Instytut Pamięci Narodowej
-
Miał niesamowite wyczucie publiczności. Robił filmy, które przyciągały widzów. Był niejako kronikarzem dokumentującym ówczesną rzeczywistość, w której dzisiaj widać absurd, surrealizm tamtych lat. Musiał jednak zmagać się także z negatywną postawą części środowiska filmowego, uwagami cenzury oraz opiniami nieprzychylnych dziennikarzy z prasy codziennej czy fachowej. Paweł Zielony: Stanisław Bareja
-
Światło zapalone przez Jana Pawła II w papieskich apartamentach, będące odpowiedzią na wprowadzenie stanu wojennego, miało wielką moc. Podobnie uczynił prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan, zapalając świecę w swoim oknie w Białym Domu w wigilijny wieczór, a dzień wcześniej w przemówieniu telewizyjnym zachęcił do tego gestu swoich rodaków. Piotr Abryszeński: „Let Poland Be Poland”. Program, który obejrzały miliony ludzi
-
Mimo wybitnych walorów artystycznych jego poezji, mimo głębokiego, humanistycznego jej przesłania – wyrażonego nadzwyczaj piękną polszczyzną – nie dowiedzą się o Sebyle przeciętni polscy czytelnicy. Tabu obejmujące Zbrodnię Katyńską rozciągnięto na twórczość jej ofiar. Jest to kontynuacja zbrodni, dokonanej nie tylko na ludzkich istnieniach, lecz także na polskiej kulturze i duchowej tożsamości. Piotr Klimczak: „Plusk kamieni lecących z zaświata”. Życie i twórczość Władysława Sebyły (1902–1940)
-
15 listopada 1916 r. w Vevey w Szwajcarii zmarł Henryk Sienkiewicz, pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1905 r., autor m.in. „Trylogii”, „Quo vadis” oraz „W pustyni i w puszczy”. To po lekturze jego powieści polska młodzież w dobie popowstaniowej chwyciła ponownie za broń i podczas I wojny światowej udowodniła, że nasz kraj zasługuje na odzyskanie wolności. Podwójny pogrzeb Henryka Sienkiewicza
-
Zdobyła tysiące męskich serc, ale sama nie zaznała prawdziwego szczęścia w miłości. W latach 20. ubiegłego wieku podbiła Hollywood, w którym jednak zabrakło dla niej miejsca po wprowadzeniu filmów dźwiękowych. Pola Negri – Polka, która podbiła Hollywood
-
„Historia toczy się dziś” – 14 listopada 2025 r. o godzinie 9.15 na kanale YouTube IPNtv. Pomnik Fryderyka Chopina w Warszawie. Adrian Sobieszczański dla programu „Historia toczy się dziś”
-
30 czerwca 1994 r. Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa nadała ostatnią audycję. Przez ponad 40 lat była naszym głosem wolności. Rafał Opulski: Radio Wolna Europa. Głos wolności, głos nadziei
-
Laureat dwóch Oscarów, reżyser, producent, ale przede wszystkim jeden z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia. Nikomu nie trzeba przedstawiać Roberta De Niro. Niewiele osób wie jednak o jego głębokim szacunku dla trudnych, lecz bohaterskich kart naszej historii – uczuciu, które aktor postanowił potwierdzić wzruszającym gestem. Rafał Reczek: „Chłopiec z ferajny”. Robert De Niro oddaje hołd uczestnikom Poznańskiego Czerwca 1956 roku
-
Pomysł postawienia pomnika wybitnemu kompozytorowi pojawił się w 1876 r. wśród członków Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Jednak ideę tę zaczęto realizować dopiero w 1901 r., kiedy car Mikołaj II wyraził ustną zgodę na utworzenie Komitetu Budowy Pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie, który powstał rok później. Robert Szcześniak: Zniszczenie pomnika Chopina w 1940 r.
