Instytut Pamięci Narodowej
-
Strajk sierpniowy okazał się wielkim przełomem, bo doprowadził do powstania pierwszego w obozie państw komunistycznych niezależnego związku zawodowego. Marek Mikołajczuk, młody tokarz ze Stoczni Gdańskiej, mógł się wówczas cieszyć, że dołożył cegiełkę do udanego przebiegu protestu. O Mikołajczuku znowu głośno zrobiło się w lutym 1981 r. Arkadiusz Kazański: Niecodzienne zniknięcie Marka Mikołajczuka z „Solidarności” Stoczni Gdańskiej. Robota „bezpieki” czy mistyfikacja?
-
14 sierpnia 1980 r. rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, który pociągnął za sobą dalsze protesty w zakładach pracy na Wybrzeżu i w całym kraju. Strajki te oraz związany z nimi ruch społeczny w konsekwencji przyczyniły się do stopniowego rozpadu systemu komunistycznego w Polsce. Irena Siwińska: Sierpień ’80 w Stoczni Gdańskiej
-
Wieczorem 28 sierpnia 1980 r. załoga Kopalni Węgla Kamiennego „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu-Zdroju przerwała pracę. W jej ślady poszły załogi kolejnych kopalń i zakładów w mieście i innych ośrodkach Rybnickiego Okręgu Węglowego. Zapoczątkowało to wielką falę strajków kluczowych zakładów pracy województwa katowickiego. Jarosław Neja: Konsternacja i manipulacje, czyli jak media (nie)informowały o śląsko-dąbrowskich protestach 1980 r.
-
29 sierpnia 2025 roku, w historycznej Sali BHP w Gdańsku, odbyła się uroczystość wręczenia działaczom opozycji niepodległościowej z lat 1956–1989 Krzyży Wolności i Solidarności. W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego odznaczenia wręczył zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. Krzyże Wolności i Solidarności dla działaczy opozycji w 45. rocznicę powstania NSZZ „Solidarność”
-
Urodzony 24 stycznia 1920 roku Lech Bądkowski był członkiem Prezydium i rzecznikiem prasowym MKS w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także sygnatariuszem Porozumień Sierpniowych; wiosną 1981 r. współtworzył i był przewodniczącym Klubu Myśli Politycznej im. Konstytucji 3 Maja w Gdańsku. Lech Bądkowski
-
Latem 1980 r. przez Polskę przetoczyła się fala strajkowa, która objęła ponad tysiąc zakładów pracy i około miliona osób. Ważną rolę na jej początkowym etapie odegrały lipcowe wydarzenia na Lubelszczyźnie. Marcin Dąbrowski: Świdnik – droga do wolności
-
Adam Gotner w grudniu 1970 r. miał 26 lat. Był pracownikiem Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni i uczniem szkoły wieczorowej. 17 grudnia otrzymał sześć ran postrzałowych, przechodzących na wylot klatki piersiowej lewego barku, z rozerwaniem płuca, złamaniem łopatki i kości ramiennej. Był całym sercem oddany misji, którą dla niego były sprawy związane z pielęgnowaniem pamięci o Grudniu ‘70. Małgorzata Sokołowska: Bezkompromisowy grudniowy Kustosz. Adam Gotner (1945–2020)
-
Strajki Sierpnia ’80 były zbiorowym doświadczeniem setek tysięcy ludzi. Jak przebiegały z perspektywy ich szeregowych uczestników? Przyjrzyjmy się temu zagadnieniu na przykładzie Szczecina – jednego z głównych ośrodków protestów „gorącego lata” 1980 r. Michał Siedziako: Szczecin 1980. Strajkowa codzienność
-
30 sierpnia 2025 r. w Szczecinie, z udziałem prezydenta RP Karola Nawrockiego, rozpoczęły się obchody powstania NSZZ „Solidarność”. W uroczystościach wzięli udział zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski i dr Mateusz Szpytma. Obchody 45. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych i powstania NSZZ „Solidarność” w Szczecinie
-
Uroczyste otwarcie ekspozycji odbyło się 29 sierpnia 2025 roku na Placu Solidarności w Gdańsku. W wernisażu, zorganizowanym w ramach obchodów 45. rocznicy powstania „Solidarności”, wziął udział dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Otwarcie wystawy „Solidarność na uczelniach Trójmiasta 1980–1981”
-
O trzydziestu sześciu postulatach wysuniętych przez szczecińskich robotników (i nie tylko) w sierpniowe dni 1980 r. prawie się nie słyszy. A przecież to w Szczecinie podpisano pierwsze porozumienia z rządem, w których zawarto zapowiedź powołania związków zawodowych wolnych i niezależnych od władz. Sebastian Ligarski: Szczeciński strajk 1980 roku
-
Sierpień 1980
-
Zwycięskie strajki Sierpnia ’80 doprowadziły do powstania NSZZ „Solidarność” jako głównej siły opozycyjnej wobec komunistycznej władzy – siły zorganizowanej, mającej nakreślone cele działania i poczucie własnej mocy. Tymczasem w wielu ośrodkach kraju droga do „Solidarności” dopiero się zaczynała. Wojciech Rotarski: Częstochowy droga do Solidarności
-
Porozumienia sierpniowo-wrześniowe były wynikiem ustaleń negocjacyjnych komisji rządowych i skupionych w Międzyzakładowych Komitetach Strajkowych reprezentacji robotniczych, wspieranych przez niezależnych ekspertów. Jako pierwsze, już 30 sierpnia, podpisano Porozumienie w Szczecinie. Włodzimierz Suleja: Porozumienia
-
Społeczeństwo dawnego województwa legnickiego miało bardzo ważny udział w protestach lata 1980 roku – zarówno w lipcu, jak i sierpniu. Motorem strajków na tym terenie byli pracownicy kopalni i huty KGHM. W kilkunastu miejscowościach województwa w akcji strajkowej wzięło udział tysiące ludzi. Łukasz Sołtysik: Strajki w dawnym województwie legnickim latem 1980 roku
-
„Mamy wreszcie niezależne, samorządne związki zawodowe!”. Dzieje Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” (1980–1981)
-
„Niemy świadek historii” – rozmowa z Krzysztofem Męcińskim, dyrektorem Oddziału IPN w Szczecinie
English version