English version
Narodowe Święto Niepodległości
11 listopada jest datą symboliczną, to tego dnia w 1918 roku Józef Piłsudski objął naczelne dowództwo nad wojskami polskimi. Rocznicę tego wydarzenia obchodzimy jako narodowe święto, przywołując odzyskanie niepodległości po 123 latach zaborów.
11 listopada stał się oficjalnie świętem narodowym dopiero dzięki ustawie z kwietnia 1937 r., zatem – wbrew temu, co się często na ten temat sądzi – przed wybuchem II wojny światowej formalnie obchodziliśmy to święto raptem dwa razy. Jednak już wcześniej było ono zakorzenione w społecznej świadomości i celebrowane na mocy zwyczaju, a nie ustawy. Do 1936 r. zazwyczaj jako święto wojskowe, chociaż po przewrocie majowym 1926 r. nadawano mu już charakter uroczystości państwowych.
W latach II wojny światowej okupanci niemiecki i sowiecki uniemożliwili celebrowanie polskich świąt państwowych, a komuniści utrzymali 11 listopada na indeksie świąt zakazanych także po zakończeniu działań wojennych. Co prawda, w 1944 r. uroczystości zostały zorganizowane i wydawało się, że narzucona przez Moskwę władza będzie chciała je przejąć i wykorzystać społeczny entuzjazm związany z tą datą, ostatecznie jednak zdecydowała się na własną symbolikę, wprowadzając od 1945 r. 22 lipca jako Narodowe Święto Odrodzenia Polski. 11 listopada powrócił do kalendarza świąt państwowych w lutym 1989 r. Był to rodzaj „ucieczki do przodu” upadającej władzy komunistycznej, która w czasie trwających obrad okrągłego stołu przywracała rocznicę kluczową z punktu widzenia opozycji. Przecież w PRL środowiska niepodległościowe w tym dniu spotykały się na uroczystych nabożeństwach, z biegiem czasu zaś coraz częściej dochodziło po mszach do marszów i innych manifestacji wolnościowych dążeń. Więcej: dr hab. Filip Musiał, Polacy a Święto Niepodległości
Materiały IPN
► Portale IPN
- przystanekhistoria.pl - Niepodległość; Józef Piłsudski; Roman Dmowski; Ignacy Jan Paderewski; Wojciech Korfanty; Wincenty Witos; Ignacy Daszyński; Legiony; Rada Regencyjna; Traktat wersalski; Plebiscyty terytorialne; Powstania śląskie; Polityka historyczna; Stosunki międzynarodowe; Generał Józef Haller 1873–1960
- Powstanie Wielkopolskie
- Korpus Ochrony Pogranicza
► Audycja IPN
- „Przystanek Historia”, odcinek 18. Ojcowie Niepodległości – o Ojcach Niepodległości rozmawiamy z dr. Mateuszem Szpytmą, zastępcą prezesa IPN.
► Galeria
- Galeria Bohaterów Niepodległości upamiętania walczących o odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r., w tym uczestników wydarzeń na Śląsku Cieszyńskim.
