Jana Kraszewskiego, który we wrześniu 1939 r. dostał się do sowieckiej niewoli.
- Władysław Gawdyn – żołnierz wojny obronnej Polski 1939 r., następnie Armii Krajowej i II Armii Wojska Polskiego, podpułkownik w stanie spoczynku, więzień w czasach stalinowskich, opolanin z rodowodem kresowym.
- Jan Podhorski – generał brygady rezerwy WP, harcerz, ochotnik w wojnie obronnej 1939 r., żołnierz Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy i NSZ, Powstaniec Warszawski, leśnik.
- Barbara Gancarczyk – major rezerwy Wojska Polskiego, inżynier architekt, w Powstaniu Warszawskim sanitariuszka harcerskiego batalionu „Wigry” AK, odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za bohaterskie pozostanie z rannymi na Starówce po wyjściu wojska.
- Stanisław Maślanka – harcerz, konspirator AK i WiN, żołnierz 27. Wołyńskiej DP AK, Żołnierz Wyklęty, represjonowany w czasach stalinowskich.
- Edward Remliger – więzień obozu niemieckiego w Forcie III Pomiechówek od marca do lipca 1941 r.
- Władysław Fugiel – świadek mordu na rodzinie Ulmów we wsi Markowa.
- Zbigniew Gondek – syn oficera PP Jana Gondka (1888–1940), zamordowanego przez sowietów w Miednoje. Uczestnik bitwy o Monte Cassino.
- Jacek Popiel – kapitan rezerwy WP, kresowiak, harcerz, pilot i instruktor szybowcowy, współzałożyciel Aeroklubu Gliwickiego, w 1944 r. żołnierz w oddziale partyzanckim 16. Pułku Piechoty Armii Krajowej.
- Marian Pawełczak – żołnierz Armii Krajowej, zastępca dowódcy plutonu w oddziale Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, uczestnik akcji zbrojnych pod jego dowództwem.
- Maria Nykowska – doktor matematyki, starszy wykładowca akademicki, kresowianka uratowana z Wołynia.
- Krystyna Nowicka – mieszkanka wsi Radziwłika w powiecie sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn, świadek niemieckich zbrodni we wrześniu 1939 r.
- Chava Nissimov – działaczka społeczna, pisarka, dziewczynka ocalona z Holocaustu.
- Janina Moskal – córka Agaty i Stanisława Kota – Polaków, którzy w czasie II wojny światowej ukrywali w swoim domu kilkudziesięciu Żydów.
- Franciszka Telatyńska – dziewczynka uratowana z rzezi ukraińskich pod Lwowem w 1943 r.
- Wanda Truska – Polska emigrantka, jako dziecko zesłana z rodzicami na Syberię, skąd poprzez Indie i Wielką Brytanię po II wojnie światowej przedostała się do Kanady.
- Henryk Troszczyński – Porucznik rezerwy WP, żołnierz AK, przymusowy robotnik III Rzeszy, powstaniec warszawski, żołnierz LWP.
- Ewa Twarowska – profesor Uniwersytetu Warszawskiego, córka Zygmunta Adama Zyblewskiego (1915–1944), nauczyciela, uczestnika wojny obronnej Polski 1939 r., oficera AK, zamordowanego w Forcie III Pomiechówek.
- Józef Walaszczyk – przedsiębiorca, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, mistrz kaletniczy.
- Zygmunt Walkowski – dziecko wojny, badacz i znawca Warszawy oraz Powstania Warszawskiego
- Wacław Żelazek – żołnierz II Korpusu gen. Andersa, pracował w wywiadzie, po wojnie na emigracji we Włoszech i w Argentynie.
- Bogusława Weychert – sanitariuszka Batalionów Chłopskich, współuczestniczka akcji ratowania rodziny żydowskiej, aktywistka społeczna.
- Stefania Szantyr-Powolna – lekarka, doktor nauk medycznych, harcerka, żołnierz ZWZ-AK, podpułkownik Wojska Polskiego, więźniarka łagrów.
- Jerzy Stawski – kapitan rezerwy WP, harcerz, żołnierz Armii Krajowej w oddziale Stanisława Sojczyńskiego ps. Warszyc, żołnierz Konspiracyjnego Wojska Polskiego.
