Instytut Pamięci Narodowej
-
8 lutego 2026 roku w Warszawie odbyły się uroczystości upamiętniające legendarnego dowódcę 5. Brygady Wileńskiej AK. W wydarzeniu organizowanym przez Instytut Pamięci Narodowej oraz Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL udział wziął zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski. 75. rocznica śmierci mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”
-
21 sierpnia 1948 r. ogłoszony został przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie wyrok w sprawie 23 partyzantów z Bojowego Oddziału Armii, największej organizacji antykomunistycznej działającej na Pomorzu Zachodnim w pierwszych latach powojennych. Anna Płońska: Śmierć żołnierzy Bojowego Oddziału Armii
-
3 września 1928 – 28 sierpnia 1946 Danuta Siedzikówna „Inka”
-
4 listopada 1953 r. we wsi Chromakowo w pow. żuromińskim aresztowany został Stanisław Żurawski „Madej” – jeden z najdłużej walczących żołnierzy podziemia niepodległościowego na północnym Mazowszu. Elżbieta Strzeszewska: Stanisław Żurawski „Madej”. Stawiał zaciekły opór…
-
Żołnierze Wyklęci są jednym z tych zjawisk historycznych, wokół których w ostatnich latach toczy się społeczna dyskusja. Dotyczy ona nie tylko postawy zbrojnego oporu jako metody walki z narzuconym reżimem, ale często konkretnych działań oddziałów czy decyzji ich dowódców. Filip Musiał: Żołnierze Wyklęci – zapomniany fenomen
-
Rozprawa w komunistycznym Wojskowym Sądzie Rejonowym w Gdańsku-Wrzeszczu przy ul. Stefana Batorego przeciwko członkom wileńskiej konspiracji i osobom wspierającym ich działania na rzecz niepodległości Polski zakończyła się 31 sierpnia 1949 r. W wydanym wyroku WSR w dwóch przypadkach orzekł karę śmierci,
a pozostałych oskarżonych skazał na więzienie. Nikogo nie uniewinniono. Karol Polejowski: Gdański proces członków wileńskiej konspiracji
-
Pod koniec marca lub na początku kwietnia 1946 r. w sopockim zakładzie fotograficznym „Foto – Sztuka” dwoje młodych ludzi zrobiło sobie wspólne zdjęcie. Widzimy na nim siedzącą młodą dziewczynę, a obok stojącego młodzieńca w mundurze oficera Wojska Polskiego. Karol Polejowski: Halinka i Zdzisiek – historia pewnego zdjęcia
-
„Polska tonie w czerwonej powodzi… Istnieje przysłowie, że »tonący brzytwy się chwyta«, jakże ono obecnie pasuje do wielu Polaków! Toniemy – a nadzieja, której się chwytamy – pozostaje niestety przysłowiową brzytwą” – tymi słowami pod datą 1 maja 1949 r. kończyły się zapiski kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”, jednego z ostatnich dowódców oddziałów partyzanckich walczących na Lubelszczyźnie. Kinga Hałacińska: Dramat trudnych wyborów „Uskoka”
-
Kpt. NSZ Henryk Flame „Bartek”
-
Msza święta na Wawelu, patriotyczny pochód ulicami miasta oraz wojskowy apel w Galerii Wielkich Polaków w parku Jordana złożyły się na uroczystości w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, które 1 marca 2026 r. współorganizował Oddział IPN w Krakowie. Kraków uczcił Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
-
Ostatni dowódca Konspiracyjnego Wojska Polskiego kpt. Jan Małolepszy „Murat” został zamordowany w więzieniu 11 marca 1949 r. Bandyci z UB nie czekali nawet na wykonanie ogłoszonego wyroku śmierci. Ksawery Jasiak: Ostatni komendant Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Jan Małolepszy „Murat” (1906–1949)
-
24 października 1946 r., w lesie w pobliżu Malinówki (pow. brzozowski), agent UB Jerzy Vaulin strzałem w tył głowy podstępnie zamordował mjr. Antoniego Żubryda „Zucha”, dowódcę Samodzielnego Batalionu Operacyjnego NSZ „Zuch”, jednego z największych antykomunistycznych oddziałów partyzanckich działających na terenie ówczesnego województwa rzeszowskiego, operującego w powiatach sanockim, brzozowskim i krośnieńskim w latach 1945-1946. Wraz z Żubrydem śmierć poniosła również jego ciężarna żona Janina. mjr. Antoni Żubryd „Zuch”
-
Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” 2026
-
18 października 2025 roku w Braniewie odbyła się uroczystość odsłonięcia i poświęcenia Pomnika Kresowych Żołnierzy Niezłomnych Wyklętych. Monument upamiętnia żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego z dawnych Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej – tych, którzy nie złożyli broni w obronie wolnej i suwerennej Polski. Wydarzenie było częścią III Ogólnopolskiego Kongresu Środowisk Patriotycznych. Odsłonięcie Pomnika Kresowych Żołnierzy Niezłomnych Wyklętych
-
Stanisław Pióro pozostaje w cieniu kapelana oddziału zbrojnego „Żandarmeria” PPAN, jezuity ks. Władysława Gurgacza. Był inicjatorem i dowódcą Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców oraz jej zbrojnego oddziału. Działalność konspiracyjna Pióry rozpoczęła się w czasie okupacji niemieckiej i trwała do sierpnia 1949 r. Roksana Szczypta-Szczęch: Kapitan Stanisław Pióro. Dowódca Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców
