Instytut Pamięci Narodowej
-
Amerykański biolog molekularny prof. Victor Ambros, syn polskiego robotnika przymusowego w III Rzeszy, otrzymał polskie obywatelstwo. W 2024 r. został, wspólnie z Garym Ruvkunem (USA), laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za odkrycie microRNA i jego kluczowej roli w regulacji ekspresji genów. Noblista prof. Victor Ambros otrzymał polskie obywatelstwo. Wojenne losy ojca noblisty w bazie Instytutu Pamięci Narodowej
-
Kolejna odsłona projektu „Historia w artefaktach zapisana” jest już dostępna dla zwiedzających w Izbie Pamięci Strzelecka 8. Na najnowszej wystawie przygotowanej przez Archiwum IPN będzie można zobaczyć artefakty stanowiące dowody w śledztwie dotyczącym porwania i zamordowania Bohdana Piaseckiego. Podobnie jak w poprzednich edycjach uzupełnieniem wystawy będą lekcje prowadzone przez pracowników Archiwum IPN. Wystawę będzie można oglądać do 23 maja 2025 roku. Nowa edycja projektu Historia w artefaktach zapisana – Warszawa, Izba Pamięci Strzelecka 8
-
W związku z XI Zlotem Sokolstwa Polskiego w Brodnicy (19–22 czerwca 2025 r.) oraz prezentowanymi w Brodnicy wystawami związanymi z historią i działalnością ruchu Sokolego Archiwum IPN przygotowało nową mobilną grę miejską, łączącą w sobie edukację historyczną z rywalizacją w przestrzeni miejskiej. Nowa mobilna gra miejska Archiwum IPN „Silni ciałem, silni duchem”. Gra miejska. Brodnica 2025
-
W toku śledztwa prowadzonego przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie zgromadzono materiał dowodowy wskazujący na nielegalne przechowywanie oraz rozproszenie dokumentów wytworzonych przez organy bezpieczeństwa państwa, w tym zwiad Wojsk Ochrony Pogranicza. Ustalenia śledztwa doprowadziły do odzyskania największego po 1989 r. zbioru archiwaliów tego rodzaju pozostających poza zasobem Instytutu Pamięci Narodowej. Odzyskanie przez IPN największego ilościowo zbioru dokumentów po byłych organach bezpieczeństwa
-
16 grudnia 2025 roku w Łodzi odbyła się konferencja naukowa „Transformacja i archiwa. Od tajnych do jawnych akt komunistycznych służb bezpieczeństwa”. Dyskusję otworzył zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. Ogólnopolska konferencja naukowa „Transformacja i archiwa. Od tajnych do jawnych akt komunistycznych służb bezpieczeństwa”
-
16 kwietnia 2026 roku w Centrum Edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej Przystanek Historia im. Janusza Kurtyki w Warszawie, z udziałem zastępcy prezesa IPN dr. hab. Karola Polejowskiego i dyrektor Archiwum IPN Marzeny Kruk, odbyła się konferencja prasowa poświęcona ochronie dziedzictwa historycznego oraz rozwojowi projektu Archiwum Pełne Pamięci. Była ona częścią kampanii społeczno-edukacyjnej IPN „Pamięć nie na sprzedaż”. Pamięć nie jest na sprzedaż
-
Zygmunt Tucewicz urodził się 24 kwietnia 1904 roku w Żytomierzu. W trakcie kampanii wrześniowej w 1939 roku w stopniu rotmistrza służył w 9. Pułku Strzelców Konnych. Był dowódcą 2. szwadronu. Paweł Głuszek: Zygmunt Tucewicz. Żołnierz gen. Maczka
-
12 sierpnia 1974 r. we wsi Szklary (obecnie w gminie Jerzmanowice-Przeginia w województwie małopolskim) kilkadziesiąt kobiet – mieszkanek tej wsi – usiłowało uniemożliwić wyburzenie ganku dobudowanego bez zezwolenia władz do zakupionego przez ks. Józefa Pochopienia budynku, pełniącego funkcję punktu katechetycznego. Jaka była geneza tych zajść, ich przebieg i skutki? Paweł Tomasik: Kobiety ze wsi Szklary w obronie punktu katechetycznego 12 sierpnia 1974 r.