- Tadeusz Stankiewicz – Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
- Jan Rutyna – ksiądz rzymskokatolicki, działacz kresowy.
- Maria Danuta Skorupińska – uczestniczka Powstania Warszawskiego, pielęgniarka.
- Dymitr Sabatowicz – Łemko, obywatel II RP, w czasie wojny przymusowy żołnierz Armii Czerwonej, deportowany w akcji „Wisła” w 1947 r.
Więcej notacji: https://opowiedziane.ipn.gov.pl/ahm/tags/706,II-wojna-swiatowa.html
► Wystawy
- Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności – wystawa plenerowa (spot)
- Armia Krajowa – wystawa plenerowa (spot)
- Powstanie Warszawskie 1944. Bitwa o Polskę PL/EN
- Wystawa „Samarytanie z Markowej. Ulmowie – Polacy zamordowani przez Niemców za pomoc Żydom”
- Wystawa „Śmierć za człowieczeństwo. Rodzina Ulmów”
- Oblężenie Warszawy w fotografii Juliena Bryana
- Zniszczenia Warszawy w 1939 r. Fotografie Antoniego Snawadzkiego
- Zasłużyć na krzyż: albo Virtuti, albo drewniany. Obrona Wybrzeża 1939
- Zapomniani kaci Hitlera – katalog wystawy
- Zagłada polskich elit. Akcja AB – Katyń
- The Destruction of the Polish Elite. Operation AB – Katyn
- Okupacja niemiecka
- Soldau – utajony ośrodek zagłady. Niemieckie obozy w Działdowie w latach II wojny światowej
- Ukradzione dzieciństwo
- Ojciec Maksymilian Maria Kolbe (1894–1941)
- Zapomniani kaci Hitlera – katalog wystawy do pobrania
- Okupacja sowiecka i losy Polaków w ZSRS
- „Domy płoną, kobiety krzyczą, zabawili się do woli”. Armia Czerwona w województwie gdańskim w 1945 roku
► Teki edukacyjne – do pobrania
- Agresja sowiecka na Polskę i okupacja wschodnich terenów Rzeczypospolitej (1939–1941)
- Zbrodnia pomorska 1939
- Teka edukacyjna IPN „Zbrodnia Katyńska”
- „Kto tego nie widział, nigdy w to nie uwierzy...”. Zbrodnia Wołyńska – historia i pamięć
- „Polacy ratujący Żydów w latach II wojny światowej”
- Auschwitz – pamięć dla przyszłości
► Gry IPN
- nowa wersja gry „WARSAW” – „WARSAW RISING – MIASTO BOHATERÓW”
- Edukacyjna gra historyczna Polskie Państwo Podziemne
- Polskie Państwo Podziemne
► IPNtv
- ZBRODNIA POMORSKA 1939 roku – cykl Kulisy historii odc. 180
- Dylematy polskiej polityki zagranicznej w przededniu II wojny światowej
- Intelligenzaktion. Wywiad z Dieterem Schenkiem, cz.1,2 i 3
- Wiara ’44. Film dokumentalny
- Wiara ’44. Opowieść o znaczeniu religii podczas Powstania Warszawskiego – dyskusja
- CZAS BESTII. Terror w okupowanej Polsce 1939-1945. Promocja albumu
- 80. rocznica akcji „Burza” – konferencja prasowa zastępcy prezesa IPN
- Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej. Przystanek Historia odc. 33
- Czy zbliżenie polsko-sowieckie w obliczu wojny byłoby możliwe? – Cykl „Geneza II wojny światowej”
- Niezwyciężeni
- „Nie oddamy ani guzika”. Czy byliśmy gotowi do wojny? – Cykl „Geneza II wojny światowej”
- Czy sojusz polsko- niemiecki byłby możliwy? – Cykl „Geneza II wojny światowej”
- Wywiad II Rzeczypospolitej wobec wybuchu II wojny światowej. Cz. II
- List Juliena Bryana z oblężonej Warszawy
- Czy zbrodnie II wojny światowej zostały rozliczone?