-
Rocznica śmierci Eugeniusza Bodo
-
Rocznica śmierci Józefa Czechowicza
-
Sam jeden i inni. Wrocławskie odczytania twórczości Józefa Mackiewicza
-
Adam Hilary Bernard Chmielowski herbu Jastrzębiec, pierworodny syn Wojciecha i Józefy z Borzysławskich, przyszedł na świat w Igołomi k. Krakowa 20 sierpnia 1845 r. Siostra Krzysztofa Babraj: Święty Brat Albert. Powstaniec, artysta, zakonnik, opiekun ubogich
-
Instytut Pamięci Narodowej zaprasza na wyjątkowy spektakl muzyczny, który przeniesie nas do powojennych lat, gdy Marian Hemar – polski poeta, satyryk, dramaturg i autor piosenek – związany był z londyńskim Radiem Wolna Europa. Sztuka zostanie wystawiona 9 kwietnia 2025 r. o godz. 18.00 w Społecznym Domu Kultury Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (ul. Słowackiego 19A). Spektakl muzyczny „Moje serce zostało we Lwowie, czyli Marian Hemar w Radiu Wolna Europa”
-
14 listopada 2024 roku, w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 107, Instytut Pamięci Narodowej zaprezentował spektakl „BASIA. Opowieść o żonie Krzysztofa Baczyńskiego”. Spektakl „BASIA. Opowieść o żonie Krzysztofa Baczyńskiego” w Centralnym Przystanku Historia
-
Gwiazdor przedwojennej i powojennej estrady, żołnierz i Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. W czasie Powstania Warszawskiego, nie zważając na niebezpieczeństwo, śpiewał słynne przedwojenne szlagiery dla powstańców. Mieczysław Fogg urodził się 30 maja 1901 roku. Śpiewał na powstańczych barykadach! – Mieczysław Fogg
-
10 czerwca 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie odbyło się spotkanie „Jerzy Giedroyc i paryska Kultura”. Obejrzyj na kanale IPNtv. Spotkanie otwarte „Jerzy Giedroyc i paryska Kultura” z cyklu „Oblicza historii”
-
W związku ze zbliżającą się 20. rocznicą śmierci Jana Pawła II Instytut Pamięci Narodowej zaprasza na dwa koncerty poświęcone jego pamięci: 30 marca 2025 r. o godz. 19.00 w amfiteatrze Poczekajka w Lublinie oraz 5 kwietnia 2025 r. o godz. 19.00 w parafii pw. Matki Bożej Saletyńskiej w Gdańsku-Sobieszewie. Wstęp wolny. Stańmy razem pod krzyżem z Janem Pawłem II – koncert pieśni wielkopostnych
-
W 1934 r. Maja Berezowska otrzymała propozycję przygotowania jedenastu ilustracji do satyrycznego artykułu „Miłostki słodkiego Adolfa”. Tytułowym Adolfem był nie kto inny, jak przywódca III Rzeszy – Hitler. Ceną za prześmiewcze ilustracje okazała się nie tylko grzywna zasądzona we francuskim sądzie, ale i brutalne prześladowania w trakcie II wojny światowej. Sylwia Szyc: Berezowska – artystka, która obraziła Hitlera
-
Ten znakomity realista (nawet naturalista) wydobywał jednocześnie z przedstawianej rzeczywistości tony metafizyczne. To właśnie duchowy aspekt wydaje się istotą tego pisarstwa. Portretował wszak Reymont nasze uniwersum w wymiarze apokaliptycznym, to świat między piekłem a niebem, a pośród nas mieszkają istoty z „tamtych” sfer – zarówno świetliste duchy, jak i demony. Tomasz Szutro: Reymont metafizyczny
-
Muzyka młodzieżowa, która podbiła świat w latach 60-tych XX wieku, nie wzbudza już dziś większych emocji. Tymczasem w Polsce od początku tamtej dekady rozwój „muzyki rozwrzeszczanych małolatów” pilnie śledziła ówczesna władza, którą niepokoiły nowe hasła, luz i swoboda wypowiedzi. Tomasz Toborek: Bigbit w PRL
-
Spotkanie z siostrzenicą Zbigniewa Herberta, spacer po Saskiej Kępie śladami Agnieszki Osieckiej i rozmowa z autorem książki „Pisarze niepodległości. Szkice o ludziach i dziełach” wydawnictwa IPN – to punkty programu warsztatów dla nauczycieli „Historia nie tylko na… papierze. Pisarze polscy przed i po II wojnie światowej” zaplanowanych na 5 kwietnia 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia IPN przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie. Wydarzenie będzie trwało od 10.00 do 15.30. Warsztaty dla nauczycieli „Historia nie tylko na… papierze. Pisarze polscy przed i po II wojnie światowej”
-
24 marca 2025 r. w Radomiu Instytut Pamięci Narodowej zaprezentował widowisko „Sprawiedliwi”, upamiętniające Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Spektakl poprzedził uroczystość odsłonięcia w Ciepielowie pomnika pamięci Polaków Ratujących Żydów. Widowisko słowno-muzyczne „Sprawiedliwi”
-
Po wydarzeniach marca 1968 r. funkcjonariusze SB śledzili Jana Krzysztofa Kelusa, którego określili na własne potrzeby pseudonimem „Mały”. Śledzący starali się m.in. ustalić, skąd Kelus odbiera ulotki i z kim się kontaktuje. Była to z licznych represji, jakie spotkały tego poetę i działacza społecznego za jego nieugiętą postawę wobec systemu komunistycznego. Witold Wasilewski: Jan Krzysztof Kelus. W opozycji do PRL
-
