Instytut Pamięci Narodowej
-
Gdy po kilkuminutowych procesach Trybunał Ludowy Rzeszy skazał Helenę Maćkowiak i Stefanię Przybył na gilotynę, przychylił się jedynie do prośby o zezwolenie obu siostrom na spędzenie nocy w jednej celi. Nikt z niemieckich oprawców nie mógł się jednak spodziewać, że będzie to wstęp do brawurowej ucieczki rodem z kadrów kina przygodowego. Dorota Grzechocińska: Ucieczka z Moabitu
-
W poniedziałek 23 czerwca br. nad Jeziorem Borówno pod Bydgoszczą, przy Cmentarzu ofiar terroru hitlerowskiego z okresu wojny 1939–1945 (53°13'50.6"N 18°07'06.1"E) w czasie konferencji prasowej dr. hab. Karola Polejowskiego, zastępcy prezesa IPN, dr. Marka Szymaniaka, dyrektora Oddziału IPN w Gdańsku, prok. Tomasza Jankowskiego, naczelnika OKŚZpNP w Gdańsku oraz dr. Dawida Kobiałki z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, w związku z prowadzonym śledztwem Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku, przedstawiono nowe fakty w sprawie Zbrodni Pomorskiej. Dowody niemieckich zbrodni w Borównie pod Bydgoszczą, 23 czerwca 2025
-
„Historia toczy się dziś” kolejny odcinek już 10 stycznia 2025 r. o godzinie 9.15 na kanale YouTube IPNtv. Dr Józef Orzeł gościem cyklu IPN „Historia toczy się dziś”
-
Działalność polskich organizacji kombatanckich we Francji w latach 1944–1970
-
Działania 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945
-
Polecamy materiały Instytutu Pamięci Narodowej poświęcone Zbrodni Katyńskiej. Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
-
Niemiecki sąd wojenny skazał na śmierć obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku za „działalność partyzancką”, co nastąpiło wbrew międzynarodowym konwencjom oraz lokalnemu prawu. 5 października 1939 r. zostali rozstrzelani przez Niemców. Egzekucja obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku
-
Eugeniusz Stasiecki 1913–1944
-
Mimo tego, że od zakończenia II wojny światowej minęło wiele lat, jest ona wciąż wydarzeniem, wokół którego ogniskuje się publiczna dyskusja na arenie międzynarodowej. Niekoniecznie ta, którą widzimy codziennie w programach informacyjnych, ale ta, która jest ważnym elementem dyplomacji historycznej. Filip Musiał: II wojna światowa a kapitał moralny
-
II wojna światowa jest dla Polaków wciąż tematem ważkim. Nie mniej istotne z punktu widzenia naszej historycznej świadomości są kwestie związane z zakończeniem tego zbrojnego konfliktu. Filip Musiał: Koniec wojny, ale nie zniewolenia
-
Film dokumentalny „W jednej chwili...”
-
Formacje policyjne w Polsce na przestrzeni ponad stu lat. Ewolucja organizacyjna, zakres uprawnień, praktyczne aspekty aktywności, Tom 1
-
Gadzinowe narracje. Mechanizmy i strategie kreowania propagandowego obrazu świata w „Dzienniku Radomskim” 1940–1945
-
„Historia toczy się dziś” – 13 marca 2026 r. o godzinie 9.15 na kanale YouTube IPNtv. Gen. Sosabowski i oszczerstwa Brytyjczyków. Dr hab. Daniel Koreś dla „Historia toczy się dziś”
-
Henryk Sławik 1894–1944
-
Im Schatten der Einsatzgruppen. Volksdeutscher Selbstschutz im Besetzten Polen 1939–1940
-
24 kwietnia 1946 r. do Barcelony przybyła pierwsza grupa dzieci polskich. W czasie II wojny światowej odbierane były polskim rodzinom przez Niemców w ramach akcji rabunku i germanizacji dzieci polskich. Następnie kierowano je do ośrodków germanizacyjnych znajdujących się wówczas na terenie Kraju Warty oraz III Rzeszy. Izabella Kopczyńska: Barcelona – schronienie dla polskich dzieci po II wojnie światowej
-
Jak Feniks z popiołów… Armia Polska w Związku Sowieckim 1941–1942
-
Józef Kuraś „Ogień”. Podhalańska wojna 1939–1945
-
Zakład w Wąsoszu utworzono w czerwcu 1943 r. Umieszczano w nim m.in. dzieci polskich robotnic przymusowych oraz wysiedlone z Warszawy w sierpniu 1944 r. Z ogólnej liczby co najmniej 489 dzieci, które przeszły przez placówkę w Wąsoszu, końca wojny doczekało najprawdopodobniej zaledwie 39 z nich. Karolina Trzeskowska-Kubasik: Działalność domu dla niemowląt i starców im. św. Józefa w Wąsoszu w latach 1943-1945