► Teksty, m.in.:
- Paweł Naleźniak, Bilans otwarcia niepodległej Polski – pierwsze miesiące
- Włodzimierz Suleja, Odrodzenie
- Filip Musiał, Polacy a Święto Niepodległości
- Filip Musiał, Wolność – fundament polskiej tożsamości
- Włodzimierz Suleja, Nie tylko Legiony
- Pierwsza agresja – geneza i początek wojny z bolszewikami
- Włodzimierz Suleja, Rok 1920
- Opowiadamy Polskę światu: Polski gen wolności
- Ostatnie lata Witosa
- Tomasz Panfil, Socjalista, premier, marszałek Sejmu RP Ignacy Daszyński (1866-1936)
Więcej: przystanekhistoria.pl
►Wydawnictwo IPN
- [ZAPOWIEDŹ] Jerzy Kirszak, Generał Kazimierz Sosnkowski 1885-1969. Wola, wytrwałość i upór, IPN, Wojskowe Biuro Historyczne im. gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego, Warszawa 2025
- [ZAPOWIEDŹ] Piotr Podhorodecki, Na zapleczu frontu. Generał Kazimierz Sosnkowski w Ministerstwie Spraw Wojskowych w okresie wojen o granice (1919–1921), Wrocław–Warszawa 2025
- Mariusz Patelski, Oto żołnierz – Polak. Generał broni Tadeusz Jordan-Rozwadowski 1866–1928, Warszawa 2025
- Wincenty Witos. Dzieła wybrane. Tom 1-5. PAKIET
- Wincenty Witos, Dzieła wybrane t. 1: Moje wspomnienia, cz. 1: Do 1918 roku, IPN, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach, Warszawa 2024
- Wincenty Witos, Dzieła wybrane t. 2: Moje wspomnienia, cz. 2: Lata 1918–1933, IPN, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach, Warszawa 2024
- Wincenty Witos, Dzieła wybrane t. 3: Moje wspomnienia, cz. 3: Tułaczka po Czechosłowacji, IPN, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach, Warszawa 2024
- Wincenty Witos, Dzieła wybrane t. 4: Publicystyka. Wybór, IPN, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach, Warszawa 2024
- Wincenty Witos, Dzieła wybrane t. 5: Przemówienia. Wybór, IPN, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach, Warszawa 2024
- Tomasz Bereza, Marcin Bukała, Michał Kalisz, Wincenty Witos 1874–1945. Wydanie III zmienione
- Mariusz Mróz, Z pomocą Polsce. Geneza i pierwszy okres działalności Francuskiej Misji Wojskowej (1919–1920), IPN, Wojskowe Biuro Historyczne im. gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego, Warszawa 2025
- „Dobrze jest pomyśleć w takich czasach, co zrobiłby Piłsudski”. Listy Wacława Jędrzejewicza i Michała Sokolnickiego, red. Krzysztof Kloc, Kraków–Warszawa 2022
- Józef Piłsudski – idee, tradycje, nawiązania, red. Sebastian Pilarski, Łódź – Warszawa 2019
- Marek Gałęzowski, Jerzy Kirszak, Twórca Niepodległej. Józef Piłsudski 1867–1935, Warszawa 2018
- Wojciech Korfanty, „Sądu historii się nie obawiam”. Wystąpienia na forum Sejmu Śląskiego II i III kadencji (1930-1935), wybór i opracowanie Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki, Katowice-Warszawa 2023
- Grzegorz Bębnik, Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki, Wojciech Korfanty 1873–1939, Warszawa–Katowice 2023
- Wojciech Korfanty, „Górny Śląsk to wielka rzecz”. Wystąpienia na forum Sejmu Śląskiego I kadencji (1922-1929), wybór i opracowanie Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki, Katowice–Warszawa 2022
- Grzegorz Bębnik, Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki, Wojciech Korfanty 1873–1939, Warszawa 2018
- Tomasz Bereza, Marcin Bukała, Michał Kalisz, Wincenty Witos 1874–1945, wydanie III zmienione, Rzeszów–Warszawa 2024
- Tomasz Panfil, Ignacy Daszyński 1866–1936, Warszawa 2018
- Marek Żebrowski, Paderewski w Kalifornii, Fundacja Tumult, IPN, Toruń 2018
- Krzysztof Kaczmarski, Wojciech J. Muszyński, Rafał Sierchuła, Generał Józef Haller 1873–1960, Warszawa 2017
- Wojciech Jerzy Muszyński, Białe Legiony 1914–1918. Od Legionu Puławskiego do I Korpusu Polskiego, Warszawa 2018
- Adam Dziurok, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał, Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918–1989, Wydanie IV zmienione, Warszawa 2023
- Niepodległość, pod redakcją Marka Gałęzowskiego i Jana M. Rumana, Warszawa 2010
- Marian Olszewski, Powstanie Wielkopolskie 1918/1919, Warszawa–Poznań 2018
- Tobie, Polsko, na śmierć i życie! Mogiły powstańców wielkopolskich poległych i zmarłych w latach 1918–920, red. Adam Pleskaczyński, IPN, Wielkopolski Urząd Wojewódzki, Poznań – Warszawa 2018
- Antoni Chołoniewski, Duch dziejów Polski, Warszawa 2018
- Krzysztof Langowski, „O honor i sztandar, który nas skupia”. Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce (1943–2013), Warszawa 2018
- Wierna służba. Wspomnienia uczestniczek walk o niepodległość 1910–1915. IPN, 2021.
