Instytut Pamięci Narodowej

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, służb mundurowych, związków zawodowych oraz organizacji i stowarzyszeń zrzeszających działaczy opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych. Uroczystość poprowadził dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu.

Podczas swojego wystąpienia dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, zastępca prezesa IPN, podkreślił znaczenie postawy odznaczonych w walce o wolność i suwerenność Polski:

– Państwo polskie, każdej z Pań i każdemu z Panów mówi: dziękuję! To jest także chwila, kiedy możemy mówić o symbolu pamięci o doznanych przed laty represjach – o zatrzymaniach, aresztowaniach, usuwaniu z uczelni, o aresztach śledczych i więzieniach. Niech ta dzisiejsza uroczystość i krzyż, który znajduje się na państwa piersiach, będą świadectwem, że to, co państwo robili, nie jest i nie będzie zapomniane.

W imieniu odznaczonych głos zabrał Andrzej Marian Zawisza, który w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na rolę rodzin wspierających opozycjonistów:

– Trzeba podziękować naszym rodzinom. Bez ich wsparcia ta walka byłaby niemożliwa – to oni czuwali nad nami, martwili się, chronili nas. Dzięki nim mogliśmy poświęcić czas dla ukochanej ojczyzny.

Zwieńczeniem uroczystości był recital ballad i piosenek solidarnościowych z repertuaru m.in. Jacka Kaczmarskiego, Jana Pietrzaka i Jana Kelusa w wykonaniu Romana Kowalczyka przy gitarowym akompaniamencie Krzysztofa Żesławskiego.

Lista odznaczonych:

1. Romuald Adamowicz
2. Tomasz Bolanowski
3. Benita Barbara Dobrzańska
4. Krzysztof Jerzy Łukasiewicz
5. Piotr Tadeusz Malawski
6. Bożena Murzyńska
7. Marek Orzełek
8. Mieczysław Prelewicz
9. Aleksander Srebrakowski
10. Tomasz Szlachcic
11. Ryszard Szymaszek
12. Henryk Wojcieszak
13. Andrzej Marian Zawisza
14. Robert Piotr Zybała

Pośmiertnie Krzyżem Wolności i Solidarności odznaczeni zostali:

1. Władysław Wacław Frydryk – odznaczenie odbiera synowa pani Grażyna Tajs
2. Jerzy Malara – odznaczenie odbiera żona pani Emanuela Malara
3. Feliks Wielogórski – odznaczenie odbiera syn pan Stanisław Wielogórski

* * *

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm 5 sierpnia 2010 r. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 r. przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta RP, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Źródłem uchwalenia Krzyża Wolności i Solidarności jest Krzyż Niepodległości z II RP.