Nawigacja

Historia z IPN

Generał Władysław Anders – 50. rocznica śmierci

Władysław Anders związał swe życie ze służbą Polsce w szeregach jej armii, czego dał przykład podczas wojny z bolszewicką Rosją (za udział w tej kampanii został odznaczony Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari), w wojnie 1939 roku, a przede wszystkim podczas epopei Armii Polskiej na Wschodzie i II Korpusu Polskiego w zaciętych walkach we Włoszech. Zmarł na emigracji w Londynie 12 maja 1970 r.

W 50. rocznicę śmierci generała Władysława Andersa ambasador RP w Rzymie Anna Maria Anders w imieniu swoim i narodu polskiego złożyła wieniec na grobie ojca na polskim cmentarzu wojennym na Monte Cassino.

Ambasador Anna Maria Anders i attaché wojskowy płk Jacek Malinowski
podczas składania wieńca na grobie gen. Władysława Andersa
– Monte Cassino, 12 maja 2020 (źródło: Ambasada RP w Rzymie)
  • Ambasador Anna Maria Anders i attaché wojskowy płk Jacek Malinowski podczas składania wieńca na grobie gen. Władysława Andersa – Monte Cassino, 12 maja 2020 (źródło: Ambasada RP w Rzymie)
    Ambasador Anna Maria Anders i attaché wojskowy płk Jacek Malinowski podczas składania wieńca na grobie gen. Władysława Andersa – Monte Cassino, 12 maja 2020 (źródło: Ambasada RP w Rzymie)
  • Ambasador Anna Maria Anders podczas składania wieńca na grobie gen. Władysława Andersa – Monte Cassino, 12 maja 2020 (źródło: Ambasada RP w Rzymie)
    Ambasador Anna Maria Anders podczas składania wieńca na grobie gen. Władysława Andersa – Monte Cassino, 12 maja 2020 (źródło: Ambasada RP w Rzymie)
  • Ambasador Anna Maria Anders podczas składania wieńca na grobie gen. Władysława Andersa – Monte Cassino, 12 maja 2020 (źródło: Ambasada RP w Rzymie)
    Ambasador Anna Maria Anders podczas składania wieńca na grobie gen. Władysława Andersa – Monte Cassino, 12 maja 2020 (źródło: Ambasada RP w Rzymie)

 

26 marca 2020 miała się odbyć na Zamku Królewskim w Warszawie konferencja naukowa poświęcona generałowi Władysławowi Andersowi. Miało to być pierwsze z czterech spotkań – konferencje tematyczne poświęcone gen. Andersowi zaplanowano także w Taszkiencie, Rzymie i Londynie. Okazją do ich zorganizowania jest 50 rocznica śmierci tego wybitnego żołnierza i polityka. Z uwagi na obowiązujący w Polsce stan epidemii warszawska konferencja została odwołana.

Zachęcamy do zapoznania się z przygotowanymi przez IPN materiałami dotyczącymi gen. Władysława Andersa.

Małgorzata Ptasińska: 50. rocznica śmierci generała Władysława Andersa – wiernego rycerza Rzeczpospolitej Polskiej

Pięćdziesiąt lat temu 12 maja 1970 r., w 26. rocznicę rozpoczęcia bitwy o Monte Cassino, zmarł w Londynie gen. Władysław Anders. Zgodnie ze swoją wolą spoczął wśród żołnierzy 2. Korpusu na montecassińskiej nekropolii żegnany przez najbliższą rodzinę i wiernych Mu żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych.

Był wybitnym wojskowym, reprezentował najszlachetniejsze wartości elity II Rzeczpospolitej, pozostając wierny do końca dewizie Wojska Polskiego: Bóg, Honor i Ojczyzna. Droga życiowa gen. Andersa doskonale obrazuje chwałę i dramat Polski i Polaków w XX wieku. Jego śmierć zamknęła ważny rozdział w dziejach powojennej emigracji niepodległościowej, którą najpełniej symbolizował.

