Instytut Pamięci Narodowej

Stosunki polsko-słowackie w I połowie XX wieku

Czesi w więzieniach okupowanej Europy

Czechów podczas II wojny światowej więziono w różnych miejscach Europy. Lista osób narodowości czeskiej, jakie przebywały w więzieniach sądowych ulegała ciągłym zmianom. W większości przypadków zmiany liczebności więziennej populacji Czechów nie było spowodowane zakończeniem odbywania orzeczonej kary, darowaniem kar, zwalnianiem z więzień. Wynikały głównie z przekazywania więźniów do dyspozycji gestapo, obozów koncentracyjnych, zgonów więźniów, wykonywania egzekucji czy dokonywanych na więźniach mordów. Powszechną praktyką stosowaną przez hitlerowski wymiar sprawiedliwości wobec Czechów było wykonywanie w więzieniach sądowych orzeczonych wyroków kary śmierci. Procesowi temu towarzyszyły nieustannie surowe represje karne, jakie były stosowane przez hitlerowców wobec tej grupy narodowościowej.

Solidarność Walcząca w dokumentach, t. I: W oczach SB

Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny, t. III

W serii „Słowniki” publikowane są opracowania o charakterze encyklopedycznym i biograficznym, poświęcone najnowszej historii Polski. Mają na celu przedstawienie żołnierzy i działaczy Polskiego Państwa Podziemnego, uczestników konspiracji, opozycji i oporu społecznego z lat 1939–1989. „Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny” jest zapisem życiorysów ludzi, którzy nie pogodzili się z powojenną rzeczywistością i w najtrudniejszych czasach prowadzili walkę o niepodległą Polskę. Pozwala zrozumieć ich motywacje i drogi życiowe, a także formy i skalę oporu przeciw komunistycznej władzy w latach czterdziestych i pięćdziesiątych. Autorami biogramów zamieszczonych w prezentowanej publikacji są znawcy powojennej historii Polski, którym udało się dotrzeć do skrywanych w okresie PRL dokumentów i świadectw. W przygotowaniu kolejny tom.

Departament X MBP. Wzory – struktury – działanie

Prezentowany tom odpowiada na wiele pytań: jak powstał i funkcjonował Departament X, kim byli jego funkcjonariusze, jakimi metodami próbowali osiągnąć wyznaczane im cele, jakie konsekwencje miały dla nich „odwilż” i powrót do władzy byłych więźniów obiektu „Spacer”.

Między przymusową przyjaźnią a prawdziwą solidarnością. Czesi – Polacy – Słowacy 1938/39–1945–1989, cz. I

Kryptonim „Wasale”. Służba Bezpieczeństwa wobec Studenckich Komitetów Solidarności 1977–1980

Pierwszy Studencki Komitet Solidarności powstał wiosną 1977 r. w Krakowie, w odpowiedzi na zamordowanie, zapewne z inspiracji Służby Bezpieczeństwa, studenta Stanisława Pyjasa, współpracownika KOR. W ślad za Krakowem poszły inne ośrodki akademickie. Rodzący się nurt studenckiej opozycji bacznie obserwowała SB w ramach sprawy operacyjnego rozpracowania o kryptonimie „Wasale”. Publikowane dokumenty to wybór z akt tej sprawy. Świadczą one o tym, że SB, mimo szerokiej wiedzy o Studenckich Komitetach Solidarności, nie zdołała sparaliżować działalności komitetów, ani też przejąć nad nimi kontroli.

Mazowsze i Podlasie w ogniu 1944–1956, Tom 1: Powiat Sokołów Podlaski

Książka Powiat Sokołów Podlaski stanowi I tom serii Mazowsze i Podlasie w ogniu 1944–1956. Ta inicjatywa badawcza, podjęta przez historyków z Oddziału Warszawskiego IPN, wpisuje się w nurt badań regionalnych, które mają dać pełny obraz instalowania rządów PPR-PZPR w terenie i ich systemowych działań prowadzących do zniewolenia społeczeństwa. Ma ona także za zadanie przybliżyć, a wielu przypadkach całkowicie odsłonić nieznane dotąd karty oporu zbrojnego i politycznego miejscowych działaczy niepodległościowych. Ma również pokazać, że tlący się przez kilka powojennych lat opór wobec rządów komunistycznych możliwy był tylko dzięki wsparciu znaczącej części mieszkańców Mazowsza i Podlasia.

Ludzie płockiej bezpieki

Książka Jacka Pawłowicza to portret zbiorowy pracowników Urzędu Bezpieczeństwa w Płocku w latach 1945–1956, oparty na szerokiej kwerendzie w materiałach archiwalnych. Autor przedstawia zarys dziejów urzędu i jego działań, uzupełniając całość obszernymi aneksami, w których przedstawione są sylwetki wszystkich płockich funkcjonariuszy UB.

Z dziejów „Tygodnika Solidarność”. Rozpracowanie „Tygodnika Solidarność” przez Służbę Bezpieczeństwa 1980–1982

Książka, wydana w serii „Studia i materiały”, przedstawia „rozpracowanie” pisma przez Służbę Bezpieczeństwa w latach 1980–1982. W osobnym rozdziale autor analizuje przypadek Małgorzaty Niezabitowskiej. W tomie zamieszczono dokumenty archiwalne dotyczące „Nowaka” i „Zygmunta”, członków redakcji tygodnika, którzy zostali zwerbowani jako tajni współpracownicy SB i mieli donosić na swoich kolegów.