- „My idziemy w zórz świtanie... Sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914-1916”
- „Zanim nastała wolność. Droga do niepodległej II Rzeczypospolitej”
- Agnieszka Kowalczyk, Józef Piłsudski. Pisarz, IPN, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Warszawa 2019
- „Dobosz Stefan Żeromski na drogach niepodległości”
- „Listy z frontu i na front. Korespondencja rodziny Massalskich (1914-1921)”
- „Atlas Górnego Śląska 1919–1922. Wybór źródeł kartograficznych”
- Wilhelmina Adamówna, Gdy zagrzmiał złoty róg... Powieść dla młodzieży z walk listopadowych 1918 r., red. Wojciech Frazik, Adam Redzik, Instytut Pamięci Narodowej, Wydawnictwo Wysoki Zamek, Warszawa 2018
►Księgarnia internetowa IPN: TUTAJ
►Wystawy
Ojcowie Niepodległości
- Ojcowie Niepodległości
- Wystawa „Polskie Symbole Narodowe”
- Józef Piłsudski – biograficzna wystawa elementarna przygotowywana przez Biuro Edukacji Narodowej IPN
- Roman Dmowski – biograficzna wystawa elementarna przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Szczecinie.
- Wincenty Witos – biograficzna wystawa elementarna przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN Oddział w Rzeszowie.
- Wojciech Korfanty – biograficzna wystawa elementarna, przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach
- Ignacy Paderwski - biograficzna wystawa elementarna przygotowywana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu
- Ignacy Daszyński – biograficzna wystawa elementarna przygotowana przez Referat Edukacji Narodowej Delegatury IPN w Kielcach
- Józef Dowbor-Muśnicki – biograficzna wystawa elementarna przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej w Poznaniu
- Józef Haller – biograficzna wystawa elementarna przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Gdańsku.
- Mariusz Zaruski – biograficzna wystawa elementarna „przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku.
- Lucjan Żeligowski – biograficzna wystawa elementarna przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Białymstoku.
- Bolesław Wieniawa-Długoszowski – biograficzna wystawa elementarna przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej w Poznaniu.
- Wystawa „Wojna z bolszewikami. Bitwa warszawska 1920” – do pobrania
- Wystawa „Powstania śląskie 1919–1921” – do pobrania PL/EN
- Wystawa „Powstanie Wielkopolskie 1918–1919”
- Patrioci. Żołnierze. Żydzi.
- „Należy stworzyć niepodległe państwo polskie (…) z wolnym dostępem do morza”. Powrót Pomorza i Kujaw do Polski 1918–1920”
► Biuletyn IPN – do pobrania [pdf]
- Biuletyn IPN 2025, nr 11 – Sosnkowski
- Biuletyn IPN 2025, nr 10 – Ludowcy dla Polski
- „Biuletyn IPN” nr 11/2024 – Patriotyzm gospodarczy
- „Biuletyn IPN” nr 11/2023 – Idea Niepodległości
- „Biuletyn IPN” nr 12/2018 – Rzeczpospolita morska
- „Biuletyn IPN” nr 11/2018 – Niepodległa i niepokonani
- „Biuletyn IPN” nr 11/2017 – Powstań, Polsko!
- „Biuletyn IPN” nr 11–12/2008 – w 90. rocznicę odzyskania Niepodległości o tym, jak najwybitniejsi polscy politycy i wojskowi zmierzali różnymi drogami do Niepodległości.