-
Archiwista to piękny zawód. Przyciąga swoją magią odkrywania przeszłości. Archiwalia mówią nam, kim byliśmy, skąd pochodzimy, z czego wynikają nasze obecne wybory. Konfrontują też nasze wyobrażenia o wydarzeniach historycznych, niekoniecznie tych wielkich, z zapisaną na papierze prawdą z danej epoki, często odbiegającą od powszechnie narzuconych nam dzisiaj stereotypów. Paweł Zielony: Dzień Archiwisty
-
W Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach znajduje się skromny zbiór pamiątek dotyczących rodziny Szczygłowskich, z której ojciec, matka i córka aktywnie angażowali się w walkę o niepodległą Polskę. Paweł Żołądek: Rodzina Szczygłowskich w walce o niepodległą Polskę
-
Polish Falcons of America
-
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza do obejrzenia programu poświęconego kwestii nadużyć w obszarze handlu artefaktami związanymi z najnowszą historią Polski. Post Scriptum odc. 5 „Pamięć nie na sprzedaż”
-
15 października 2024 r., w ramach drugiej już edycji warsztatów dla nauczycieli pt. „Powstanie warszawskie w dokumentach z Archiwum IPN”, organizowanych wspólnie z Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli, odbyły się zajęcia poświęcone obrazowi powstania w fotografii. Powstanie warszawskie w dokumentach z Archiwum IPN – warsztaty dla nauczycieli
-
21 kwietnia 2026 r. w siedzibie Archiwum IPN odbyły się warsztaty dla nauczycieli i edukatorów „Poznański Czerwiec 1956 r. w dokumentach Archiwum IPN”. Poznański Czerwiec 1956 r. w dokumentach Archiwum IPN – warsztaty archiwalne dla nauczycieli
-
22 lipca 2025 r. w Lublinie odbyły się obchody 81. rocznicy likwidacji niemieckiego więzienia na Zamku w Lublinie. Prezentacja prac Marii Hiszpańskiej-Neumann podczas obchodów 81. rocznicy likwidacji niemieckiego więzienia na Zamku w Lublinie
-
28 marca 2023 r. w Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce odbyła się promocja albumu „»Ramię krzep – Ojczyźnie służ«. 135. rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce”, przygotowanego w oparciu o bezcenne zbiory przekazane przez Związek Sokolstwa Polskiego w Ameryce do zasobu Archiwum IPN w 2019 r. Spotkanie odbyło się w Centrum Edukacyjno-Muzealnym Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce. Uroczystość poprzedziło kuratorskie oprowadzenie po wystawie. Promocja albumu „»Ramię krzep – Ojczyźnie służ«. 135 rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce”
-
W dniach 4–6 czerwca 2025 r. w Summersville (West Virginia) odbywa się konferencja „Emigracja niepodległościowa w USA w latach 80.”. Wydarzenie objęte zostało honorowym patronatem prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr. Karola Nawrockiego. Przedstawiciele IPN na konferencji „Emigracja niepodległościowa w USA w latach 80.”
-
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie od lat współpracuje z rodziną Mierzwów nad zabezpieczeniem spuścizny po jednym z najwybitniejszych przedstawicieli ruchu ludowego w Polsce Stanisławie Mierzwie. Radosław Kurek: Materiały dotyczące Wincentego Witosa z archiwum Stanisława Mierzwy w krakowskim IPN
-
Spotkanie odbyło się 9 maja 2026 r. w czytelni Biblioteki Polskiej POSK w Londynie. Rozmowa o albumie Z „nieludzkiej ziemi” do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948
-
W Centralnym Przystanku Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie odbyła się rozmowa o albumie „Z »nieludzkiej ziemi« do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948”. Rozmowa o albumie „Z »nieludzkiej ziemi« do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948”
-
Dyskusja o wydanym w 2024 roku albumie „Warszawa nie umiera nigdy. Henryk Śmigacz – fotograf walczącej stolicy (1939, 1944)” odbyła się 23 stycznia 2025 r. w Przystanku Historia IPN w Łodzi, al. Marszałka Józefa Piłsudskiego 5. Rozmowa o książce „Warszawa nie umiera nigdy. Henryk Śmigacz – fotograf walczącej stolicy (1939, 1944)” – Łódź, 23 stycznia 2025
-
29 grudnia 1944 r. – w ramach akcji wyburzania Warszawy po upadku Powstania Warszawskiego – Niemcy wysadzili pałac Saski, pałac Brühla i pomnik księcia Józefa Poniatowskiego. Ryszard Sodel: Wysadzenie Pałacu Saskiego
-
Seminarium dla nauczycieli i edukatorów „»Warszawa, Warka, Waszyngton… Ramię krzep – Ojczyźnie służ«. 135. rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce”
-
