Instytut Pamięci Narodowej
-
W nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. pierwsza ekipa cichociemnych znalazła się na terenie okupowanym przez Niemców. Dowódcą samolotu był ppor. Francis Keast z 419 eskadry do zadań specjalnych, który pilotował dwusilnikowego Whitleya Z-6473 – z trzema skoczkami i czterema zasobnikami. Była to operacja lotnicza o kryptonimie „Adolphus” i oznaczeniu cyfrowym „0”. Skład osobowy ekipy stanowili: kpt. lotnictwa Stanisław Krzymowski „Kostka”, por. kawalerii Józef Zabielski „Żbik” oraz kurier do Delegatury Rządu Czesław Raczkowski „Włodek”. 80 lat temu w okupowanej Polsce wylądowali pierwsi cichociemni – materiały IPN
-
28 listopada 1952 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie zapadł kolejny – trzeci już – wyrok w sprawie Elżbiety Zawackiej. Najwyższy Sąd Wojskowy, rozpatrując skargę rewizyjną prokurator ppłk Heleny Wolińskiej, niezadowolonej ze zbyt niskiego wymiaru kary orzeczonej na wcześniejszych rozprawach, skazał oskarżoną „za działania na szkodę Państwa Polskiego” na dziesięć lat więzienia. Aleksandra Pietrowicz: „Na szkodę Państwa Polskiego”. Emisariuszka i kurierka Elżbieta Zawacka (1909–2009)
-
Jej życie to gotowy scenariusz na doskonały film wojenny. Pedagog, matematyk i profesor nauk humanistycznych, żołnierz AK, powstaniec warszawski, więzień okresu stalinowskiego. Przede wszystkim jednak legendarna kurierka, emisariuszka Komendanta Głównego ZWZ do Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Jedyna kobieta w gronie cichociemnych oraz druga w historii polskich sił zbrojnych generał brygady. Anna Lasek: W konspiracji była postacią legendarną. Niesamowity życiorys Elżbiety Zawackiej
-
10 stycznia 2009 r. zmarła Elżbieta Zawacka ps. „Zelma”, „Sulica”, „Zo” – kurierka Komendy Głównej AK, profesor nauk humanistycznych, druga kobieta awansowana na stopień generała brygady Wojska Polskiego. Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk: Elżbieta Zawacka. Jedyna cichociemna
-
Atak na więzienie w Pińsku, 18 stycznia 1943 r.
-
Generał Elżbieta Zawacka, jedna z dwóch Polek w stopniu generała brygady, jedyna kobieta wśród cichociemnych i legendarna kurierka Komendy Głównej Armii Krajowej urodziła się 19 marca 1909 roku. Generał brygady Elżbieta Zawacka „Zo”
-
7 marca 1949 r. w więzieniu MBP na warszawskim Mokotowie władze komunistyczne wykonały karę śmierci na mjr. Hieronimie Dekutowskim „Zaporze”. Polecamy film dokumentalny i materiały Instytutu Pamięci Narodowej poświęcone jednemu z najbardziej niezłomnych dowódców polskiego podziemia niepodległościowego. Hieronim Dekutowski „Zapora”
-
Irena Kozłowska: Cichociemni w Warszawie – Świadectwa Niezwyciężonych
-
16 czerwca 1944 r. w Jewłaszach nad Niemnem w walce z Niemcami zginął Jan Piwnik, legendarny „Ponury” – cichociemny, szef Kedywu Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK; dowódca partyzanckich zgrupowań w Górach Świętokrzyskich i oddziału dywersyjnego na Nowogródczyźnie. Dla wielu Polaków „Ponury” stał się bohaterem i symbolem walki z okupantem, a jego brawurowe akcje zostały uznane za wzorcowe i stanowiły podstawę szkolenia jednostek dywersyjnych. Jan Piwnik „Ponury”
-
Jego legenda powstała jeszcze za życia, a bohaterska śmierć tylko ją wzmocniła. 31 sierpnia 1912 r. urodził się niezwyciężony dowódca oddziałów partyzanckich na Kielecczyźnie i nieugięty bohater Nowogródczyzny. Jan Piwnik „Ponury” (1912–1944)
