Instytut Pamięci Narodowej
-
Na początku grudnia 1941 r. gen. bryg. Józef Zając dotarł na Środkowy Wschód, by objąć dowództwo nad polskim wojskiem w rejonie świata, gdzie wielu obywateli polskich znalazło się już jesienią 1939 r. Jego zadaniem było zapewnienie im odpowiednich warunków funkcjonowania oraz przygotowanie do działań wojennych. Bartosz Janczak: Generał Józef Zając – dowódca Wojsk Polskich na Środkowym Wschodzie
-
„Zamierzałem zostać artystą-grafikiem i uszczęśliwiać bliźnich ilustracyjno-okładkowo-plakatowymi bohomazami” Bohdan Arct (1914-1973)
-
303 Dywizjon Myśliwski, w nomenklaturze RAF 303rd Polish Fighter Squadron, oficjalnie został powołany do istnienia 2 sierpnia 1940 r. Nowy dywizjon kontynuował chlubne, przedwojenne tradycje – jego korzenie sięgały historii słynnej 7. Eskadry Kościuszkowskiej, w składzie której amerykańscy lotnicy walczyli podczas wojny polsko-bolszewickiej oraz 111. Eskadry Myśliwskiej, która dzielnie walczyła w obronie polskiego nieba we wrześniu 1939 r. Symbolicznego dnia 17 września 1940 r. otrzymał swą pełną nazwę – 303 Dywizjon Myśliwski im. Tadeusza Kościuszki. Dywizjon 303 – najsłynniejsza polska jednostka lotnicza z okresu II wojny światowej
-
Życiorys Wandy Modlibowskiej to przykład historii niezwykłej kobiety zarówno w sferze zawodowej, jak i patriotycznej. Z wykształcenia chemiczka, jej powołaniem było pilotowanie szybowców, z miłości do ojczyzny stała się działaczką konspiracyjną. Izabella Kopczyńska: Wanda Modlibowska – niesamowita pilotka szybowców i działaczka konspiracyjna
-
Jan Zumbach, polski as myśliwski II wojny światowej, był postacią bardzo barwną i zdecydowanie wyróżniającą się „gawędziarstwem” spośród innych polskich lotników. Urodził się 14 kwietnia 1915 roku w Ursynowie, wówczas podwarszawskiej wsi. Jan Zumbach – dowódca słynnego Dywizjonu 303
-
W dwusilnikowym bombowcu PZL.37 Łoś Dąbrowski użył po raz pierwszy specjalnego cienkiego profilu skrzydła. Podobne pierwsze profile laminarne w samolotach zaczęto stosować dopiero podczas II wojny światowej. Jerzy Dąbrowski (1899–1967)
-
Należał do głównych konstruktorów Doświadczalnych Warsztatów Lotniczych, w których realizowano konstrukcje zespołu RWD. Był też w DWL pilotem
doświadczalnym i ustanawiał samolotowe rekordy. Jerzy Drzewiecki (1902–1990)
-
Księga Myśliwców 1939. Słownik biograficzny pilotów polskich walczących podczas kampanii 1939 r. w jednostkach myśliwskich
-
Inżynier, pilot wojskowy, twórca polskiego nowoczesnego przemysłu lotniczego zmarł 11 kwietnia 1977 roku. Ludomił Antoni Rayski (1892–1977)
-
28 lutego 1973 r., w pobliżu portu lotniczego Szczecin-Goleniów, rozbił się rządowy samolot Antonow AN-24W. W wyniku katastrofy zginęło 18 osób, w tym ówczesny minister spraw wewnętrznych Wiesław Ociepka oraz jego czechosłowacki odpowiednik Radko Kaska. Magdalena Dźwigał: Katastrofa rządowego samolotu AN-24W pod Goleniowem
-
1 sierpnia 1944 r. wybuchło w Warszawie powstanie. Dla wielu alianckich polityków i dowódców było ono zaskoczeniem. Powstał problem: jak pomóc walczącym żołnierzom Polski Podziemnej? Czy Józef Stalin pozwoli na współpracę Armii Czerwonej z Armią Krajową? Marcin Chorązki: „Leć dzisiaj ze mną w morzu chmur…”. Liberator z Wysiołka Luborzyckiego
-
Ostatni lotnik 300. Dywizjonu Bombowego „Ziemi Mazowieckiej”, twórca Archiwum Tarnopolskiego, Kustosz Pamięci Narodowej, zmarł 21 marca 2015 roku. mjr Czesław Blicharski
-
14 kwietnia 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie zaprezentowaliśmy najnowszy projekt Biura Nowych Technologii. Z awatarami cyfrowych bohaterów jako pierwsi mogli porozmawiać uczniowie jednej z warszawskich szkół. Najnowszy projekt edukacyjny Biura Nowych Technologii IPN „Cyfrowi Bohaterowie”
-
27 grudnia 1918 r. w Poznaniu wybuchło powstanie. Stolica Wielkopolski znalazła się w rękach powstańców. Jedynie w Stacji Lotniczej w Ławicy znajdowały się niemieckie siły zdolne zagrozić miastu. Jak najszybciej należało zatem zlikwidować tą ostatnią niemiecką placówkę. Jak do tego doszło? Paweł Głuszek: Zdobycie lotniska w Ławicy przez Powstańców Wielkopolskich
