Instytut Pamięci Narodowej

Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t. II: 1956–1975

Drugi tom informatora o kadrze kierowniczej aparatu bezpieczeństwa w Polsce jest dziełem zbiorowym historyków i archiwistów wszystkich oddziałów Instytutu Pamięci Narodowej. W wyniku dwuletnich żmudnych poszukiwań udało im się zidentyfikować ponad 2 tys. funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, piastujących w latach 1956–1975 stanowiska kierownicze w aparacie szczebla centralnego (MSW) i terenowego (komendy wojewódzkie i powiatowe MO). To pionierskie opracowanie umożliwi każdemu zainteresowanemu poruszanie się w skomplikowanym świecie „republiki MSW” z wszystkimi jej niuansami organizacyjnymi i personalnymi.

Z dziejów Biblioteki „Kultury” 1946–1966

W 1946 r. Jerzy Giedroyc założył Instytut Literacki, jedną z najważniejszych oficyn polskiej emigracji. Książka przy okazji omawiania losów serii wydawniczej „Biblioteka »Kultury«” przedstawia dzieje Instytutu w latach 1946–1966 na tle wydarzeń w bloku wschodnim i na Zachodzie. Ukazuje politykę wydawniczą Giedroycia, odsłania relacje między nim a autorami, a także unaocznia sytuację pisarzy za „żelazną kurtyną”. Podsumowuje dorobek pierwszego dwudziestolecia oficyny i wskazuje na niespotykaną w następnych latach różnorodność oferty wydawniczej.

Reflections on the Kielce Pogrom

Tom zawiera cztery artykuły autorstwa uznanych ekspertów współczesnej historii Polski, pozwalające czytelnikowi głębiej zbadać podstawy i konsekwencje pogromu kieleckiego z 1946 r. Esej otwierający porusza trudny temat relacji między Polakami i Żydami w latach 1944-1946. Dwa kolejne eseje są próbą zmierzenia się z dwiema tezami propagowanymi przez władze komunistyczne – oskarżeniami o odpowiedzialność podziemia opozycyjnego za podżeganie do pogromu oraz biernością hierarchii polskiego Kościoła katolickiego wobec przemocy wobec Żydów. Esej końcowy stanowi syntezę sporów, dyskusji i manipulacji, które towarzyszyły historii pogromu kieleckiego od samego początku.

W kręgu „teczek”. Z badań nad zasobem i funkcjami archiwum Instytutu Pamięci Narodowej

14 dni pod ziemią. KWK »Piast« w Bieruniu. 14–28 grudnia 1981 roku

Przed i po 13 grudnia. Państwa bloku wschodniego wobec kryzysu w PRL 1980–1982, t. 1

Akcja „Wisła” 1947 / Акція „ВІСЛА” 1947

Narodziny III Rzeczypospolitej. Pomorze Zachodnie w latach 1988–1990

Książka „Narodziny III Rzeczypospolitej. Pomorze Zachodnie w latach 1988–1990” to wspólne dzieło Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego, Archiwum Państwowego w Szczecinie, Instytutu Politologii i Europeistyki Uniwersytetu Szczecińskiego i Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie. Na pierwszą część książki składają się artykuły napisane m.in. przez historyków IPN i uczestników przemian politycznych na Pomorzu Zachodnim. Druga część książki to zapis dwóch dyskusji, jakie odbyły się na przełomie 2005 i 2006 r. z udziałem głównych uczestników szczecińskich przemian.

Milenium czy Tysiąclecie

Wokół teczek bezpieki. Zagadnienia metodologiczno-źródłoznawcze

Precyzyjnie rzecz ujmując, nie istnieje coś takiego jak „teczka IPN-owska”. W gromadzonym od 6 lat przez IPN zasobie znalazły się archiwalia wytworzone m.in. przez bezpiekę, w tym materiały nazywane obiegowo „teczkami”. To bardzo wyjątkowy zbiór źródeł historycznych. Jego penetracja przez historyków przynosi wiedzę, która nie może być jedyną podstawą rekonstrukcji najnowszych dziejów Polski, ale bez której mogą one być nie tylko niezrozumiałe, ale i nieprawdziwe. Dlatego tak ważna i potrzebna jest ta książka. Doświadczenie warsztatowe autorów (w większości historyków IPN) obcujących od lat z materiałami proweniencji bezpieczniackiej pozwala im stawiać tezy poważnie weryfikujące publicystyczne opinie na ten temat. Jedną z najistotniejszych oparto na konstatacji dotyczącej holistycznego charakteru zasobu IPN, który dzięki temu podlega autoweryfikacji. Potwierdza to m.in. opis funkcjonowania ewidencji operacyjnej, etapów rejestracji OZI, przedstawienie wzorcowej zawartości teczek pracy i personalnych. Summa wiedzy zdobytej podczas badań nad tymi źródłami znalazła się w omówieniach bibliograficznych, którym poświęcono dwa obszerne artykuły. Tyleż przydatne w lekturze co ciekawe powinno okazać się zamieszczenie „słowniczków” żargonu służb specjalnych. Publikacja bezcenna dla każdego, kto chciałby zabrać głos w debacie o „teczkach”.