Instytut Pamięci Narodowej

Mszy świętej przewodniczył ks. dr Andrzej Scąber. Przed jej rozpoczęciem zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk przekazał obecnym w kościele przedstawicielom rodziny Eugeniusza Tomasika, przyznany pośmiertnie przez Prezydenta RP, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Takie samo odznaczenie prezydent przyznał Edwardowi Szwejkowskiemu, a Bolesławowi Pronobisowi – Krzyż Komandorski OOP.

Gdzie są doły śmierci ze szczątkami Żołnierzy Wyklętych? Gdzie je ukryto? Pod którym cmentarnym murem? W którym lesie? Na którym więziennym dziedzińcu? W której ubeckiej piwnicy? W którym zakładzie anatomii? – pytał w swoim wystąpieniu dr Szwagrzyk. Przytoczył także fragment powstałego na początku XX wieku wiersza Artura Oppmana. – Ale ty, Polsko, ty je znajdziesz przecie, by skropić łzami ziemię uświęconą. Tak ty, o Polsko, matko ich i wdowo. Sto lat później wypełniają się słowa poety. Polska odnajduje szczątki swoich bohaterów. [...] Po latach bólu po stracie, łez, bezsilności i poszukiwań możemy wreszcie odpowiedzieć na pytanie, gdzie są ich groby, Polsko – powiedział dr Szwagrzyk.

Bolesław Pronobis ps. „Ikar”, „Irys”, „Szczerbiec”, „Wolny”

Urodził się 23 kwietnia 1917 r. w Niwce w powiecie będzińskim. W czasie kampanii wrześniowej uczestniczył m.in. w walkach w obronie Lwowa.  W lipcu 1944 r. utworzył oddział partyzancki włączony w szeregi I batalionu 16. pp Obwodu AK Tarnów, z którym wziął udział w akcji „Burza”. W maju 1945 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy MO  w Tarnowie i osadzony w tamtejszym więzieniu, skąd zbiegł wraz z innymi żołnierzami AK. Spośród uwolnionych konspiratorów utworzył oddział partyzancki NSZ „Huragan” operujący w okolicach Trzemesznej.  W sierpniu 1945 r. oddział ten został rozwiązany. Pronobis wyjechał do Krakowa, gdzie ukrywał się. Na początku 1946 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy PUBP w Będzinie i osadzony w więzieniu św. Michała w Krakowie. Jako jeden z więźniów współorganizował i czynnie uczestniczył w akcji Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica” Józefa Kurasia „Ognia” z 18 sierpnia 1946 r., która doprowadziła do uwolnienia 64 osadzonych. Po ucieczce Pronobis działał w zgrupowaniu „Ognia”. W listopadzie 1946 r. został aresztowany w Chorzowie i wyrokiem WSR w Katowicach z 3 grudnia 1946 r. skazany na karę śmierci, którą wykonano 17 grudnia 1946 r. w katowickim więzieniu przy ul. Mikołowskiej. Szczątki Bolesława Pronobisa zostały odnalezione we wrześniu 2019 r. podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN na cmentarzu komunalnym w Katowicach Panewnikach.