-
Jego samotnemu rejsowi dookoła świata na pokładzie jachtu Opty kibicowała cała Polska. 21 maja 1970 r. zmarł Leonid Teliga. Pierwszy Polak, który opłynął świat
-
17 kwietnia 1990 r. zmarł Witold Łokuciewski – as myśliwski polskiego lotnictwa. Podniebny muszkieter Dywizjonu 303
-
Spotkanie otwarte w ramach cyklu „Historia zapisana w fotografii” – „Warszawa z wysoka” – Warszawa, 13 lutego 2025
-
Był duchem sprawczym zawiązanego w 1927 r. zespołu konstruktorskiego RWD, który projektował samoloty będące podstawowym sprzętem polskiego lotnictwa sportowego oraz wojskowych szkół lotniczych. Stanisław Rogalski (1904–1976)
-
To co piękne i to co straszne przychodzi czasem w tym samym dniu roku. 19 marca 1944 r. urodziła mu się córka. Rok później, 19 marca 1945 r., zginął w rozbitym samolocie. Ale to nie nie koniec tej historii... Stanisław Sawicki. Losy pilota, losy żołnierza
-
Najbardziej rozsławił wspólne dzieło twórców RWD, a przy okazji lotnictwo Drugiej Rzeczypospolitej. Stanisław Skarżyński (1899–1942)
-
Bohater niniejszego szkicu Wojciech Kołaczkowski (urodzony 16 kwietnia 1908 r.) pochodził z ziemiańskiej rodziny związanej od przełomu wieków XVIII i XIX z Lubelszczyzną. Kolejne pokolenia Kołaczkowskich aktywnie uczestniczyły w zrywach powstańczych i wojnach. Tomasz Osiński: Rajdowe sukcesy dowódcy Dywizjonu 303 Wojciecha Kołaczkowskiego
-
U zarania radomskich skrzydeł
-
Jako bohater Bitwy o Anglię był rozchwytywany przez brytyjskie media. Pozował do zdjęć, udzielał wywiadów. Po powrocie do tzw. Polski ludowej stał się „zachodnim agentem”, a zdjęcia które mu robiono, trafiały do jego akt procesowych. 7 kwietnia 1950 roku Stanisław Skalski – bo o nim mowa – został skazany przez komunistyczny sąd na karę śmierci. W Anglii był bohaterem, w komunistycznej Polsce... zdrajcą
-
Katastrofa, która zakończyła lot PLL LOT 007, należy do najtragiczniejszych zdarzeń w historii polskiego lotnictwa cywilnego. Oficjalne śledztwo w tej sprawie wykazało niekwestionowaną winę sowieckich konstruktorów, jednocześnie jednak ukrywając wkład władz PRL w rażące zaniedbania, które kosztowały życie 87 osób. Wojciech Kujawa: Ostatni lot „Mikołaja Kopernika”
-
Wojsko Polskie 1939. Organizacja i uzbrojenie
-
Wojsko Polskie 1939. Organizacja i uzbrojenie, wyd. 2 uzupełnione
-
Wojsko Polskie we Francji 1939-1940
-
1 września 1939 r. poleciał nad Niemcy, w połowie września dotarł z Wołynia do oblężonej Warszawy i z powrotem, w Bitwie o Anglię zestrzelił niemiecki samolot w swoim pierwszym locie, a podczas inwazji w Normandii dowodził najlepszym skrzydłem myśliwskim aliantów. Wojtek Matusiak: Podpułkownik pilot Tadeusz Nowierski (1907–1983)
-
W literaturze historycznej od lat dyskutowany jest temat braku właściwej reakcji Zachodu na zagładę Żydów i innych narodów oraz próba odpowiedzi na pytanie: dlaczego alianci zachodni w 1944 nie zbombardowali krematoriów lub linii kolejowych prowadzących do obozu w Auschwitz-Birkenau, aby ją przerwać? Zdzisław Jurkowski: Auschwitz a front wschodni
-
Opracował oryginalny projekt samolotu myśliwskiego, który rozsławił jego i wytwórnię PZL. Nowatorskim pomysłem było zaprojektowanie płata o mewim kształcie podpartego zastrzałami. Otrzymał on nazwę płat Puławskiego lub płat polski. Zygmunt Puławski zginął 21 marca 1931 roku. Zygmunt Puławski (1901–1931)
-
Franciszek Żwirko był wybitnym pilotem, zawodnikiem, instruktorem, świetnym wychowawcą i organizatorem młodzieży lotniczej. Stanisław Wigura – wyśmienity inżynier, konstruktor, pilot, nawigator i radiowiec. 11 września 1932 roku obaj zginęli w katastrofie lotniczej. Łukasz Kasza: Bohaterowie przestworzy Niepodległej
-
11 września 1932 r. w katastrofie lotniczej zginęli Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura. Katastrofa miała miejsce w okolicach Cierlicka Górnego niedaleko Cieszyna. Kilkanaście dni wcześniej Żwirko i Wigura odnieśli zwycięstwo w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge 1932 w Berlinie. Lecieli do Pragi na zlot lotniczy samolotem typu RWD-6. Łukasz Kasza: Żwirko i Wigura. Legendy polskiego lotnictwa
English version