English version25 października 2019 r. Instytut Pamięci Narodowej opublikował na stronie internetowej inwentarz.ipn.gov.pl kolejne 94 tysiące opisów akt ze swojego Archiwum. Publiczny „Inwentarz archiwalny” IPN, udostępniany w internecie od 31 grudnia 2012 r. (od 27 lutego 2017 r. w nowej odsłonie), zawiera aktualnie informacje o ponad 2,1 mln jednostek archiwalnych.
Inwentarz uzupełniono o opisy akt wytworzonych (zgromadzonych) przez:
- cywilne organy bezpieczeństwa państwa (ponad 39 tysięcy nowych rekordów, w tym pochodzących ze zlikwidowanego tzw. zbioru zastrzeżonego),
- wojskowy wymiar sprawiedliwości (ponad 24000),
- jednostki i administrację wojskową (ponad 5200),
- cywilny wymiar sprawiedliwości (ponad 4900),
- Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich i jej terenowe ogniwa (ponad 3500),
- wojska wewnętrzne (ponad 400),
- wojskowe organy bezpieczeństwa państwa (ponad 400),
- władze okupacyjne i instytucje III Rzeszy Niemieckiej (ponad 3400),
- instytucje penitencjarne (ponad 2200),
- instytucje państwowe i organizacje społeczne (ponad 3000),
jak również akt z grup:
- archiwa osobiste i kolekcje (ponad 3600),
- dział zbiory archiwalne (ponad 2200 nowych rekordów).
Wśród opublikowanych opisów akt na uwagę zasługują:
- zespół: Niemiecka Centrala Przesiedleńcza w Poznaniu (Umwandererzentrale Posen, UWZ), zawierający fotografie Polaków z okupowanej Wielkopolski, sporządzone do celów tzw. badań rasowych (spis IPN BU 3952). Zbiór jest obecnie w trakcie porządkowania, opisu i systematycznej digitalizacji. Zaimportowano opis 800 jednostek archiwalnych;
- Zbiór kopii cyfrowych akt dotyczących stosunków między PRL a Watykanem w latach osiemdziesiątych XX w. (spis IPN BU 3215), otrzymanych z węgierskiego Komitetu Pamięci Narodowej (Nemzeti Emlékezet Bizottsága, NEB);
- Zbiór kopii cyfrowych polskojęzycznych gazet ukazujących się w ZSRS w języku polskim na początku lat trzydziestych XX w. („Głos Młodzieży”, „Marchlewszczyzna Radziecka” pozyskanych z Fundacji Wolność i Demokracja - spis IPN BU 3826);
- Zbiór archiwaliów stanowiących mienie porzucone po byłym funkcjonariuszu SB Jerzym Pilitowskim, na który złożyły się przeważnie odznaczenia i medale pamiątkowe z okresu dyktatury komunistycznej oraz wewnętrzne publikacje PZPR i innych organizacji reżimowych, a także druki NSZZ „Solidarność” i publikacje drugiego obiegu (spis IPN Sz 823);
- Zbiór notacji Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce – tj. zapisów audiowizualnych relacji członków SWAP (spis IPN BU 3862);
- zespół: Sąd Polowy 1 Dywizji Piechoty (podporządkowanej ZSRS) w latach 1943-1947 zawierający opisy dotyczące spraw sądowych (spis IPN BU 872);
- zbiór akt uzyskanych z Ministerstwa Edukacji Narodowej i dotyczących komunistycznego nadzoru administracyjnego nad szkolnictwem kościelnym (a w zasadzie jego zwalczania) w latach pięćdziesiątych XX w. (spis IPN BU 3690);
- zespół: Sąd Wojewódzki w Warszawie – udostępniono ponad 300 tomów opisów akt śledztwa i procesu prowadzonych wobec Grzegorza Żemka, Dariusza Przywieczerskiego, Janiny Chim i innych osób oskarżonych o przestępstwa związane z funkcjonowaniem Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, (spis IPN BU 3670).
- zespół: Prokuratura Wojewódzka w Warszawie – udostępniono opisy 11 tomów akt śledztwa dotyczącego sprawy tzw. moskiewskiej pożyczki dla PZPR, prowadzonego przeciwko Mieczysławowi F. Rakowskiemu (spis IPN BU 3635);
- Archiwum rodzinne Milertów (Milartów) – złożone głównie z dokumentów i fotografii dotyczących osoby Józefa Milarta, oficera zawodowego WP, podczas wojny żołnierza AK, od 1943 do 1944 r. komendanta Obwodu AK we Włodawie, zamordowanego przez sowieckich dywersantów; część przekazanej dokumentacji dotyczy losów członków rodziny deportowanych w 1940 r. do ZSRS (spis IPN BU 3918);
- Zbiór wyjaśnień, sprostowań oraz uzupełnień przekazanych do zasobu archiwalnego IPN na podstawie art. 35b ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o IPN – opublikowanych zostało 68 nowych rekordów.
Opisy udostępnione w „Inwentarzu” zostały przygotowane w Archiwum IPN w Warszawie oraz w Oddziałowych Archiwach IPN w Białymstoku, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Wrocławiu i w Delegaturach IPN w Bydgoszczy, Kielcach, Olsztynie i Radomiu.
Publikacja kolejnej transzy opisów jednostek archiwalnych przewidziana jest na kwiecień 2020 r.
W tym miejscu chcielibyśmy przypomnieć niedawną publikację dwutomowego przewodnika po fotografiach zgromadzonych przez b. Główną Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Zbiory fotografii Głównej Komisji znajdują się w Archiwum IPN; ogłoszenie przewodnika po ich zawartości znacząco ułatwi badaczom odnajdywanie materiału dokumentacyjnego do dziejów okupacji niemieckiej w Polsce.