Instytut Pamięci Narodowej
-
Sojusz wojskowy z Paryżem odgrywał strategiczną rolę w polityce zagranicznej II RP. Po I wojnie światowej zwycięska Francja, pogromca dwóch zaborców Polski, znalazła się w gronie najważniejszych architektów Europy. W zarysowującym się nowym układzie politycznym Warszawa liczyła na wspólne interesy z zachodnim sojusznikiem, głównie w kontekście sprawy Niemiec i ich rozbrojenia. Aneta Nisiobęcka: Polsko-francuski sojusz wojskowy w latach 1919–1939
-
19 lutego 1921 r. w Paryżu podpisana została polsko-francuska umowa sojusznicza, której sygnatariuszami zostali ministrowie spraw zagranicznych Eustachy Sapieha i Aristide Briand. Aneta Nisiobęcka: Polsko-francuskie porozumienie sojusznicze z 1921 r.
-
W 1917 r. w rządowych kołach francuskich zaczęła zarysowywać się myśl o powołaniu nad Sekwaną autonomicznych polskich jednostek wojskowych. 4 czerwca 1917 r. podpisano dekret sankcjonujący tworzenie we Francji polskiej armii pod naczelnym dowództwem francuskim. Stanowić miała „autonomiczną armię sojuszniczą (…) walczącą pod wyłącznym polskim dowództwem”. Aneta Nisiobęcka: „Pod wyłącznie polskim dowództwem”. Dekret powołujący Polską Armię we Francji
-
Działalność polskich organizacji kombatanckich we Francji w latach 1944–1970
-
Został zaprzysiężony na prezydenta Rzeczypospolitej 30 września 1939 r., po agresji sowieckiej 17 września, ewakuacji władz polskich z kraju i ich internowaniu w Rumunii. Mimo ciężkiej choroby pozostawał głową państwa formalnie do swojej śmierci w 1947 r. Irena Siwińska: Polski prezydent czasu wojny. Władysław Raczkiewicz (1885–1947)
-
Zawieszenie broni 11 listopada 1918 r. zastało Romana Dmowskiego w Waszyngtonie. W Paryżu zaś, dzięki staraniom Erazma Piltza, który skutecznie podtrzymywał zainteresowanie sprawą polską nad Sekwaną, 13 grudnia 1918 r. Francja de facto uznała KNP za rząd. Jolanta Mysiakowska-Muszyńska, Wojciech Jerzy Muszyński: Konferencja pokojowa w Paryżu
-
Choć problemy uchodźstwa i przymusowych migracji kojarzymy najczęściej ze stanem wojny, międzywojenna Europa doświadczała także i innych źródeł tego kryzysu. Antyżydowska polityka Niemiec epoki Hitlera zmuszała kolejne grupy osób do opuszczania swojego kraju i szukania pomocy poza jego granicami. Kinga Czechowska: Konferencja w Évian w lipcu 1938 r. Próba pomocy uchodźcom żydowskim z Niemiec i Austrii?
-
Jeszcze w 1939 r. rozpoczęto rozmowy z polskim rządem emigracyjnym w sprawie sformowania wielkiej jednostki, która weszłaby w skład korpusu szykowanego dla wsparcia Finów. Ostatecznie jednak zmienna sytuacja międzynarodowa rzuciła Samodzielną Brygadę Strzelców Podhalańskich do norweskiego Narwiku. Krzysztof Kubiak: Polacy w bitwie o Narwik
-
L’Europe occupée. Similitudes et différences
-
Podczas wojny Polski z Rosją sowiecką przebywał w Polsce przyszły generał i prezydent Francji Charles de Gaulle. Nie był to jego ani pierwszy, ani też ostatni pobyt nad Wisłą. Jednak w lipcu i sierpniu 1920 r. znalazł się on w samym centrum Bitwy Warszawskiej, znacząc swój szlak bojowy na ziemi chełmskiej, Wołyniu, Zamojszczyźnie, południowym Podlasiu i Mazowszu. Mariusz Kwietniewski: Major de Gaulle i wojna polsko-bolszewicka
-
Na łamach francuskiego dziennika „l’Oeuvre” ukazał się 4 maja 1939 r. artykuł Marcela Déata pod tytułem „Mourir pour Dantzig?” (Umierać za Gdańsk?). Tekst ten stał się symbolem polityki appeasementu i niechęci części społeczeństwa francuskiego do zaangażowania w kłopotliwy sojusz z Polską. Michał Wenklar: Déat nie chciał umierać za Gdańsk
-
Bez przesady można stwierdzić, że Ferdynand Foch odegrał kluczową rolę w zwycięstwie strony alianckiej na froncie zachodnim I wojny światowej. Michał Wenklar: Wróg Niemiec, przyjaciel Polaków
-
Polacy na morzach i oceanach w latach II wojny światowej
-
Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku, t. 1
-
„Osiągnąłem swój cel w 90 procentach” – tak, wedle relacji Władysława Konopczyńskiego, Roman Dmowski ocenił realizację polskich interesów w zapisach traktatu wersalskiego. Waldemar Tyszuk: Działalność Romana Dmowskiego i Komitetu Narodowego Polskiego na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r.
-
Wojsko Polskie we Francji 1939-1940
-
W nocy z 17 na 18 września 1939 r. Prezydent, Rząd RP i Wódz Naczelny przekroczyli granicę polsko-rumuńską. Uczyniono to pod presją sytuacji – Armia Czerwona była już niemal 30 km od Kut, gdzie odbyło się ostatnie posiedzenie gabinetu i skąd Mościcki wydał odezwę do narodu piętnującą sowiecki najazd. Włodzimierz Suleja: Nad Sekwaną i w sojuszniczym Londynie
English version