Publikacje –do pobrania [pdf]
- Pomorscy Ojcowie Niepodległości. Historia i pamięć
- Filip Musiał, Michał Wenklar Małopolscy bohaterowie niepodległości 1918
- Adam Dziurok, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał, Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989
- Kamila Churska-Wołoszczak, Barbara Męczykowska, „Należy stworzyć niepodległe państwo polskie (…) z wolnym dostępem do morza". Powrót Pomorza i Kujaw do Polski 1918-1920
- Łukasz Kamiński, Maciej Korkuć, Przewodnik po historii Polski 966–2016
- Marek Gałęzowski, Patrioci. Żołnierze. Żydzi. Katalog wystawy
► e-booki
- Łukasz Kamiński, Maciej Korkuć, A Guide to the History of Poland, IPN, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej, Warsaw 2022
- Mateusz Hübner, „Pułkownicy”. Rdzeń środowiska piłsudczyków w systemie polityczno-ustrojowym II Rzeczypospolitej, Warszawa 2020
- Agnieszka Kowalczyk, Józef Piłsudski. Pisarz, IPN, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Warszawa 2019
- Włodzimierz Suleja, Mundur na nim szary… Rzecz o Józefie Piłsudskim (1867–1935), Warszawa 2018
► Publikacje obcojęzyczne – do pobrania [pdf]
- Łukasz Kamiński, Maciej Korkuć, A Guide to the History of Poland, IPN, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej, Warsaw 2022
- Jerzy Kirszak, Bogusław Polak, Michał Polak, General Władysław Anders. Deeds and Remembrance, Warszawa 2024
- Barbara Męczykowska, Józef Haller, wersja angielska, tłumaczenie Jan Czamiecki Warszawa 2020
- Aleksandra Anna Kozłowska, Bolesław Roja [wersja niemiecka], Warszawa 2021
- Zbigniew Wawer, Władysław Anders 1892–1970, Warsaw 2019
► Dodatki do prasy – do pobrania [pdf]
- Karol Nawrocki, Mateusz Szpytma, Maciej Foks, „Jego partią była Polska” – dodatek historyczny IPN do miesięcznika wSieci (24 – 30 czerwca 2024)
- Powrót. 100-lecie przyłączenia części Górnego Śląska do Polski, dodatek historyczny IPN do „Gościa Niedzielnego”, 19 czerwca 2022
- Dodatek prasowy do wydawnictw Polska Press Grupa „Do Polski! 1922 – Przyłączenie części Górnego Śląska do II Rzeczypospolitej” – 13 czerwca 2022
- Jarosław Rabiński, Marek Pawelec, Jacek Wołoszyn, Justyna Błażejewska, Młodzi dla Niepodległej – dodatek prasowy IPN do „Naszego Dziennika”, 10 – 11 listopada 2021
- 11 listopada. Narodowe Święto Niepodległości – dodatek historyczny IPN do „Gazety Polskiej”, 11 listopada 2021
- Ogólnopolski dodatek historyczny IPN Gdańsk do „Rzeczpospolitej” na 100-lecie zaślubin Polski z morzem – 10 lutego 2020
- Zanim nastała wolność (6) – dodatek do „Dziennika Polskiego” z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę – 23 października 2018
- Zanim nastała wolność (5). Od okupacji do Królestwa Polskiego – dodatek do „Dziennika Polskiego” z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę – 16 października 2018
- Zanim nastała wolność (4). Nie tylko Legiony – dodatek do „Dziennika Polskiego” z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę – 9 października 2018
- Zanim nastała wolność (3). Naczelny Komitet Narodowy – dodatek do „Dziennika Polskiego” z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę – 2 października 2018
- Zanim nastała wolność (2). Legiony – dodatek do „Dziennika Polskiego” z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę – 25 września 2018
- Zanim nastała wolność. (1) O wojnę powszechną za wolność ludów, prosimy Cię Panie... – dodatek do „Dziennika Polskiego” z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę – 18 września 2018
