Instytut Pamięci Narodowej
-
Trzy miejscowości na północnym Mazowszu. W czasie wojny to były tereny wcielone do III Rzeszy, tzw. rejencja ciechanowska. 18 września 1942 r. historia Płocka, Bodzanowa i Rościszewa została jeszcze mocniej splątana tragicznym węzłem ludobójczej zbrodni. Waldemar Brenda: Egzekucje 18 września 1942 r. Płock, Bodzanów, Rościszewo
-
Od czasu, gdy Edward Rydz-Śmigły zatrzymał się w warszawskim mieszkaniu generałowej Jadwigi Maxymowicz-Raczyńskiej, prowadził na pozór normalne życie, licząc że rychło przyda się ruchowi oporu. Waldemar Kowalski: Śmierć marszałka Rydza-Śmigłego w okupowanej Warszawie
-
Walka o pamięć. Polityczne aspekty obchodów rocznicy powstania w getcie warszawskim 1944–1989
-
Wirtualna paczka historyczna – Pierwszy transport do Auschwitz
-
Cieszyła się opinią osoby mającej niesłychane szczęście, którą to omijały kotły i wpadki. Jednak pod koniec dziewiątego roku jej działalności konspiracyjnej szczęście odwróciło się od Heleny Żurowskiej. 29 września 1948 r. została aresztowana w Gdańsku, prawdopodobnie szukając możliwości wydostania się z Polski drogą morską. Wojciech Frazik: „Wielki indywidualizm – graniczący z dziwactwem”. Helena Żurowska (1905–1949)
-
19 kwietnia 1943 r. ludność żydowska, stłoczona w warszawskim getcie, podjęła rozpaczliwą walkę zbrojną z przeważającymi siłami niemieckimi. Powstańcy zdawali sobie sprawę, że nie mają szans na zwycięstwo, chcieli jednak umrzeć godnie, z bronią w ręku, a jednocześnie zadać wrogowi jak najwięcej strat. Wojciech Kujawa: Powstanie w getcie warszawskim
-
Józef Krzywda-Polkowski był jedną z dwóch najważniejszych osób, obok kustosza Państwowych Zbiorów na Wawelu Stanisława Świerz-Zeleskiego, którym zawdzięczamy ocalenie we wrześniu 1939 r. bezcennych skarbów wawelskich – ze szczerbcem i arrasami Zygmunta Augusta na czele – przed zrabowaniem ich przez niemieckich najeźdźców. Wojciech Paduchowski: Józef Krzywda-Polkowski (1888–1981)
-
5 kwietnia 1948 r. przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Gdańsku rozpoczął się proces Alberta Forstera, gdańskiego gauleitera, czyli szefa okręgu partyjnego NSDAP. Namiestnik Hitlera w Gdańsku został skazany na śmierć, a wyrok wykonano 28 lutego 1952 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Wojciech Wichert: Albert Forster – gdański namiestnik Adolfa Hitlera
-
Wspomnienia ocalonego. Wołyń 1941–1944
-
Społeczeństwo polskie nie miało złudzeń, że Niemcy zdolni są do popełnienia najpotworniejszych zbrodni. Z nadzieją, ale i obawą oczekiwano więc końca okupacji. Obawy potęgował zaś fakt, iż wyzwolenie nadejść miało ze wschodu, Armia Czerwona bowiem, po zwycięstwie stalingradzkim, zaczynała przejmować inicjatywę strategiczną. Włodzimierz Suleja: 1943. Rok niepomyślnych znaków
-
28 września, zanim umilkły ostatnie strzały, Hitler i jego najlepszy sojusznik dokonali podziału łupów. Dzień wcześniej po raz kolejny zjawił się w Moskwie Ribbentrop. Tym razem jego celem było podpisanie traktatu „o granicach i przyjaźni”. Ton owego dokumentu był cyniczny. Ustalenia – konkretne. Włodzimierz Suleja: Dwie okupacje
-
Historia każdego narodu ma swoje symbole. W latach II wojny światowej takim symbolem o wyjątkowej randze stała się dla Polaków Warszawa. Tu koncentrował się opór. Rozwijała konspiracja. I z dnia na dzień rosły, coraz dotkliwsze, straty. Włodzimierz Suleja: Warszawska hekatomba. Getto
-
Godzina „W”, której początek dowództwo AK wyznaczyło na 1 sierpnia o godzinie 17.00, w istocie zaczęła się o kilka godzin wcześniej od pojedynczych starć, związanych z mobilizacją oddziałów powstańczych. Włodzimierz Suleja: „Godzina W”. Walka
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania pięćdziesiątego drugiego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 9 lutego 2026
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania pięćdziesiątego trzeciego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 23 lutego 2026
-
Dla młodego pokolenia życie i działalności Natalii Tułasiewicz może stanowić wzór godny naśladowania. Patriotka, nauczycielka, pedagog, przywiązywała dużą wagę do rozwoju życia duchowego. W trakcie II wojny światowej jednym z jej najistotniejszych celów było ocalenie ludzkich dusz od zepsucia wywołanego koszmarem wojennej gehenny. Zbigniew Stanuch: Błogosławiona Natalia Tułasiewicz (1906-1945)
-
Zbrodnia pomorska 1939. Dokumentacja terroru niemieckiego. Tom 1
-
W 54. urodziny Hitlera żołnierze Kedywu AK dokonali w Krakowie zamachu na SS-Obergruppenführera Friedricha Wilhelma Krügera. Chociaż akcja zakończyła się fiaskiem, miała znaczenie psychologiczne. Uświadomiła Niemcom, że nawet w dzielnicy rządowej może ich dosięgnąć polski odwet. Zlikwidować szefa SS i policji
-
Zakończył się piąty etap prac poszukiwawczych (4-6 listopada 2024 r.) prowadzonych na terenie cmentarza św. Wojciecha w Łodzi (przy ul. Kurczaki). Ich celem było odnalezienie szczątków dzieci - ofiar niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej w Łodzi (Polenjugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt). Łódź: Odnaleziono szczątki nastolatka na cmentarzu św. Wojciecha
-
„Biuletyn IPN” nr 9/2024 – Zbrodnie, straty, reparacje
-
Instytut Pamięci Narodowej zaprasza na audycję „Koncepcja polityki historycznej RFN wobec II wojny światowej i okupacji Polski”. „Kulisy historii” odc. 201 „Koncepcja polityki historycznej RFN wobec II wojny światowej i okupacji Polski” – 1 lutego 2025
-
10 stycznia 1942 r. w okupowanej Warszawie zespoły Organizacji Małego Sabotażu „Wawer” zamazały ok. 250 tablic z niemieckimi nazwami ulic i rozrzuciły 40 tys. ulotek z tekstem noworocznego przemówienia prezydenta RP Władysława Raczkiewicza. „Mały Sabotaż” w walce z niemieckim okupantem
-
„W płomieniach zaś ciągle odzywały się jęki...”. Niemieckie zbrodnie na niosących pomoc Żydom Polakach z Ciepielowa i okolic (1942–1943)
-
„Żegnam wszystkich”. Henryk Urbanowicz „Zabawa”. Biografia harcerza i żołnierza brygad wileńskich Armii Krajowej kpt. „Szczerbca” i mjr. „Łupaszki”
English version