- Komuniści wobec wybuchu II wojny światowej. Przystanek Historia odc. 60
- Fragment filmu propagandowego w reż. Aleksandra Dowżenko dotyczący agresji ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 r., zrealizowany prawdopodobnie w latach 1939/1940 przez wytwórnię filmową w Kijowie.
- Wymarzony sojusz Rzeczypospolitej i Wielkiej Brytanii. Drogi ku wojnie – cykl „Geneza II wojny światowej”
- Propaganda i ideologia hitlerowska a Polska i Polacy – cykl „Geneza II wojny światowej”
- Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności – inauguracja projektu
- II wojna światowa – zbrodnia i kara w polskiej myśli prawniczej
- Akcja Reinhardt – technologia Zagłady. Niemieckie zbrodnie podczas II wojny światowej
- Koncepcja Międzymorza – czy ratunek dla Polski. Cykl „Geneza II wojny światowej”
- Wywiad II Rzeczypospolitej wobec wybuchu II wojny światowej
- Blizny – film dokumentalny o dzieciach i młodzieży, które przeżyły II wojnę światową
- Germanizacja i sowietyzacja polskich dzieci w czasie II wojny światowej
- Ukradzione dzieciństwo. Polskie dzieci: bezbronne ofiary II wojny światowej
- Nieodrobiona lekcja historii. Losy dzieci żydowskich i polskich podczas II wojny światowej
- Wojna w oczach dziecka. Cykl „Dziecięce historie” – dyskusja
- List Juliena Bryana z oblężonej Warszawy
- Armia Ludowa czy Stalina? Przystanek Historia odc. 61 – w programie m.in. o tragicznych losach dzieci w czasie II wojny światowej
- Relacje polsko-sowieckie w czasie II wojny światowej
- Karmazynowy błękit nieba – historia polskich lotników podczas II wojny światowej
- Trudny sojusz. Stosunki polsko-francuskie w przededniu II wojny światowej – cykl „Geneza II wojny światowej”
- Niemcy i germanizacja totalna w Polsce podczas II wojny światowej
- Zbrodnie Wehrmachtu na jeńcach wojennych w kampanii polskiej 1939 r. Dyskusja
- Polscy sportowcy w II wojnie światowej. Przystanek Historia odc. 72
- Wołyń pod okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
- Sztafeta pamięci – losy mojej rodziny w czasie II wojny światowej
- Polscy na Bliskim Wschodzie w czasie II wojny światowej – cykl „Jak Polacy budowali Orient”
- Jak przyjęto zakończenie II wojny światowej w Europie Zachodniej – cykl „Pytania z historii”
- Miś Wojtek. Co by było, gdyby zwierzęta mówiły
- Niemieckie wysiedlenia w czasie II wojny światowej. Cykl „W świetle prawdy” odc. 21
- Jaki był stosunek Polskiego Państwa Podziemnego do zakończenia II wojny światowej – cykl „Pytania z historii”
- Chojnicka „Dolina śmierci” – cykl Zbrodnia niedoskonała
- Obrazy II wojny światowej w materiałach fotograficznych i filmowych
- Groby i miejsca pamięci w kraju i za granicą – Kongres Pamięci Narodowej. Dyskusja
- Poszukiwania i identyfikacja ofiar wojen i represji – Kongres Pamięci Narodowej. Dyskusja
- Wojna oczami dzieci. – Kongres Pamięci Narodowej IPN. Podczas 4. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego o Totalitaryzmach „Echa Katynia”
- Antek Srebrny. Obrona Grodna 1939. Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1946
- Antek Srebrny. Bitwa pod Monte Cassino. Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1946
- W obliczu tragedii. Pakt Ribbentrop- Mołotow – cykl „Geneza II wojny światowej”
- Ściany totalitaryzmów. Polska 1939–1945. Spot
- Wojna koalicyjna. Ciągłość władzy (wrzesień 1939) – cykl „O podmiotowość…”
- Mój rówieśnik. Losy obywateli polskich w czasie II wojny światowej – instrukcja gry edukacyjnej „Mój rówieśnik”
- Akcja pod Arsenałem 26 marca 1943
- Najtrudniejszy sojusznik. Stosunki polsko-sowieckie (lipiec 1941–1943)
- Zbrodnie sowieckie i niemieckie. Przystanek Historia od. 39
- Razem przeciwko Polsce. Układy niemiecko-sowieckie z 1939
- W Paryżu i Angers (wrzesień 1939 – czerwiec 1940). Cykl „O podmiotowość…”
- Tobie Ojczyzno. Cichociemni – spot edukacyjny
- Czy Niemcy wywiązały się z obowiązku reparacji wojennych wobec Polski po zakończeniu Ii wojny światowej?