- Drogi do niepodległości – „Rzeczpospolita – Plus Minus” 23-24 czerwca 2018
- Drogi do Niepodległości – „Rzeczpospolita – Plus Minus”, 14 – 15 kwietnia 2018
► Bohaterowie Niepodległej
- Barbara Męczykowska, Józef Haller
- Barbara Męczykowska, Józef Haller – Heroes of an Independent Poland [ENG]
- Grzegorz Bębnik, Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki, Wojciech Korfanty
- Aleksandra Anna Kozłowska, Bolesław Roja
- Daniel Szlachta, Józef Rymer
- Marek Pietruszka, Stefania Perzanowska
- Izabella Kopczyńska, Bohdan, Jerzy, Witold i Wacław Hulewiczowie
- Bracia Popławscy, Adam Hlebowicz
- Marek Gałęzowski, Bajończycy
- Tomasz Dziki, Wojciech Józef Gromczyński
- Szymon Nowak, Stefan Pogonowski
- Marek Gałęzowski, Bolesław Mościcki, Bronisław Romer
- Stanisław Dąbek, Karolina Jamnicka-Kondej
- Szymon Nowak, Józef Bellert
- Anna Maria Adamus, Józef Sierociński
- Marek Gałęzowski, Zygmunt Zygmuntowicz (Ostersetzer)
- Marian Miszczuk, Władysław Nekrasz
- Marek Kozubel, Zofia, Sabina i Anna Kleczkowskie
- Marta Gosk, Adela Maria Jarnuszkiewicz-Surawska
- Radosław Wnorowski, Stefan Kossecki
- Tomasz Sikorski, Zdzisław Maćkowski
- Mariusz Kolmasiak, Wanda Gertz
- Jacek Stępowski, Jan F. Ludwig
- Grzegorz Gołębiewski, Mieczysław Głogowiecki
- Paweł Rokicki, Józef Sknurzyl
- Marian Miszczuk, Stanisław Marian Sedlaczek
- Małgorzata Sokołowska, Antoni Kasztelan
- Marek Pietruszka, Józef Bronisław Marjański
- Tomasz Ściborowski, Jan Zdzienicki, Roman Siekiel-Zdzienicki
- Marek Gałęzowski, Ksiądz Józef Panaś
- Adam Hlebowicz, Grażyna Lipińska
- Przemysław Kałek, Stanisław Kwaśniewski
- Marek Pietruszka, Teresa Jadwiga Grodzińska
- Tomasz Sikorski, Harcerze w wojnie polsko-bolszewickiej
- Mariusz Kolmasiak, Walenty Wójcik
- Szymon Nowak, Bohaterowie spod Zadwórza
- Grzegorz Łeszczyński, Henryk Bolesław Dyduch
- Szymon Nowak, Jan Szypowski „Leśnik”
- Tomasz Ściborowski, Jan Zdzienicki, Roman Siekiel-Zdzienicki
- Witold Iwaszkiewicz, Alfons Zgrzebniok
- Marek Kozubel, Józef Gigiel-Melechowicz
- Radosław Wnorowski, Bronisław Bohaterewicz
- Bartosz Januszewski, Mariusz Zaruski
- Grzegorz Łeszczyński, Ksiądz Józef Skorel
- Marek Gałęzowski, Jerzy Kulczycki
- Szymon Nowak, Franciszek Sikorski
- Tomasz Gąsowski, Władysław Belina-Prażmowski
- Marek Gałęzowski, Bogusław Szul-Skjöldkrona
- Szymon Nowak, Wilhelm Jakub Kasprzykiewicz
- Krzysztof Karol Daszyk, Stanisław Długosz „Tetera”
- Marek Gałęzowski, Wilhelm Wyrwiński „Wilk”, Zygmunt Wiktor Bobrowski „Zdzisław”
- Marek Kozubel, Edward Franciszek Herbert
- Marek Gałęzowski, Zygmunt Radoński „Żarski”
- Zdzisław Kościański, Kazimierz Zenkteler „Warwas”
- Zdzisław Kościański, Józef Skrzydlewski
- Tomasz Sikorski, Antoni Sikorski
- Marek Gałęzowski, Wacław Lipiński
- Wawrzyniec Wierzejewski, Wincenty, Jan i Maria Wierzejewscy
- Zofia Fenrych, Tadeusz, Stanisław i Władysław Fenrychowie
- Krzysztof Korda, Ksiądz Józef Wrycza
- Daniel Koreś, Konstanty Plisowski
- Przemysław Olstowski, Gustaw Orlicz-Dreszer
- Broszury z serii „Bohaterowie Niepodległej” – do pobrania
►Patroni naszych ulic [pdf]
- Marek Gałęzowski, Marszałek Józef Piłsudski (1867–1935)
- Marek Gałęzowski, Generał Stefan Rowecki „Grot” (1895–1944)
- Tomasz Bereza, Marcin Bukała, Wincenty Witos (1874–1945)
- Jacek Pawłowicz, Rotmistrz Witold Pilecki (1901–1948)
- Rafał Brodacki, Stefan Starzyński (1893–1939)
- Mirosław Węcki, Powstańcy śląscy
- Maciej Żuczkowski, Generał brygady Antoni Chruściel (1895–1960)
