Instytut Pamięci Narodowej
-
9 kwietnia 1991 r. z garnizonu Borne Sulinowo (woj. zachodniopomorskie) w drogę do Rosji wyruszyło kilkadziesiąt wagonów z sowieckimi żołnierzami jednostki rakietowej Północnej Grupy Wojsk, z siedzibą sztabu w Legnicy. Roksana Szczypta-Szczęch: Sowieci jadą do domu
-
W trwającym od 18 do 21 czerwca 1945 r. procesie w Moskwie na ławie oskarżonych posadzono szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Sowieci skazali Polaków za działalność sprzeczną z interesem czerwonego imperium. Roksana Szczypta-Szczęch: Wyrok na szesnastu zapadł zanim rozpoczęła się rozprawa
-
18 czerwca 1945 r. rozpoczął się w Moskwie proces szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Ryszard Sodel: Proces szesnastu
-
13 marca 1953 r. w sowieckim więzieniu we Włodzimierzu w niewyjaśnionych okolicznościach zmarł Jan Stanisław Jankowski, wicepremier, Delegat Rządu RP na Kraj, jeden z oskarżonych i skazanych w tzw. procesie szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Śmierć Jana Stanisława Jankowskiego, Delegata Rządu RP na Kraj
-
Podczas II wojny światowej niejeden mieszkaniec Związku Sowieckiego stanął przed dylematem: opowiedzieć się po stronie nazizmu czy komunizmu. Soraya Kuklińska: Brytyjska zdrada wobec Kozaków
-
Legendarna brutalność i skala Wielkiego Terroru sprawiają, że ciężko jest poświęcić adekwatną uwagę indywidualnym ofiarom. Tragiczne losy wielu dotkniętych nim Polaków dalej wychodzą na wierzch dzięki wytrwałej pracy badawczej. Jedną z nich jest kuzynka Marszałka, Wanda Gieorgadze-Piłsudska. Stanisław Koller: Wanda Gieorgadze-Piłsudska. Ofiara Wielkiego Terroru w Gruzji
-
30 lipca 1941 r. w Londynie podpisany został polsko-sowiecki układ sojuszniczy skierowany przeciwko Niemcom (od nazwisk jego sygnatariuszy nazywany potocznie układem Sikorski-Majski). Sławomir Kalbarczyk: Jak doszło do „amnestii” dla obywateli polskich z sierpnia 1941 r.?
-
2 października 1939 r. do Kamionki wkroczyła grupa żołnierzy Armii Czerwonej. Na jej czele stał politruk Rodion Bierdnikow, który, najprawdopodobniej inspirowany przez miejscowych komunistów, postanowił rozstrzelać rodzinę Boryczków – jako „wrogów ludu”. Wedle polskich relacji napastnicy najpierw otoczyli dworek... Sławomir Kalbarczyk: Śladami „wyzwoleńczego” marszu Armii Czerwonej jesienią 1939 r. Zbrodnia na rodzinie Boryczków
-
Przyszły komendant Okręgu Lubelskiego AK urodził się 28 lutego 1897 r. w Radłowie, w wielodzietnej rodzinie. Ojciec wysłał go do I Gimnazjum im. K. Brodzińskiego w Tarnowie. W połowie sierpnia 1914 r. siedemnastoletni gimnazjalista uciekł z domu i zgłosił się do Legionów Polskich. Teodor Gąsiorowski: Kazimierz Tumidajski (1897-1947)
-
Front przeszedł przez ziemie na wschód od Wisły prawie dwa lata wcześniej. Niemcy gnani bez wytchnienia przez rozpędzoną Armię Czerwoną stawiali opór tylko w nielicznych miejscach. Tomasz Panfil: To było piękne, majowe popołudnie… Spalenie Wąwolnicy 2 maja 1946 roku
-
23 sierpnia 2025 roku, w Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych, oddaliśmy hołd ofiarom dwóch zbrodniczych systemów – niemieckiego nazizmu i sowieckiego komunizmu. W imieniu Instytutu Pamięci Narodowej zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma, wraz z Adrianną Garnik, dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, złożyli wieńce pod Ścianą Śmierci w dawnym więzieniu mokotowskim w Warszawie. Upamiętniliśmy ofiary reżimów totalitarnych
-
Uroczystość beatyfikacyjna sióstr katarzynek – Braniewo, 31 maja 2025
-
11 sierpnia 2025 r. w Warszawie przed Pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie złożyliśmy hołd ofiarom operacji polskiej NKWD, zamordowanym w Związku Sowieckim w latach 1937–1938. Uroczystość upamiętniająca ofiary operacji polskiej NKWD
-
5 marca 2025 r., w 85. rocznicę zatwierdzenia przez sowieckie władze decyzji o zbrodni katyńskiej, w krakowskim kościele garnizonowym odprawiono mszę świętą, a metropolita abp Marek Jędraszewski poświęcił Krzyż Katyński, który niedawno – po renowacji – wrócił na pl. o. Studzińskiego pod Wawelem. Uroczystości katyńskie w Krakowie
-