-
W historiografii polskiej utarł się pogląd, jakoby po przeprowadzeniu udanego zamachu na Maxa Petera okupant niemiecki nie zastosował represji wobec miejscowej ludności. W rzeczywistości, 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim rozstrzelano dwadzieścia dziewięć osób – członków Armii Krajowej lub Batalionów Chłopskich. Karolina Trzeskowska-Kubasik: Egzekucja 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju
-
Kobiety współtworzyły historię Polski. Włączyły o niepodległość, budowały odrodzoną po 123 latach zaborów II Rzeczpospolitą, walczyły w czasie II wojny światowej, po jej zakończeniu należały do podziemia niepodległościowego, a w czasach komunistycznych do opozycji demokratycznej. Prezentujemy publikacje Instytutu Pamięci Narodowej, materiały naukowe, popularnonaukowe, multimedialne poświęcone kobietom oraz ich świadectwa. Kobiety w historii – 8 marca
-
Kolaboracja z Sowietami na terenie województwa lubelskiego we wrześniu i w październiku 1939 r., wyd. 3 (uzupełnione)
-
Od 16 września 2024 r. na dawnym poligonie wojskowym Brus w Łodzi trwa piąty etap prac poszukiwawczych, których celem jest odnalezienie miejsc pogrzebania szczątków ofiar terroru niemieckiego i komunistycznego. W wyniku podjętych badań, w minionym tygodniu odnaleziono szczątki 9 osób. Prace prowadzone są przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN, we współpracy z Instytutem Archeologii UŁ. Komunikat Instytutu Pamięci Narodowej z prac poszukiwawczych na dawnym poligonie wojskowym Brus w Łodzi
-
31 marca 2025 r. na Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie odbyła się, współorganizowana przez krakowski oddział IPN, konferencja poświęcona ks. Władysławowi Gurgaczowi SJ, młodemu jezuicie, kapelanowi oddziału partyzanckiego, zamordowanemu przez komunistów w wyniku zbrodni sądowej. Konferencja naukowa „Ks. Władysław Gurgacz SJ – pytania...”
-
W dniach 8–9 maja 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie odbywa się konferencja naukowa „Okupacja w Polsce w latach 1939–1945". Konferencja jest organizowana z okazji 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej w Europie. Konferencja naukowa „Okupacja w Polsce w latach 1939–1945”
-
Konferencja została zorganizowana przez Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej z okazji Światowego Dnia Dziedzictwa Audiowizualnego UNESCO. Sesję honorowym patronatem objął Polski Komitet ds. UNESCO. Konferencja naukowa „Wbrew zakazom. Fotografia jako forma oporu w latach 1939–1945” – Warszawa, 28 października 2024
-
19 listopada 2025 r. dyrektor Biura Badań Historycznych IPN dr Sebastian Pilarski wziął udział w panelu dyskusyjnym podczas międzynarodowej konferencji „Rok 1945 w światowym kontekście”, zorganizowanej w Pradze przez Instytut Badania Reżimów Totalitarnych. Konferencja „Rok 1945 w światowym kontekście” w Pradze
-
W związku z 80. rocznicą zakończenia II wojny światowej Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Łodzi organizuje ogólnopolski konkurs historyczno-plastyczny „Kartka do weterana II wojny światowej”. Konkurs historyczno-plastyczny „Kartka do weterana II wojny światowej”
-
Kronika Boernerowa
-
W czasie II wojny światowej agentka brytyjskiego wywiadu wojskowego MI6 była nazywana „ulubionym szpiegiem Churchilla”. Biografka Skarbek, Clare Mulley, napisała o niej: była najlepszym agentem brytyjskim czasu wojny. Krystyna Skarbek urodziła się 1 maja 1908 r. w Warszawie. Krystyna Skarbek. „Była najlepszym agentem brytyjskim czasu wojny”
-
W 1914 r. doszło do wybuchu pierwszego z globalnych konfliktów XX stulecia. W ujęciach podręcznikowych sekwencja zdarzeń przedstawia się prosto. Krzysztof Kawalec: Jak wybuchają wojny...