-
Ci, którzy go poznali, zmieniali wyobrażenie o człowieku oddanym Bogu. „Niekiedy trzeba być stanowczym… Cnota to nie synonim ciepłego masła” – mawiał ks. Władysław Gurgacz. Kapelan Żołnierzy Wyklętych zginął 14 września 1949 r. na podwórku więzienia przy ul. Montelupich. Roksana Szczypta-Szczęch: Ks. Władysław Gurgacz. Niezłomny jezuita
-
1 marca 2026 r. w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL odbył się pokaz spektaklu, poświęconego Łukaszowi Cieplińskiemu. W wydarzeniu uczestniczyli zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej: dr hab. Karol Polejowski i dr Mateusz Szpytma. Spektakl „Ulica Wolności. Rzecz o Łukaszu Cieplińskim”
-
14 października 1950 r. ludzie ubrani w togi sędziowskie, w imieniu sowieckiej władzy nad Polską, skazali Łukasza Cieplińskiego na pięciokrotną karę śmierci. Czekając na nią, pisał grypsy do bliskich, ukochanej żony i wymodlonego syna. Umieram za wiarę, Polskę i prawdę
-
28 lutego 2026 r. na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie odbyły się uroczystości zorganizowane w związku z obchodami Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. W obchodach wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. Upamiętniliśmy Żołnierzy Niezłomnych
-
13 września 2025 roku na Polanie Śmierci w Starym Grodkowie i w Malerzowicach Wielkich odbyły się uroczystości w 79. rocznicę zbrodni dokonanej przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa na żołnierzach zgrupowania partyzanckiego oddziałów Narodowych Sił Zbrojnych kpt. Henryka Flamego ps. Bartek. W upamiętnieniu Żołnierzy Niezłomnych wziął udział dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Uroczystości upamiętniające żołnierzy NSZ kpt. Henryka Flamego ps. Bartek
-
W Narodowym Dniu Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” oddajemy cześć żołnierzom powojennej konspiracji. W Warszawie bohaterów walki o niepodległość Polski, w dawnym Areszcie Śledczym przy ul. Rakowieckiej oraz na powązkowskiej „Łączce” upamiętnili zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej: dr hab. Karol Polejowski, dr Mateusz Szpytma i dr hab. Krzysztof Szwagrzyk. W hołdzie Żołnierzom Niezłomnym
-
28 sierpnia 2025 roku na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku upamiętniliśmy Danutę Siedzikównę „Inkę” i Feliksa Selmanowicza „Zagończyka” w 79. rocznicę ich rozstrzelania przez komunistów. W uroczystości uczestniczył zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. W hołdzie „Ince” i „Zagończykowi”
-
23 października 2025 r. w Kościelisku (pow. tatrzański) pochowaliśmy szczątki Stanisława Klapera ps. „Błachut”, „Ciepły”, partyzanta zgrupowania „Błyskawica”. Komunistyczny wyrok wykonano na nim w 1947 r. Szczątki Stanisława Klapera odnaleziono w 2023 r. podczas prac ekshumacyjnych IPN na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W Kościelisku odbyły się uroczystości pogrzebowe Stanisława Klapera, Żołnierza Wyklętego
-
17 października 2025 r. odbyły się uroczystości pogrzebowe szczątków Żołnierza Wyklętego Jana Jankowskiego „Groźnego”, ostatniego dowódcy antykomunistycznego oddziału partyzanckiego „Wiarusy”, działającego w drugiej połowie lat 40. XX wieku. Ceremonię żałobną zorganizował Oddział IPN w Krakowie. W Krakowie pochowaliśmy szczątki Jana Jankowskiego „Groźnego”, Żołnierza Wyklętego
-
27 lutego 2026 r., dwa dni przed 75. rocznicą zamordowania płk. Łukasza Cieplińskiego ps. „Pług”, otworzyliśmy wystawę IPN poświęconą prezesowi IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Ekspozycję można oglądać do 13 marca 2026 r. przy ul. Ł. Cieplińskiego 11 w Krakowie. W Krakowie prezentujemy wystawę „Łukasz Ciepliński”
-
16 listopada 2025 r. odbyły się XII Krakowskie Zaduszki za Żołnierzy Wyklętych – Niezłomnych. XII Krakowskie Zaduszki za Żołnierzy Wyklętych – Niezłomnych
-
Część oficjalną rozpoczął skierowany do uczestników list dr. Karola Nawrockiego, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, odczytany przez prof. Andrzeja Nowaka, doradcę Prezydenta RP. Następnie głos zabrał dr hab. Filip Musiał, dyrektor krakowskiego IPN oraz Mateusz Prendota, dyrektor Filharmonii Krakowskiej. XV koncert w hołdzie Żołnierzom Wyklętym
-
Świtem 1 września 1939 r. wyruszył przeciwko Niemcom jako podporucznik służby stałej, dowodząc na przedpolach Bydgoszczy kompanią przeciwpancerną 62. pp, a 1 marca 1951 r. zginął w komunistycznym więzieniu na warszawskim Mokotowie jako podpułkownik Wojska Polskiego, prezes IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” i jeden z depozytariuszy Testamentu Polski Podziemnej. Zbigniew K. Wójcik: Łukasz Ciepliński – między legendą a rzeczywistością
-
Zdzisław Badocha „Żelazny” 1925–1946. Niezłomny z Zagłębia
-
„Biuletyn IPN” 2026, nr 3 – Żołnierze Wyklęci
English version