23 września 2025 roku w Wilnie odbyła się uroczystość pogrzebowa śp. Edwarda Borkowskiego oraz pięciu żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. Fakir, odnalezionych w wyniku prac Instytutu Pamięci Narodowej. W ceremonii wziął udział dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, zastępca prezesa IPN. W Wilnie pożegnaliśmy żołnierzy z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego „Fakira”
-
Kreowana przez komunistów polityka historyczna miała uzasadniać nadrzędną rolę Związku Sowieckiego i przewodnią rolę Polskiej Partii Robotniczej (od 1948 r. Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej). Jednym z historycznych mitów było twierdzenie o wyzwoleniu Polski przez Armię Czerwoną w II wojnie światowej. Waldemar Brenda: Mitologia wyzwolenia Warmii i Mazur przez Armię Czerwoną
-
Uznawany był przez Sowietów i komunistów znad Wisły za pomocnika III Rzeszy. Powód, dla którego przyczepiono mu łatkę kolaboranta, to udział w delegacji, która wiosną 1943, na wniosek Niemców, badała doły śmierci polskich oficerów w Lesie Katyńskim. Prawda o zbrodni miała nigdy nie wyjść na jaw. Waldemar Kowalski: Ferdynand Goetel – wyklęty za prawdę o Katyniu
-
Żołnierz Legionów, dowódca 2. pułku ułanów w ramach Polskiego Korpusu Posiłkowego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Jako działacz społeczny nigdy nie szczędził pieniędzy na cele publiczne. Podczas obrony Lwowa w 1939 r. trafił do niewoli sowieckiej. Ślad po nim urywa się w obozie w Kozielsku. Wojciech Frazik: Jan Dunin-Brzeziński. Kawalerzysta i burmistrz Myślenic
-
3 kwietnia 1923 roku świat obiegła wiadomość o rozstrzelaniu w Moskwie ks. Konstantego Budkiewicza. Tego dnia bolszewicka „Prawda” ogłosiła: „Dnia 31 marca wykonano wyrok na prałacie Budkiewiczu, który został skazany na śmierć w procesie katolickich kontrrewolucjonistów”. Wojciech Frazik: Ks. Konstanty Budkiewicz. Prałat męczennik
-
13 kwietnia 1990 r., Związek Sowiecki po raz pierwszy oficjalnie przyznał, że NKWD dokonało zbrodni na polskich oficerach w Katyniu i była to „jedna z cięższych zbrodni stalinizmu”. Władze ZSRS przyznają się do mordu katyńskiego
-
Był harcerzem, żeglarzem, poetą, dziennikarzem, partyzantem i oficerem do zadań specjalnych. Urodził się 28 listopada 1904 r. w Tarnawie Dolnej (pow. wadowicki). Ojciec – nauczyciel i matka – córka powstańca styczniowego, wnuczka powstańca listopadowego, wpoili synowi patriotyzm. Młodość Wojciecha Stypuły przypadła na lata I wojny światowej i odradzania się Rzeczpospolitej. To wówczas ukształtował się jego niezłomny charakter. Zapomniany bohater zastrzelony przez Sowietów
-
– Pamięć o Katyniu jest jednym z fundamentów polskiej świadomości narodowej i polskiej świadomości historycznej (…). Naszym obowiązkiem jest pamiętać o Ofiarach Zbrodni Katyńskiej, ale też stale przypominać o tym, kto tej zbrodni dokonał – podkreśla dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa IPN. Zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski o ceremonii pogrzebowej Ofiar Zbrodni Katyńskiej
-
Zbrodnie niemieckie i sowieckie na Północnym Mazowszu w latach 1939-1945
-
Noc z 12 na 13 kwietnia 1940 r. stała się dla wielu polskich rodzin momentem zwrotnym w ich historii i początkiem trwającej sześć lat gehenny zesłania na obcą ziemię. To wtedy w dniach 13–15 kwietnia 1940 r. z rozkazu sowieckich władz rozpoczęła się druga masowa deportacja Polaków z Kresów Wschodnich II RP do ZSRS. Łukasz Szleszkowski: „12 kwietnia 40 roku wyjechaliśmy do Kazachstanu”. Listy z Morozowki
-
„Biuletyn IPN” nr 1–2/2025 – Podział Europy
-
„Biuletyn IPN” nr 4/2025 – Deportacje – Katyń – Obozy
-
Instytut Pamięci Narodowej zaprasza na audycję „Deportacje i zagłada Polaków na Wschodzie” z cyklu „Kulisy historii”. „Kulisy historii” odc. 194 „Deportacje i zagłada Polaków na Wschodzie” – 7 grudnia 2024
-
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na odcinek „19 września 1939 roku” w ramach cyklu „Kulisy historii”. „Kulisy historii” odc. 234 „17 września 1939 roku” – 20 września 2025
-
8 października 2025 roku w Rzymie odbyło się uroczyste otwarcie wystawy poświęconej losom sióstr katarzynek, które w 1945 roku poniosły śmierć z rąk żołnierzy Armii Czerwonej. W 2020 roku zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN podczas prac ekshumacyjnych odnalazł szczątki siedmiu sióstr. „Moją misją jest tu pozostać” – wystawa IPN o siostrach katarzynkach zaprezentowana w Rzymie
English version