Archiwum IPN zaprasza nauczycieli i edukatorów na warsztaty metodyczne w ramach seminarium „»Warszawa, Warka, Waszyngton… „Ramię krzep – Ojczyźnie służ«. 135. rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce” Seminarium dla nauczycieli „»Warszawa, Warka, Waszyngton… „Ramię krzep – Ojczyźnie służ«. 135. rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce”
-
25 sierpnia 2026 r. w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki w Warszawie odbyły się, zorganizowane we współpracy z Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli, warsztaty dla nauczycieli poświęcone wykorzystaniu mobilnych gier miejskich w nauczaniu historii. Silni ciałem – silni duchem. Warsztaty dla nauczycieli o mobilnych grach miejskich Archiwum IPN
-
1 października 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie odbyła się sesja inaugurująca roczne spotkanie członków Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb. Spotkanie otworzył zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski. Spotkanie roczne Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb / The European Network of Official Authorities in Charge of the Secret-Police Files Annual Meeting
-
Transformacja i archiwa. Od tajnych do jawnych akt komunistycznych służb bezpieczeństwa
-
19 marca 2025 r. Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej gościło grupę ukraińskich dziennikarzy, których wizytę w Polsce koordynowało Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego. Podczas spotkania z przedstawicielami IPN goście zapoznali się z kluczowymi aspektami działalności Instytutu. Ukraińscy dziennikarze z wizytą w Instytucie Pamięci Narodowej
-
13 grudnia 2025 r. w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski wręczył byłym działaczom opozycji niepodległościowej z lat 1956–1989 Krzyże Wolności i Solidarności. Uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności – Warszawa, 13 grudnia 2025
-
W Przystanku Historia im. Kornela Morawieckiego we Wrocławiu odbyła się uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej z lat 1956–1989. Odznaczenia państwowe, nadane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wręczył w imieniu głowy państwa zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Krzysztof Szwagrzyk. Uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności – Wrocław, 4 listopada 2025
-
W dniach 24–25 września 2024 r. w Warszawie odbyła się VIII Ogólnopolska Konferencja z cyklu „Educare necesse est…”. VIII Ogólnopolska Konferencja Archiwistów i Historyków „Educare necesse est… – Życie codzienne w dokumencie, historiografii i dydaktyce od średniowiecza do końca XX w.”, Warszawa, 24–25 września 2024
-
Zapraszamy nauczycieli i uczniów na warsztaty archiwalne towarzyszące przygotowanej przez Archiwum IPN wystawie „Droga i dziedzictwo. Dzieje rodziny Moszoro”. Warsztaty archiwalne towarzyszące wystawie „Droga i dziedzictwo. Dzieje rodziny Moszoro” w Muzeum Niepodległości w Warszawie – 13 stycznia, 18 lutego i 18 marca 2025
-
W dniach 23–24 września 2026 roku pracownicy Wydziału Badań i Edukacji Archiwalnej Archiwum IPN przeprowadzili serię wyjazdowych zajęć warsztatowych dla uczniów szkół w województwie pomorskim. Zajęcia miały na celu przybliżenie młodzieży tematów związanych z walką o niepodległość oraz lokalną historią. Warsztaty archiwalne w Pucku, Łebczu i Kłaninie
-
Laureatów tegorocznej edycji nagrody poznaliśmy podczas gali 15 kwietnia 2023 roku – ostatniego dnia Kongresu Pamięci Narodowej, odbywającego się na PGE Narodowym w Warszawie. Wdzięczność i zobowiązanie. Wręczenie nagród „Kustosz Pamięci Narodowej”
-
29 września w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odbyło się uroczyste otwarcie przygotowanej przez Archiwum IPN wystawy „Ramię krzep – Ojczyźnie służ”. Historia Sokolstwa Polskiego w Ameryce. Ekspozycja jest bogatszą wersją wystawy prezentowanej do 28 marca br. w Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce. Wernisaż wystawy „Ramię krzep – Ojczyźnie służ”. Historia Sokolstwa Polskiego w Ameryce, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, 29 września 2023
-
Ekspozycję prezentujemy też stacjonarnie w Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce (17 września 2022 r. – 28 marca 2023 r.) Wirtualny spacer po wystawie „»Ramię krzep – Ojczyźnie służ«. 135 rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce”
-
Po wydarzeniach marca 1968 r. funkcjonariusze SB śledzili Jana Krzysztofa Kelusa, którego określili na własne potrzeby pseudonimem „Mały”. Śledzący starali się m.in. ustalić, skąd Kelus odbiera ulotki i z kim się kontaktuje. Była to z licznych represji, jakie spotkały tego poetę i działacza społecznego za jego nieugiętą postawę wobec systemu komunistycznego. Witold Wasilewski: Jan Krzysztof Kelus. W opozycji do PRL