Chociaż zarzucano mu, że dla zysku obrazy „produkuje jak w fabryce”, Hansa Franka nie chciał namalować za żadne pieniądze. 29 lipca 1942 r. w Krakowie zmarł Wojciech Kossak – malarz, przedstawiciel nurtu o tematyce batalistycznej i historycznej, współautor „Panoramy Racławickiej”. Wojciech Kossak – wybitny malarz, który odmówił Hansowi Frankowi
-
22 marca 1957 r. w Warszawie urodził się Jacek Kaczmarski – poeta, pisarz, bard. Pochodził z rodziny artystycznej. Jego ojciec Janusz był malarzem, recenzentem sztuki i prezesem Zarządu Głównego Związku Polskich Artystów Plastyków, a matka Anna – malarką i pedagogiem. Wojciech Kujawa: Jacek Kaczmarski. Bard „Solidarności”
-
Józef Krzywda-Polkowski był jedną z dwóch najważniejszych osób, obok kustosza Państwowych Zbiorów na Wawelu Stanisława Świerz-Zeleskiego, którym zawdzięczamy ocalenie we wrześniu 1939 r. bezcennych skarbów wawelskich – ze szczerbcem i arrasami Zygmunta Augusta na czele – przed zrabowaniem ich przez niemieckich najeźdźców. Wojciech Paduchowski: Józef Krzywda-Polkowski (1888–1981)
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania czterdziestego pierwszego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 25 sierpnia 2025
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania czterdziestego szóstego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 10 listopada 2025
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania dwudziestego ósmego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 10 lutego 2025
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania dwudziestego szóstego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 13 stycznia 2025
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania trzydziestego czwartego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 12 maja 2025
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania trzydziestego piątego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 26 maja 2025
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania trzydziestego pierwszego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 31 marca 2025
-
Od początku swych rządów nowe, komunistyczne władze myślały o sprawnie działającej blokadzie wolności słowa; a pierwsze sygnały tworzenia systemu cenzury pojawiły się wraz z powołaniem w Moskwie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Zbigniew Romek: Cenzura jako narzędzie sprawowania władzy w PRL
-
Była wybitną, uznaną pisarką katolicką. W czasie wojny organizowała z bezgranicznym poświęceniem konspiracyjną pomoc charytatywną, zwłaszcza dla Żydów. 10 sierpnia 1889 roku urodziła się Zofia Kossak. Zofia Kossak (-Szczucka, -Szatkowska)
-
W dniach 31 marca – 1 kwietnia 2025 r. odbyła się prezentacja wystawy Zofia Kossak (-Szczucka, -Szatkowska) Instytutu Pamięci Narodowej w hiszpańskiej wersji językowej z udziałem przedstawicieli Biura Współpracy Międzynarodowej IPN. Zofia Kossak zdobyła serca Hiszpanów
-
„Atak Tytanów – japońska fantazja czy uniwersalny opis wojny totalnej?” – odcinek z cyklu „Uczy i bawi. Kultura popularna i historia”
-
Emisja odcinka odbyła się w niedzielę, 16 lutego 2025 r. o godz. 15.00 na kanale IPNtv. „Czy możemy być dumni z tradycji dawnej Rzeczypospolitej?”– odcinek z cyklu „Uczy i bawi. Kultura popularna i historia”
-
Zapraszamy do obejrzenia wywiadu z Jolantą Nowakowską w kolejnym odcinku cyklu „Historia toczy się dziś” 4 kwietnia 2025 r. o godz. 9.15. „Historyczne wątki w literaturze Marka Nowakowskiego w związku z 90. rocznicą urodzin pisarza. Historia toczy się dziś” – rozmowa z żoną pisarza
-
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na drugi odcinek nowego cyklu „Archiwum Pełne Pamięci. Ocalone historie”. „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy” – cykl „Archiwum Pełne Pamięci. Ocalone historie”
-
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na odcinek „Czterej pancerni i pisarz” w ramach cyklu „Kulisy historii”. „Kulisy historii” odc. 207 „Czterej pancerni i pisarz” – 15 marca 2025
-
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na odcinek „Życie literackie PRL” w ramach cyklu „Kulisy historii”. „Kulisy historii” odc. 217 „Życie literackie PRL” – 24 maja 2025
-
21 marca 2025 r. w Klubie Babel w Warszawie odbył się pokaz filmu „Mocny człowiek”, połączony z akompaniamentem Orkiestry Ludwika Sarskiego. Wydarzenie zorganizował Instytut Pamięci Narodowej wraz z Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym Żydów w Polsce. „Mocny człowiek” – pokaz filmu wraz z muzyką na żywo w ramach projektu „Kultura (nie)ocalona”
-
Był sławny nie tylko ze swojego pisania, tak nowatorskiego w Polsce połowy lat pięćdziesiątych XX wieku, ale również z niekonformistycznego, awanturniczego trybu życia. 14 czerwca 1969 roku zmarł Marek Hłasko – pisarz, scenarzysta filmowy. „Żył krótko, a wszyscy byli odwróceni”
English version