Instytut Pamięci Narodowej
-
Na mapach świata nie było Polski, ale było miejsce, gdzie polski żołnierz, walcząc pod polskim dowództwem, dał dowód, że: „Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy My żyjemy”. Artur Cieślik: Polski front
-
W sierpniu 1914 r. Thun wstąpił do powstałych właśnie Legionów, rozpoczynając piękną kartę wieloletniej kariery wojskowej. Podczas II wojny światowej był jedynym szefem pionu w Komendzie Głównej ZWZ/AK, który kierował nim nieprzerwanie od października 1939 r. aż do swojej śmierci, poniesionej w Powstaniu Warszawskim. Daniel Koreś: Stanisław Marian Thun (1894-1944). Podpułkownik WP, legionista, peowiak i oficer Komendy Głównej AK
-
6 sierpnia 1914 r. Pierwsza Kompania Kadrowa wyruszyła z krakowskich Oleandrów do zaboru rosyjskiego. O godz. 9.45 strzelcy obalili słupy graniczne pod Michałowicami. Maciej Zakrzewski: Kadrówka rusza w bój
-
„Twardy” to pseudonim Jana Kotowicza, wybitnego oficera WP, kawalera Virtuti Militari, od wczesnej młodości zaangażowanego w walkę o niepodległość. Marek Gałęzowski: 25 lipca 1944 r. Pułkownik „Twardy” musi złożyć broń
-
Nie wiadomo dlaczego, mimo młodego wieku, ten „jeden z najofiarniejszych i najdzielniejszych oficerów 2. pp [II Brygady] Leg[ionów] Pol[skich]”, który „odznaczał się wybitnym temperamentem bojowym”, w swojej działalności niepodległościowej używał pseudonimu „Dziadek”. Marek Gałęzowski: „Za Polskę, za Polskę!”. Major Henryk Serwaczyński
-
Szlak bojowy Legionów u boku państw centralnych, zwłaszcza kampania wołyńska z bitwą pod Kostiuchnówką, dowodziły męstwa polskich żołnierzy i wojennego szczęścia ich dowódców. Wprowadzając polskie wojsko do walki z carską Rosją, Legiony spełniły już swoje pierwotne zadanie. Jednak prędzej czy później musiało dojść do zerwania taktycznego sojuszu z Austro-Węgrami i niemiecką Rzeszą, które nie spieszyły się z budową na zdobytych terenach Kongresówki niezależnego polskiego państwa. Moment ten nadszedł latem 1917 r., gdy na wezwanie Piłsudskiego tysiące legionistów odmówiły złożenia przysięgi. Michał Wenklar: Kryzys przysięgowy
-
Gdy w 1914 r. wybuchła I wojna światowa, nie zabrakło entuzjastów, którzy nie wahali się skorzystać z nadarzających się możliwości, by uczestniczyć w walce o poprawę bytu polskiego społeczeństwa. Jednym z nich był Ludwik Józef Stawski. Ryszard Ziobroń: Ludwik Józef Stawski. Legionista, żołnierz WP, nafciarz
-
Przyszły komendant Okręgu Lubelskiego AK urodził się 28 lutego 1897 r. w Radłowie, w wielodzietnej rodzinie. Ojciec wysłał go do I Gimnazjum im. K. Brodzińskiego w Tarnowie. W połowie sierpnia 1914 r. siedemnastoletni gimnazjalista uciekł z domu i zgłosił się do Legionów Polskich. Teodor Gąsiorowski: Kazimierz Tumidajski (1897-1947)
-
We wrześniu 1939 r. gen. Bernard Stanisław Mond dowodził krakowską 6. Dywizją Piechoty, z którą przeszedł szlak bojowy od Pszczyny po rejon Tomaszowa Lubelskiego. Dwadzieścia lat wcześniej bronił Lwowa przed Ukraińcami, a w wojnie polsko-bolszewickiej został ranny pod Kijowem. „Dzielny Żyd” – jak o nim pisał Józef Piłsudski. Teodor Gąsiorowski: „Dzielny Żyd” na czele dywizji. Gen. Bernard Mond (1887-1957)
-
Żołnierz Legionów, dowódca 2. pułku ułanów w ramach Polskiego Korpusu Posiłkowego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Jako działacz społeczny nigdy nie szczędził pieniędzy na cele publiczne. Podczas obrony Lwowa w 1939 r. trafił do niewoli sowieckiej. Ślad po nim urywa się w obozie w Kozielsku. Wojciech Frazik: Jan Dunin-Brzeziński. Kawalerzysta i burmistrz Myślenic
English version