-
Księga Myśliwców 1939. Słownik biograficzny pilotów polskich walczących podczas kampanii 1939 r. w jednostkach myśliwskich
-
Ku Armii Narodowej. Z dziejów konspiracji wojskowej Stronnictwa Narodowego w Wielkopolsce 1939–1942
-
Lidia Ciołkosz
-
W 80. rocznicę oswobodzenia więźniów KL Ravensbrück prezentujemy treść listu Wandy Półtawskiej, przekazanego Instytutowi Pamięci Narodowej po uroczystościach pogrzebowych polskich więźniarek KL Ravensbrück, które odbyły się 6 września 2022 r. w miejscowości Fürstenberg/ Havel, nieopodal Miejsca Pamięci i Przestrogi Ravensbrück, gdzie znajdował się niemiecki obóz koncentracyjny. List Wandy Półtawskiej z 6 września 2022 r. Przesłanie dla świata: abyśmy nigdy nie zapomnieli o swoim człowieczeństwie
-
Lublin zniszczony w latach 1939-1944 i (nie)odbudowany; Lublin Destruction of 1939-1944 and its (Un)realised Reconstruction; Lublin zerstört in den Jahren 1939-1944 und (nicht) wiederaufgebaut
-
3 czerwca 1940 roku niemieckie bombowce pojawiły się nad Paryżem, zrzucając bomby na lotniska, fabryki i węzły kolejowe. Był to pierwszy duży nalot Luftwaffe na francuską stolicę podczas II wojny światowej przeprowadzony w ramach Operacji Paula (Unternehmen Paula). Choć w wymiarze militarnym nie przyniósł niemieckim strategom oczekiwanych rezultatów, miał ogromne znaczenie psychologiczne – zarówno dla Francuzów, jak i dla Brytyjczyków. Luftwaffe nad Paryżem – nalot, który złamał ducha Francji
-
Polskie elity intelektualne doświadczyły jako pierwsze masowej akcji represyjnej niemieckiego okupanta, w wyniku której zmarło z wycieńczenia nie mniej niż 25 uczonych. Marcin Chorązki: Krakowscy profesorowie wracają z niemieckiego obozu koncentracyjnego
-
W niedzielę 22 czerwca 1941 r. nad ranem Wehrmacht najechał Związek Sowiecki. Niemcy postanowiły wcielić w życie plan Führera zakładający budowę Tysiącletniej Rzeszy z „przestrzenią życiową”(Lebensraum) sięgającą aż po góry Ural. Marcin Chorązki: Polacy wobec wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej
-
Pakt Ribbentrop-Mołotow nie był i nie miał być sojuszem opartym na wspólnej ideologii Niemiec i Związku Sowieckiego, ponieważ takiej wspólnej ideologii nie było. Pakt był dowodem doraźnej wspólnoty interesów, która na krótko – zaledwie na dwa lata – połączyła Hitlera i Stalina. Marcin Przegiętka: Czy pakt Ribbentrop-Mołotow był „paktem dwóch marksistowskich ideologii”?
-
Wiosną 1940 r. przywódcy Związku Sowieckiego zadali narodowi polskiemu niepowetowaną stratę, mordując z przyczyn politycznych jeńców wojennych oraz cywilnych więźniów. Żaden z decydentów, organizatorów i wykonawców zbrodni nigdy nie został za ten mord ukarany. Marek Jończyk: Katyń. Zbrodnia na Polsce
-
Państwa Wielkiej Trójki na konferencjach w Teheranie, Jałcie i Poczdamie dokonały podziału Europy na strefy wpływów: sowiecką, obejmującą środkową i wschodnią część „Starego Kontynentu” oraz amerykańską, w skład której weszły kraje Europy Zachodniej. Marek Wierzbicki: Sowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej 1944-1956
-
Na łamach francuskiego dziennika „l’Oeuvre” ukazał się 4 maja 1939 r. artykuł Marcela Déata pod tytułem „Mourir pour Dantzig?” (Umierać za Gdańsk?). Tekst ten stał się symbolem polityki appeasementu i niechęci części społeczeństwa francuskiego do zaangażowania w kłopotliwy sojusz z Polską. Michał Wenklar: Déat nie chciał umierać za Gdańsk
-
14 maja 2025 roku o godz. 12.00 w w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie odbyła się międzynarodowa dyskusja naukowa „1945 – rok nowego zniewolenia. Doświadczenie Europy Środkowo-Wschodniej”. Międzynarodowa dyskusja naukowa „1945 – rok nowego zniewolenia. Doświadczenie Europy Środkowo-Wschodniej”
-
W Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie rozpoczęła się międzynarodowa konferencja naukowa „Polska i Węgry w latach II wojny światowej. Bilans badań, białe plamy, perspektywy badawcze”, zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej i Ambasadę Węgier w Polsce. Dyskusję otworzyli zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski oraz Ambasador Węgier István Íjgyártó. Międzynarodowa konferencja naukowa „Polska i Węgry w latach II wojny światowej. Bilans badań, białe plamy, perspektywy badawcze”, Warszawa, 25 września 2025
-
W Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie (ul. Marszałkowska 107) odbyła się jednodniowa międzynarodowa konferencja naukowa „Polska i Węgry w latach II wojny światowej. Bilans badań, białe plamy, perspektywy badawcze” - zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej oraz Ambasadę Węgier w Polsce. Międzynarodowa konferencja naukowa „Polska i Węgry w latach II wojny światowej. Bilans badań, białe plamy, perspektywy badawcze”, Warszawa, 25 września 2025
-
Na szlakach pustynnego losu. Armia Polska na Wschodzie w latach 1942-1944
-
Najkrótszą drogą do kraju. 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa
-
14 kwietnia 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie zaprezentowaliśmy najnowszy projekt Biura Nowych Technologii. Z awatarami cyfrowych bohaterów jako pierwsi mogli porozmawiać uczniowie jednej z warszawskich szkół. Najnowszy projekt edukacyjny Biura Nowych Technologii IPN „Cyfrowi Bohaterowie”
English version