Instytut Pamięci Narodowej
-
Materiały IPN 27 grudnia - Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego
-
„Historia toczy się dziś” z dr. Adamem Pleskaczyńskim już 27 grudnia o godzinie 9:15 na kanale YouTube IPNtv. Dr Adam Pleskaczyński gościem cyklu IPN „Historia toczy się dziś”
-
Przeglądając różne opracowania i materiały dotyczące Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 napotykamy na wzmianki o udziale kobiet w tych wydarzeniach. Nie walczyły z bronią w ręku, ale były często bardzo blisko pola walki – niosąc pomoc rannym, a także służąc jako łączniczki. Najwięcej kobiet występowało na bezpośrednim zapleczu, zajmując się głównie prowadzeniem kuchni dla powstańców, opieką nad rannymi w punktach sanitarnych i szpitalach oraz pracując w szwalniach. Wiele z nich jest niestety anonimowa, podobnie jak znaczna część szeregowych powstańców. Eugeniusz Śliwiński: Udział kobiet w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919 Na przykładzie frontu południowo-zachodniego
-
Generał Stanisław Taczak
-
2 marca 1960 roku w Malborku zmarł gen. Stanisław Taczak, pierwszy dowódca Powstania Wielkopolskiego oraz uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Generał Stanisław Taczak – pierwszy dowódca Powstania Wielkopolskiego
-
Inauguracja pierwszej edycji konkursu na najlepszą pracę dyplomową dotyczącą Powstania Wielkopolskiego 1918–1919
-
Witold Hulewicz zapisał się na kartach historii jako literat, tłumacz, krytyk i pracownik rozgłośni radiowej Polskiego Radia. W Wielkopolsce odegrał swoją rolę jako organizator łączności podczas Powstania Wielkopolskiego i wydawca czasopisma „Zdrój”. Jego drogi prowadziły do Poznania, Wilna i Warszawy, a zakończyły się w sposób tragiczny w Palmirach. Izabella Kopczyńska: Witold Hulewicz – poeta, radiowiec i konspirator
-
Kazimierz Raszewski, Wspomnienia z własnych przeżyć do końca roku 1920
-
Urodził się 15 maja 1895 r. w Poznaniu. Był synem krawca Kazimierza Prauzińskiego i Ewy Małeckiej. Już w czasie nauki w gimnazjum w Ostrowie Wielkopolskim należał do organizacji konspiracyjnej – Towarzystwa Tomasza Zana, będącej wyrazem sprzeciwu młodzieży wobec germanizacji. Leon Prauziński – żołnierz, malarz, rysownik
-
Ignacy Jan Paderewski, wielki patriota, wybitny muzyk i pianista, w Poznaniu bywał od 1890 r., gdy 13 lutego wystąpił w (nieistniejącej dziś) sali Jeana Lamberta na Piekarach i w dwa dni później w Teatrze Polskim. Następnym razem był w Poznaniu 29 października 1901 r., gdy grał w sali Lamberta i 12 grudnia tegoż roku – w Teatrze Polskim. Marek Rezler: Ignacy Jan Paderewski a Poznań w grudniu 1918 roku
-
W odróżnieniu od walk prowadzonych na froncie północnym, które miały dla powstania pierwszorzędne znaczenie i decydowały o dalszym rozwoju sytuacji, starcia na froncie zachodnim miały przede wszystkim rozszerzyć zasięg posiadania strony polskiej. Szczególnie ważna była potrzeba neutralizacji silnego garnizonu Zbąszynia, wspieranego przez miejscową ludność niemiecką. Podjęta 5 stycznia próba zajęcia miasta, zakończyła się niepowodzeniem. Marek Rezler: Walki o Zbąszyń i Kopanicę – 11–12 stycznia 1919 r.
-
Wydarzenia w Wielkopolsce, zapoczątkowane 27 grudnia 1918 r. wybuchem Powstania Wielkopolskiego, mają bogatą dokumentację ikonograficzną. Dziejącą się historię utrwalili na kliszach liczni fotografowie cywilni i wojskowi. Michał Krzyżaniak: Fotografowie Powstania Wielkopolskiego
-
Rozmowa z Janem Peszkiem, odtwórcą roli Tytusa Ceglarskiego w filmie „Hiszpanka". Można zejść z piedestału
-
Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego
-
27 grudnia 1918 r. w Poznaniu wybuchło powstanie. Stolica Wielkopolski znalazła się w rękach powstańców. Jedynie w Stacji Lotniczej w Ławicy znajdowały się niemieckie siły zdolne zagrozić miastu. Jak najszybciej należało zatem zlikwidować tą ostatnią niemiecką placówkę. Jak do tego doszło? Paweł Głuszek: Zdobycie lotniska w Ławicy przez Powstańców Wielkopolskich
-
„Ideał bohaterstwa polskiego przyoblókł się znowu w kształty widome. On daje nam niespożytą moc i wiarę w przyszłość. Dlatego zawsze żywą i świętą będzie pamięć 27. grudnia” – pisał w 1919 r. „Kurier Poznański”. Piotr Grzelczak: Grudniowa wiktoria
-
Rewizja definicji Powstania Wielkopolskiego pozostawała w ścisłym związku ze zmianami, jakie przyniosła polityczna odwilż, której ważkim elementem był Poznański Czerwiec. Gomułka wyraźnie szukał sposobów na rzecz pozyskania przychylności zbuntowanego miasta. Jednym z elementów tej polityki było docenienie historycznej roli Powstania Wielkopolskiego i otwarcie się na środowisko jego weteranów. Piotr Grzelczak: Masowe, ludowe i antyniemieckie. Pamięć Powstania Wielkopolskiego w latach 1956–1989
-
Z punktu widzenia prawa międzynarodowego Powstanie Wielkopolskie mogło być postrzegane jako sprawa wewnętrzna Niemiec. Zmieniły to dopiero ustalenia rozejmu podpisanego 16 lutego 1919 r. w Trewirze. Jego zapisy stanowiły wielki sukces w dążeniu do ustalenia korzystnej dla Polski granicy zachodniej. Piotr Grzelczak: Rozejm w Trewirze. Wielkie zwycięstwo sprawy polskiej
-
„I z biegiem wyrównawczej sprawiedliwości te same samoloty, które swemi czarnemi krzyżami miały pokonać i w gruzy obrócić świat, zwiastowały szumem swych motorów ciemiężonemu przez wieki narodowi – wolność i niepodległość Ojczyzny”. Piotr Grzelczak: Wiktor Pniewski (1891–1974) – w służbie Polskich Skrzydeł
-
Władze komunistyczne wykorzystywały pamięć społeczną o polskich zrywach niepodległościowych do budowania własnej wizji polskiej historii. Ich stosunek do żywego w pamięci Polaków Powstania Wielkopolskiego zmieniał się przez dekady – od otwartej wrogości, po próby zjednania sobie weteranów tego zrywu. Powstanie Wielkopolskie w pamięci historycznej PRL
-
Odradzająca się w listopadzie 1918 r. Polska natychmiast przystąpiła do tworzenia korpusu oficerskiego sił zbrojnych, w ogromnej większości składającego się z byłych oficerów państw zaborczych. W tej liczbie mniejszość stanowili wojskowi służący w armii kajzerowskiej. Tomasz Gałwiaczek: Kazimierz Raszewski – zapomniany generał
-
Zwycięskie powstanie nie popadło w zapomnienie. Doskonale funkcjonuje w lokalnej pamięci historycznej. Łukasz Jastrząb: Niezapomniany zryw. Powstanie Wielkopolskie 1918–1919
English version