Instytut Pamięci Narodowej

W ostatnich dniach sierpnia władzom zależało na pośpiechu. Fala strajkowa ogromniała, toteż spodziewano się, że uzgodnienia szczecińskie staną się wobec niej pierwszą tamą i wpłyną zarazem na złagodzenie bardziej kategorycznie formułowanych postulatów gdańskich.

Trudno się zatem dziwić, że podpisany w Szczecinie dokument daleki był od precyzji. Wieloznaczny, umożliwiający rozmaite interpretacje, był bez wątpienia sukcesem strajkujących, ale nie oznaczał porażki władz.

Niejednoznaczność zapisu widoczna była zwłaszcza w pierwszym punkcie Porozumienia. Władze wyraziły zgodę na możliwość powstawania samorządnych Związków Zawodowych,

„które będą miały socjalistyczny charakter zgodnie z konstytucją PRL”.

W tekście zabrakło dwu ważnych pojęć – nie mówiono, czy związki będą „wolne” bądź „niezależne”. Na dodatek tryb ich tworzenia (Komitety Strajkowe po zakończeniu akcji stawały się Komisjami Robotniczymi rozpisującymi „w miarę potrzeb” wybory do władz związkowych) nie wykluczał wkomponowania w stare, CRZZ-owskie struktury.

Niejasne w gruncie rzeczy były wszystkie punkty odnoszące się do spraw politycznych. Władze pozostawiły sobie furtkę umożliwiającą pociągnięcie w sprzyjających okolicznościach do odpowiedzialności karnej przywódców strajku (w przypadku popełnienia podczas ich trwania przestępstw politycznych), podobnie jak dodatkowymi warunkami obwarowano zgodę na zaniechanie represji wobec środowisk opozycyjnych. Ogólnikami zbyto też kwestię cenzury i stosunków z Kościołem.

Określono natomiast dokładny termin wzniesienia pomnika dla ofiar grudnia 1970 r., przyobiecano przywrócenie do pracy tych, których zwolniono za udział w strajkach w minionej dekadzie, wreszcie zobowiązano się do generalnej podwyżki płac, podniesienia rent i emerytur oraz wprowadzenia w życie programu mieszkaniowego, który umożliwiłby skrócenie okresu oczekiwania do pięciu lat.

Czytaj artykuł Włodziemierza Sulei Porozumienia na portalu przystanekhistoria.pl

Polecamy:

• Artykuły o „Solidarności” na portalu przystanekhistoria.pl
• Infografiki historyczne – Narodziny Solidarności. Sierpień 1980 r.
• Encyklopedia Solidarności
• Wystawa: Przełom. Sierpień 1980 i „Solidarność”
• Cykl etiud edukacyjnych „»Solidarność« – narodziny Wolności”
• Playlista „Solidarność” na kanale IPNtv