- Sławomir Kalbarczyk, Kazimierz Bartel (1882–1941)
►Komiksy IPN
- Michał Konarski, Hubert Ronek, Srebrni na szlakach Bitwy Warszawskiej 1920 r., Warszawa 2020
- The Srebrnys on the Road to Independence [Srebrni na szlakach Niepodległej], Michał Konarski (scenariusz), Hubert Ronek (rysunki), Warszawa, 2021
- Marek Turek, Orlęta. „Straceńcy” – Lwów 1918, konsultacja historyczna Damian K. Markowski, Warszawa 2020
- Sławomir Zajączkowski, Krzysztof Wyrzykowski, Bitwa Warszawska 1920, Warszawa 2020
- Michał Konarski (scenariusz), Hubert Ronek (rysunki), Srebrni na szlakach Niepodległej, koncepcja i konsultacja historyczna Tomasz Łabuszewski, Warszawa 2018
- Niepodległość na Namiestnikowskiej, scenariusz i projekt graficzny Tomasz Wilczkiewicz, konsultacja historyczna Marcin Kruszyński, Lublin–Warszawa 2018
- Pochód zimowy 1918–1920. Epopeja 5. Dywizji Syberyjskiej, scenariusz Sławomir Zajączkowski, rysunki Krzysztof Wyrzykowski, koncepcja, konsultacja i wkładka historyczna Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Warszawa 2018
- Korfanty, rysunki Krzysztof Wyrzykowski, scenariusz Sławomir Zajączkowski, konsultacje historyczne i współpraca redakcyjna Ryszard Mozgol, Tomasz Buja, Katowice 2010
- „Wincenty Witos – premier rządu 1920”
- „Srebrni na szlakach Niepodległej”
- „Niepodległość na Namiestnikowskiej”
- „Orlęta. „Straceńcy” – Lwów 1918”
►IPNtv
- Film dokumentalny IPN „Cud jedności” - Biuro Edukacji Narodowej IPN przygotowało film o wkładzie Wincentego Witosa w odzyskanie niepodległości przez Polskę. Tytuł filmu pochodzi z przemówienia Witosa podczas spotkania z mieszkańcami Lipna w sierpniu 1920 roku, kiedy to powiedział: „Że Polska nie uległa katastrofie, to zawdzięcza sama sobie. Zawdzięcza temu, że w chwili krytycznej odnalazł się w narodzie duch jedności. Jedność narodu w woli zwycięstwa była tego zwycięstwa fundamentem. Tę jedność musimy utrzymać. „Cud Wisły” poprzedził cud jedności. Bez drugiego nie było by pierwszego”. W 2024 roku przypada 150. rocznica urodzin Wincentego Witosa. Z tej okazji Sejm RP ustanowił rok 2024 Rokiem Wincentego Witosa. W filmie wykorzystano materiały archiwalne ze zbiorów: Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Narodowego Archiwum Cyfrowego (NAC), Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach, Muzeum Wojska w Białymstoku.
- Patriotyzm w myśli Bolesława Limanowskiego – prof. dr hab. Krzysztof Brzechczyn [WYKŁAD]
- Playlista: Debaty IPN o niepodległości
- „Niepodległość to najwyższa wartość”. Czym dla Polaków jest wolność? – audycja „Przystanek Historia w Polskim Radiu” 8 listopada 2023
- „Gra o Niepodległość” – film animowany Instytutu Pamięci Narodowej
- IPNtv: Niezwyciężeni. Czas próby
- IPNtv: „Sto lat z tysiąclecia. Drogi do Niepodległej” – dziewiąta Debata Belwederska
- Playlista: Niezwyciężeni obrońcy Ojczyzny
- Playlista: Niezwyciężeni 1918–2018. Pokolenie Niepodległej
- Playlista: Niezwyciężone. Bohaterki Niepodległej
- Playlista: Powstanie Wielkopolskie. Zwycięstwo – film dokumentalny IPN
- Playlista: Wojna polsko-bolszewicka
- IPNtv Szczecin: „Cud niepodległości” – debata
- „Wierna służba”. Kobiety dla Niepodległości 1910–1918 [DYSKUSJA o KSIĄŻCE]
- DROGI DO NIEPODLEGŁOŚCI – LIGA NARODOWA – cykl Kulisy historii, odc. 88
- [Film edukacyjny] Warszawa na drodze do niepodległości 1914–1918
- [DYSKUSJA] Polityczno-wojskowe aspekty odzyskania niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918
- [Film animowany] Kasztanka – cykl: Co by było, gdyby zwierzęta mówiły?