-
28 maja 1983 r. Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego skazał Zdzisława Najdera na karę śmierci z równoczesnym orzeczeniem pozbawienia praw publicznych i konfiskaty mienia. Wyrok zapadł zaocznie, ale był drakoński nawet jak na warunki trwającego w PRL – choć ówcześnie już zwieszonego – stanu wojennego. Witold Wasilewski: Kara śmierci dla dyrektora Radia Wolna Europa
-
2 września 2026 r. siedzibę Archiwum IPN przy ul. Kłobuckiej odwiedzili dziennikarze ze Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Wizyta członków Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Archiwum IPN
-
W dniach 2–5 października 2026 r. delegacja Instytutu Pamięci Narodowej, z zastępcą prezesa dr. hab. Karolem Polejowskim na czele, gościła w USA. Bogaty program wizyty obejmował ceremonię wręczenia odznaczeń państwowych, udział w Paradzie Pułaskiego oraz liczne spotkania z przedstawicielami instytucji polonijnych w Stanach Zjednoczonych. Wizyta delegacji Instytutu Pamięci Narodowej w USA
-
Na zaproszenie Katarzyny Ostrowskiej, prezes Związku Polaków w Kazachstanie, w dniach 24–27 lutego 2026 r. w Astanie i Pawłodarze przebywała delegacja z Archiwum IPN w składzie: zastępcy dyrektora dr Mariusz Żuławnik i Mariusz Kwaśniak oraz dr Stanisław Koller z Wydziału Badań i Edukacji Archiwalnej. Wizyta delegacji IPN w Kazachstanie
-
29 lipca Archiwum IPN odwiedziła grupa młodych ludzi w wieku od 17 do 22 lat z Francji, Ukrainy i Niemiec. Wizyta młodzieży z Francji, Ukrainy i Niemiec w Archiwum IPN
-
W dniach 3–4 grudnia 2025 r. w siedzibie Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie gościli przedstawiciele słowackiego Instytutu Pamięci Narodu (ÚPN): prof. Martin Pekár, szef Wydziału Historii Uniwersytetu Pavla Jozefa Šafárika w Koszycach, Peter Mikle, dyrektor Archiwum Instytutu Pamięci Narodu, Martin Kristel’ i Pavol Vrchovinský. Wizyta przedstawicieli słowackiego Instytutu Pamięci Narodu w AIPN
-
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej zaprasza na wystawę „Ramię krzep – Ojczyźnie służ. Historia Sokolstwa Polskiego w Ameryce”. Wystawa „Ramię krzep – Ojczyźnie służ. Historia Sokolstwa Polskiego w Ameryce” w Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Radzyminie – 15 sierpnia 2024
-
Archiwum IPN zaprasza do zwiedzenia wystawy o historii Sokolstwa Polskiego w Ameryce w nowej aranżacji! Wystawa „Ramię Krzep – Ojczyźnie służ” Historia Sokolstwa Polskiego w Ameryce
-
16 września 2022 roku w Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce uroczyście otwarto wystawę czasową „»Ramię krzep – Ojczyźnie służ«. 135 rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce”, przygotowaną przez Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w 135. rocznicę powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce. Wystawa „»Ramię krzep – Ojczyźnie służ«. 135 rocznica powstania Sokolstwa Polskiego w Ameryce” – Warka, 17 września 2022 – 31 marca 2023
-
24 kwietnia 2026 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Lecha Kaczyńskiego w Warszawie odbyło się spotkanie poświęcone 90. rocznicy pierwszej masowej deportacji Polaków do sowieckiego Kazachstanu. W wydarzeniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma. Wywiezieni za to, że byli Polakami
-
W Warszawie trwają obrady współorganizowanej przez Archiwum IPN jubileuszowej, X Ogólnopolskiej Konferencji Archiwistów i Historyków „Educare necesse est…”. W tym roku tematem spotkania są dzieci i dzieciństwo w dokumencie, historiografii i dydaktyce. X Ogólnopolska Konferencja Archiwistów i Historyków „Educare necesse est… – dzieci i dzieciństwo w dokumencie, historiografii i dydaktyce od starożytności do końca XX w.” – Warszawa, 15–16 września 2026
-
Instytut Pamięci Narodowej oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk ogłaszają dziewiętnastą edycję Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku w zakresie historii najnowszej. Prace można nadsyłać do 24 listopada 2026 roku. XIX edycja Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku w zakresie historii najnowszej
-
Sprawdź, jak potoczyły się losy Janiny i Edwarda Krzeczkowskich na szlaku nadziei oraz posłuchaj historii przekazania unikatowego pamiętnika. Zapraszamy do wysłuchania podcastu z serii Archiwum Pełne Pamięci – ...aby każdy okruch historii został uratowany! „Miłość na szlaku nadziei. Losy Janiny i Edwarda Krzeczkowskich”