Instytut Pamięci Narodowej

Uroczystości zostały zorganizowane przez Społeczny Komitet Obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. W ramach obchodów odbył się Apel Pamięci, a następnie delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze.

W liście skierowanym do uczestników obchodów, Prezydent RP Karol Nawrocki zaznaczył, że los Żołnierzy Wyklętych–Niezłomnych był tragiczny:

– Zaciekle ścigani i bezwzględnie zwalczani, torturowani w brutalnych śledztwach i skazywani w parodii procesów sądowych na śmierć lub długoletnie wyroki więzienia. Straconych zaś grzebano w anonimowych mogiłach, aby nie tylko ich zabić, lecz także wymazać na zawsze z ludzkich wspomnień. A jednak dzisiaj są dla nas, Polaków, bohaterami żywo obecnymi we wspólnotowej pamięci.

List odczytał szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego dr hab. Sławomir Cenckiewicz.

Zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski podczas przemówienia przypomniał słowa wypowiadane przez dowódców oddziału podziemia niepodległościowego: „My jesteśmy Wojsko Polskie. My chcemy Polski prawdziwie wolnej i demokratycznej. My jesteśmy z miast i wiosek polskich”.

– W wigilię Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, powracamy pamięcią do tych, którzy położyli swoje życie na szali walki o wolną Polskę

– podkreślił.

Kolejnym punktem wydarzenia był przemarsz do Bazyliki Archikatedralnej pw. Męczeństwa Św. Jana Chrzciciela, gdzie Metropolita Warszawski abp. Adrian Galbas odprawił uroczystą Mszę świętą w intencji Ojczyzny.

Zwieńczeniem uroczystości było złożenie wieńców pod Epitafium Żołnierzy Wyklętych oraz Sarkofagiem Błogosławionego Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski.

W obchodach uczestniczyli m.in. dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL Adrianna Garnik, przewodniczący Społecznego Komitetu Obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” prof. dr hab. Jan Żaryn, dyrektor Biura Rzecznika Prasowego, rzecznik prasowy IPN dr Rafał Kościański, zastępca dyrektora Biura Prezesa IPN Adam Stefan Lewandowski, a także przedstawiciele służb mundurowych, instytucji oraz mieszkańcy Warszawy.

Wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta RP Karola Nawrockiego.

* * *

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” przypada 1 marca. To data symboliczna – tego dnia w 1951 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie strzałem w tył głowy zostali zamordowani przez komunistów członkowie IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – prezes WiN ppłk Łukasz Ciepliński („Pług”, „Ludwik”) i jego najbliżsi współpracownicy: Adam Lazarowicz, Mieczysław Kawalec, Józef Rzepka, Franciszek Błażej, Józef Batory i Karol Chmiel. Ich ciała komuniści zakopali w nieznanym miejscu. Stanowili oni ostatnie kierownictwo ostatniej ogólnopolskiej organizacji kontynuującej od 1945 r. tradycję AK. Aresztowano ich w czasie od listopada 1947 do lutego 1948 r. Przeszli wyjątkowo barbarzyńskie śledztwo.

Święto państwowe, jako wyraz hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji, ustanowione zostało przez Sejm 3 lutego 2011 roku. Środowiska kombatanckie, liczne organizacje patriotyczne, stowarzyszenia naukowe, przyjaciele i rodziny tych, którzy polegli w boju, zostali zamordowani w komunistycznych więzieniach lub po prostu odeszli już na wieczną wartę, od lat pukali do wielu drzwi z żądaniami, by wolna Polska oddała w końcu hołd swym najlepszym Synom. Przez lata odpowiedzią była cisza.

W drugiej połowie pierwszej dekady XXI wieku nadzieje zaczęły się spełniać. Apele środowisk kombatanckich zaczęły zyskiwać coraz większe poparcie. Janusz Kurtyka, prezes IPN od końca roku 2005, nadał tym staraniom silny impuls i przyspieszenie. Inicjatywę wsparł prezydent RP prof. Lech Kaczyński.