Gen. Anders urodził się 11 sierpnia 1892 roku w Błoniu koło Kutna w zaborze rosyjskim w rodzinie ziemiańskiej. Jego ojciec Albert był agronomem i zarządcą dóbr ziemskich, matka Elżbieta zajmowała się domem i czwórką dzieci. Rodzina wywodziła się z Inflant, miała korzenie niemiecko-szwedzko-węgierskie. Jego przodkowie walczyli o niepodległość Polski w 1863 roku. Trzej bracia Karol, Jerzy, Tadeusz byli także żołnierzami zawodowymi Wojska Polskiego. Wszyscy czterej zostali Kawalerami Orderu Virtuti Militari.

Czytaj całość na portalu przystanekhistoria.pl

 

Małgorzata Ptasińska: Bagnetem i piórem. Życie kulturalne 2. Korpusu

Agresja niemiecko-sowiecka na Polskę otworzyła kolejny rozdział w historii uchodźstwa polskiego. W powstałych diasporach – czy to w Paryżu, Londynie, Buzułuku, Bagdadzie, Jerozolimie, Kairze czy Rzymie – rozwijało się życie kulturalne.

21 lipca 1943 r. Naczelny Wódz gen. Kazimierz Sosnkowski powołał 2. Korpus pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Formacja skupiła żołnierzy o różnych rodowodach i wojennych drogach. W zależności od miejsc, z których przybyli, nazywano ich: „prawosławnymi”, jeżeli rekrutowali się z Armii Polskiej w ZSRS gen. Andersa, wcześniej doświadczyli łagrów, zsyłek i więzień na „nieludzkiej ziemi”, „ramzesami”, jeśli wywodzili się z Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich gen. Stanisława Kopańskiego, mając za sobą walki pod El-Ghazalą i Tobrukiem, „lordami”, gdy byli oficerami i podchorążymi przybyłymi z Wielkiej Brytanii. We Włoszech dołączyli do nich „kacetowcy” i „oflagowcy” – uwolnieni więźniowie z obozów koncentracyjnych i jenieckich. Ich przeżycia wywarły silny wpływ na charakter 2. Korpusu i jego działalność społeczną, polityczną i nade wszystko kulturalną.

Czytaj całość na portalu przystanekhistoria.pl

 

Gustaw Herling-Grudziński, Józef Czapski: Dialog o Dowódcy

W roku śmierci Generała Władysława Andersa na łamach paryskiej „Kultury” ukazała się drukiem okolicznościowa, wspomnieniowa rozmowa o Zmarłym, którą odbyli Gustaw Herling-Grudziński i Józef Czapski.

Gustaw Herling-Grudziński: (...) Podczas pogrzebu Dowódcy na Monte Cassino często unosiliśmy głowy ku młodemu wiosennemu słońcu, przebierając w palcach dawno minione lata. Ślepcy ze swoim wojennym groszem wspomnień złych i dobrych, zawiedzionych nadziei, straconych złudzeń? „Ukryta siłownia”, z której wciąż płyną do Polaków wyczuwalne palcami „prądy, wstrząsy, bodźce”? Setki ludzi na białym tle cmentarza, wielu w otrzepanych z naftaliny mundurach wojskowych.

Byłem tu w sierpniu ubiegłego roku, na obchodzie dwudziestopięciolecia bitwy. Napisałem wówczas, że jest to ostatni rozdział emigracji wojennej. Teraz jeszcze epilog: grób bodaj dokładnie w tym samym miejscu, gdzie przed dziewięcioma miesiącami siedział Generał, żegnając się ze swymi żywymi i umarłymi żołnierzami.

Czytaj całość na portalu przystanekhistoria.pl

Polecamy także:

 

IPNtv: Tatuś, a nie ojciec – wspomnienie o gen. Władysławie Andersie

W nagraniu córka gen. Władysława Andersa, Anna Maria Anders, obecnie ambasador Rzeczpospolitej Polskiej we Włoszech, w osobistym wspomnieniu opowiada o swoim Ojcu, wybitnym polskim dowódcy i patriocie, który nie mogąc wrócić po zakończeniu II wojny światowej do Polski żył na emigracji, z dala od swojej ojczyzny.

 


Infografika przedstawiająca życie gen. Władysława Andersa (IPN Wrocław)

 

Wybrane publikacje IPN

 

 

 

 

 

Najciekawsze materiały znajdą Państwo na portalu przystanekhistoria.pl w zakładce TEMATY pod hasłem Władysław Anders.

do góry