- Doświadczenie II wojny światowej jako wyzwanie urbanistyczne. Cykl „Polskie miasta wobec totalitaryzmów”
- Aktion Reinhard
- Czym była zbrodnia pomorska?
- Jan Podhorski „Osiemnastoletni ochotnik”. Wrzesień ‘39
- Jerzy Pertkiewicz w bitwie pod Bzurą. Wrzesień ‘39
- Zdzisław Baszak. Sam na sam z czołgiem. Wrzesień ‘39
- Józef Walaszek – rezerwista. Wrzesień ‘39
- VI Obwód Praga AK w Powstaniu Warszawskim
- Katyń i jego międzynarodowe konsekwencje – cykl „O podmiotowość…”
- Historia Misia Wojtka. Przedstawienie dla dzieci
- Niemieckie miejsca zagłady obywateli Rzeczypospolitej. Wernisaż wystawy fotografii
- Komunistyczna propaganda wobec Powstania Warszawskiego
- Zbrodnie niemieckie w Wielkopolsce 1939. Dyskusja online
- Teheran i Jałta. Czyli równia pochyła – cykl „O podmiotowość…”
- Znaczenie agresji III Rzeszy na ZSRS dla rosyjskiej propagandy historycznej. Dyskusja
- Zbrodniarze niemieccy: osądzeniu i nieosądzeni – Przystanek Historia odc. 66
- Józef Mackiewicz. Narodowość – antykomunista. Przystanek Historia od. 70
- Być wiernym Rzeczypospolitej. Przystanek Historia odc. 30 – m.in. o AK
- Nie tylko Palmiry. O egzekucjach w ogrodach sejmowych – dyskusja online
- Promocja książki Macieja Korkucia „Walcząca Rzeczypospolita”
- Niemieckie zbrodnie w obozach koncentracyjnych. Dyskusja
- Ludobójstwo Niemiec na narodzie polskim (1939 – 1945). Dyskusja o książce
- Bitwa pod Lenino 1943 – krwawy mit założycielski Ludowego Wojska Polskiego. Dyskusja
- Wieś polska podczas okupacji – cykl Kulisy historii odc. 22
- II wojna świtowa we wspomnieniach Alicji Jezierskiej
- Niemiecka okupacja Warszawy we wpsomnieniach Hanny Wożniak
- Zbrodnia Wołyńska we wspomniniach siostry Cecylii
Więcej: IPNtv – II wojna światowa
► Gdzie szukać informacji o ofiarach niemieckich represji?
straty.pl - to internetowa i ogólnodostępna baza ofiar niemieckich zbrodni w czasie II wojny światowej będąca wynikiem programu dokumentacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945”.
Podstawowym celem programu jest ustalenie imiennej listy obywateli II RP, którzy zostali poddani wszelkiego rodzaju represjom ze strony okupanta niemieckiego w latach 1939–1945. Program „Straty osobowe” przywraca nazwiska wszystkim możliwym dziś do zidentyfikowania ofiarom i osobom represjonowanym, które we wrześniu 1939 roku były obywatelami II RP (wszystkich narodowości). Baza „Straty” jest indeksem ofiar i osób represjonowanych – nie gromadzi skanów dokumentów na podstawie których wprowadzane są informacje – wskazuje jednak miejsca, gdzie dokumenty takie można odnaleźć.
W bazie danych zebrano informacje o 5 565 892 ofiarach i osobach represjonowanych przez niemiecki reżim, m.in. abp. Antonim Julianie Nowowiejskim, Henryku Ząbku, Marii Hiszpańskiej-Neumann, a także dwóch kobietach, których obrączki zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych w Dolinie Śmierci w Chojnicach: Irenie Szydłowskiej i Annie Stołowskiej.