-
Paweł Stanisław Ziaja urodził się 19 października 1923 r. w Chorzowie w rodzinie polskiej, od pokoleń zamieszkałej na terenie Górnego Śląska. W związku z niepowodzeniami frontowymi wojsk niemieckich i zwiększeniem zapotrzebowania na żołnierzy otrzymał powołanie do Wehrmachtu, a następnie został wcielony do Afrika Korps. Joanna Dardzińska: W niemieckim i polskim mundurze. Dokumentacja Pawła Ziai w zasobie Archiwum IPN
-
Był jednym z najwybitniejszych polskich dowódców partyzanckich lat II wojny światowej. Dowodzone przez niego oddziały stoczyły 235 walk z niemieckimi siłami okupacyjnymi i partyzantką sowiecką, w większości zwycięskich. Kazimierz Krajewski: Major Adolf Pilch „Góra”, „Dolina” – dowódca Zgrupowania Stołpeckiego AK
-
Spośród 316 cichociemnych, których przerzucono od kraju, 9 zostało straconych wyrokiem stalinowskich sądów. Jednym z nich był Stefan Górski ps. „Brzeg”. W 1939 r. zdał tzw. „małą maturę”. Do egzaminu dojrzałości podchodził już w Anglii, jako naznaczony dwoma latami tułaczki po Europie żołnierz PSZ. Całe jego dorosłe życie upłynęło w cieniu wojny i totalitarnego terroru. Magdalena Mołczanowska: Stefan Górski. Cichociemny w celi śmierci
-
Był jednym z najmłodszych spadochroniarzy Armii Krajowej. W dniu skoku do okupowanej Polski miał niespełna 19 lat! Służył w oddziałach dywersyjnych „Wachlarza” i „Kedywu”. Marek Jedynak: Cichociemny ppor. Rafał Andrzej Niedzielski „Mocny”, „Rafał”
-
Operacja „Freston”. Spóźniona aliancka misja
-
Wraz z wkraczaniem na ziemie polskie Armii Czerwonej żołnierze Armii Krajowej, którzy przez ponad 5 lat walczyli z niemieckim okupantem, znaleźli się w dramatycznej sytuacji. Rozpoczęły się ich aresztowania i wywózki na Wschód. Dowództwo AK kierowało do rządu polskiego w Londynie apele o skierowanie do Polski zagranicznych obserwatorów. Operacja „Freston”. Spóźniona aliancka misja
-
Operation "Freston". A belated Allied mission
-
23 października 2015 r. zmarł Kazimierz Śliwa – najmłodszy cichociemny, który został zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 21 na 22 września 1944 r., na dwa miesiące przed dziewiętnastymi urodzinami. Paweł Tomasik: Kazimierz Śliwa. Najmłodszy cichociemny
-
W marcu 1976 r. zmarł Eugeniusz Gedymin Kaszyński „Zygmunt”, „Nurt”, „Mur”, major rezerwy Wojska Polskiego, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, cichociemny, zastępca Jana Piwnika „Ponurego”. Ryszard Sodel: Eugeniusz Gedymin Kaszyński „Zygmunt”
-
Cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego, adiutant gen. Tadeusza Komorowskiego „Bór”, architekt, który miał ogromny wpływ na obecny wygląd Warszawy. 5 marca 2002 r. w Warszawie zmarł Stanisław Jankowski „Agaton”, żołnierz kampanii wrześniowej i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Ryszard Sodel: Stanisław Jankowski „Agaton”
-
W imieniu Polski Walczącej. Wydanie zbiorcze
-
Waldemar Szwiec urodził się 13 sierpnia 1915 r. w Chicago w Stanach Zjednoczonych. Waldemar Szwiec „Robot”
-
7 lutego 1912 r. w Urdominie urodził się Andrzej Czaykowski „Garda”, oficer WP, cichociemny, powstaniec warszawski, skazany przez komunistyczny sąd na karę śmierci. Wojciech Kujawa: Andrzej Czaykowski „Garda”
English version