English versionKonferencja została zorganizowana w ramach Centralnego Projektu Badawczego „II Wojna Światowa i okupacje ziem polskich 1939–1944/45”. Wsparcie organizacyjne zapewnił Instytut Liszta – Węgierskie Centrum Kultury w Warszawie. Organizator zapewnił symultaniczne tłumaczenie w j. polskim i węgierskim.
Celem konferencji było podsumowanie dotychczasowych ustaleń i kierunków badawczych oraz omówienie nieznanych dotąd tematów i wskazanie perspektyw badawczych.
Podczas obrad zostały omówione m.in. następujące zagadnienia:
- sytuacja geopolityczna obu państw,
- relacje polsko-węgierskie w 1939 r.,
- kwestia ochotników węgierskich w wojnie obronnej 1939 r.
- nowe ujęcie dziejów uchodźstwa polskiego na Węgrzech, a także relacji żołnierzy węgierskich z polską ludnością.
- prezentacja biografi postaci, które odegrały ważną rolę w bilateralnych relacjach i badaniach nad stosunkami polsko-węgierskimi w latach 1939–1945.
Konferencja była nagrywana. Zapis z niej zostanie udostępniony na kanale IPNtv w terminie późniejszym.
***
W latach II wojny światowej Polska i Węgry znalazły się po różnych walczących stronach. Węgry, dążąc do rewizji postanowień traktatu trianońskiego, który pozbawił ich ponad 2/3 terytoriów, zostały sojusznikiem III Rzeszy, zaś Polska była okupowana przez III Rzeszę, Słowację i ZSRS. Zarazem Węgry, powołując się na tradycję braterstwa, nie wypowiedziały Polsce wojny, odmówiły przepuszczenia przez swoje terytorium Wehrmachtu, który chciał zaatakować Polskę od południa, a po ataku Armii Czerwonej umożliwiły tysiącom polskich uchodźców przekroczenie wspólnej granicy, udzielając schronienia cywilom a polskim żołnierzom umożliwiając udanie się na Zachód.
Początkowo Węgry trzymały się na uboczu działań wojennych, jednak wraz z samobójczą śmiercią premiera Pála Telekiego i decyzją o zaatakowaniu Jugosławii, z całą mocą włączyły się w wojnę u boku Hitlera. Oznaczało to mobilizację żołnierzy węgierskich na front wschodni. Honwedów dyslokowano m.in. na terenach zamieszkiwanych przez ludność polską, z którą szybko nawiązali kontakt. Szczególnie pozytywnie w pamięci Polaków zapisali się na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej oraz podczas Powstania Warszawskiego.
Węgry w latach II wojny światowej znane były z polityki balansowania, polegającej na szukaniu porozumienia z aliantami zachodnimi przy jednoczesnym pozostawaniu w sojuszu z III Rzeszą. Istotną rolę pośredników w nawiązaniu kontaktu z Anglosasami odegrał polski rząd na uchodźstwie, zaś Węgrzy liczyli, że wsparcie okazane Polakom może pomóc im w zabiegach o powojenny kształt granic.
► Program konferencji: TUTAJ oraz w załączeniu
Kontakt dla mediów:
dr Rafał Kościański
p.o. rzecznik prasowy IPN
tel. +48 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl
AUDIO:
- Maria Zima Marjańska, BBH IPN – Międzynarodowa konferencja naukowa Polska i Węgry w latach II wojny światowej.