- Baza strat
- Wyszukiwanie osób represjonowanych
- [SPOT] Poznaj losy Swoich bliskich, ofiar niemieckich zbrodni z lat 1939-1945. Ocal pamięć rodziny
Archiwa zagraniczne:
Arolsen Archivew - to Międzynarodowe Centrum Badań Prześladowań Nazistowskich i jednocześnie największe archiwum dokumentów dotyczących ofiar i Ocalonych. Zbiory zaiwerają informacje o 17,5 mln osób i są wpisane na listę dziedzitwa UNESCO „Pamięć Świata". Znajdujące się w nich dokumenty dotyczą wielu różnych grup ofiar reżimu nazistowskiego i stanowią ważne źródło informacji dla dzisiejszego społeczeństwa W Bad Arolsen w Hesji (Niemcy) mieści się największe na świecie archiwum poświęcone ofiarom reżimu nazistowskiego oraz Ocalonym.
Arolsen Archives: international Center on Nazi Persecution; Große Allee 5–9; 34454 Bad Arolsen
Niemcy, tel: +49 (0)5691 629-0; fax: +49 (0)5691 629-501
► Gdzie szukać informacji o ofiarach sowieckich?
Bazy IPN:
Indeks represjonowanych – w indeksie znajduje się baza ofiar represji sowieckich. W założeniu „Indeks Represjonowanych” miał służyć głównie poszukiwaniu zaginionych. Ostatecznie jednak został zaprojektowany w taki sposób, aby mogły z niego korzystać także osoby prowadzące badania naukowe związane z tematyką wschodnią.
Dane z ankiet, a następnie również z materiałów źródłowych pochodzących z archiwów posowieckich, pozyskiwanych od lat 90. XX w. za pośrednictwem Stowarzyszenia „Memoriał” w Moskwie (rosyjskiej organizacji pozarządowej, której celem jest dokumentowanie i propagowanie wiedzy o ofiarach komunistycznych represji politycznych), pozwoliły na stworzenie komputerowej bazy danych „Indeksu Represjonowanych”, liczącej ok. 1 200 000 rekordów. Jest to tzw. baza wewnętrzna „Indeksu”, którą obecnie wykorzystują pracownicy IPN podczas prowadzenia kwerend.
Po usystematyzowaniu kategorii sowieckich represji celem programu stało się nie tylko gromadzenie danych, ale także sporządzanie w ramach wybranych kategorii możliwie kompletnych, zweryfikowanych zestawień biogramów osób poddanych różnego rodzaju represjom.
Bazy IPN - więcej materiałów:
portal przystanekhistoria.pl
Inwentarz Archiwalny IPN [PL] [ENG]
***
►WIDEOCAST:
- #7 DLACZEGO WYBUCHŁA II WOJNA ŚWIATOWA? #PRZYSTANEK_HISTORIA
- #8 REPARACJE. ILE PIENIĘDZY OTRZYMAŁA POLSKA W RAMACH ODSZKODOWAŃ...? #PRZYSTANEK_HISTORIA
►AUDIO (w załączeniu)
- Straty wojenne - dr hab. Piotr Majewski, BBH IPN
- O wybuchu II wojny światowej (1 września 1939) - dr hab. Waldemar Grabowski Biuro Badań Historycznych IPN
- O reparacjach wojennych dla Polski - dr Konrad Graczyk Biuro Badań Historycznych IPN
- O agresji ZSRS na Polskę (17 września 1939) - dr hab. Patryk Pleskot, OBBH IPN Warszawa
- „Biuletyn IPN" nr 9/2024: zbrodnie, straty, reparacje - Jan Ruman, redaktor naczelny „Biuletynu IPN”
► Wnioski o udostępnienie dokumentów z Archiwum IPN
Kontakt dla mediów:
dr Rafał Kościański
rzecznik prasowy IPN
tel. 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl
Audio:
- Straty wojenne - dr hab. Piotr Majewski, BBH IPN
- O wybuchu II wojny światowej - dr hab Waldemar Grabowski Biuro Badań Historycznych IPN