- Polak Mały: Polskie Symbole Narodowe
- [Film edukacyjny] Polskie symbole narodowe
- IPNtv: Wideoczat z historią. Dwie drogi do Niepodległości – Józef Piłsudski – Roman Dmowski
- Polki w walce o niepodległość – cykl Jak Polki zadziwiały świat odc. 8
- 100 rocznica oszyskania przez Polskę niepodległości - Przystanek Historia odc. 7
- IPNtv: Wideoczat z historią. Jak odzyskaliśmy Niepodległość?
- Bitwa Warszawska. Wojna o wolność Europy – Debata historyków z cyklu Drogi do niepodległości
- Polacy w walkach o niepodległość i granice państwa polskiego 1914-1922 [DYSKUSJA ONLINE]
- „Gra o Niepodległość” – film animowany Instytutu Pamięci Narodowej
► Teki edukacyjne – do pobrania [pdf]
- Artur Chomicz, Kształtowanie granic II Rzeczpospolitej
- Katarzyna Helik, Paweł Kowalski, Magdalena Zapolska-Downar, Polskie drogi do niepodległości 1914–1918
- Odzyskanie niepodległości przez Polskę
► Materiały źródłowe Zmagania o niepodległość Polski - materiały opracował dr hab. Marek Gałęzowski
- Z dziejów walk o niepodległość Polski 1768–1877
- Pokolenie niepokornych i polski czyn niepodległościowy 1908–1918
- III Pierwsze miesiące niepodległej Rzeczypospolitej. Kształtowanie się granic państwa (granica wschodnia)
- Kształtowanie się granic państwa (granica zachodnia)
- Od Sejmu Ustawodawczego do konstytucji marcowej.
► Infografiki historyczne
► Plakaty Historii w Wielkim Formacie
► Broszury do pobrania
► Animacje – Bohaterowie Niepodległej
[SPOT] BOHATEROWIE NIEPODLEGŁEJ – zapowiedź projektu
- Ewa Matuszewska – cykl BOHATEROWIE NIEPODLEGŁEJ
- Jan Żabiński – cykl BOHATEROWIE NIEPODLEGŁEJ
- BAJOŃCZYCY – cykl BOHATEROWIE NIEPODLEGŁEJ
- Stefan Pogonowski – cykl BOHATEROWIE NIEPODLEGŁEJ
- Teresa Grodzińska – cykl BOHATEROWIE NIEPODLEGŁEJ
- Bogusław Szul-Skjöldkrona – cykl BOHATEROWIE NIEPODLEGŁEJ
► Gry planszowe
- Niepodległa
- Twórcy niepodległości
- 7. W obronie Lwowa
- Bitwa Warszawska
- ZnajZnak – Kresy
- gra edukacyjna „Polak Mały”
► Puzzle edukacyjne
- Polskie drogi do niepodległości 1914–1918
- Walka o granice II Rzeczypospolitej 1918–1924 puzzle edukacyjne
- Puzzle z portretem marszałka Józefa Piłsudskiego
► Gry na aplikacje mobilne
► Gry edukacyjne IPN online
► Gry Biura Nowych Technologii IPN
- Gra szyfrów – „Gra szyfrów” to projekt gamingowy przygotowany jako gra FPP (first person perspective), składająca się z trzech misji. Opisują one przebieg wojny polsko-bolszewickiej oraz wpływ polskiej kryptologii na jej zwycięski finał. Każdy z nas może złamać bolszewickie szyfry i zniszczyć sowiecki pociąg pancerny. Dziesiątki młodych osób wciela się w autentyczne postacie żołnierzy wojny polsko-bolszewickiej z 1920 roku, uruchamia skomplikowane urządzenia komunikacyjne sprzed 100 lat i ratuje Europę przed komunistycznym zniewoleniem. Gra do pobrania bezpłatnie na platformie Steam. Można ją będzie również pobrać z AppStore oraz Sklepu Play. Działać będzie na goglach VR, PC z systemem Windows oraz urządzeniach mobilnych obsługiwanych przez iOS i Android.
Więcej:
Kontakt dla mediów:
dr Rafał Kościański
rzecznik prasowy IPN
tel. +48 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl
AUDIO:
- o Ojcach Niepodległości 1918 – dr Mateusz Szpytma, zastępca prezesa IPN
- Niepodległość zaczęła się w Małopolsce – dr Maciej Korkuć, Naczelnik OBUWiM IPN w Krakowie
- „Biuletyn IPN” nr 11 – Jan Ruman, redaktor naczelny „Biuletynu IPN”