Witold Wasilewski: Grupa „Wisła”. Kontrwywiad PRL i katastrofa w Czarnobylu

W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 r. doszło do awarii w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w północno-wschodniej części ówcześnie sowieckiej Ukrainy.

Konsekwencje katastrofy technologicznej na terytorium ZSRS, a zwłaszcza związanej z nią polityki informacyjnej władz komunistycznych, przyczyniły się do rozkładu bloku sowieckiego. Władze ZSRS, a za nimi także m.in. PRL, początkowo zatajały informację na temat awarii, a później starały się umniejszyć wagę zdarzenia.

Ukrywanie prawdy

Gdy o katastrofie wiedział już praktycznie cały świat, władze w Warszawie, chcąc udowodnić, że tak naprawdę nic groźnego się nie wydarzyło, wymusiły start polskich kolarzy w początkowej fazie Wyścigu Pokoju w Kijowie.

Polityka władz PRL wywołała jeszcze większy niepokój społeczeństwa, dowiadującego się o sprawie najpierw z rozgłośni nadających z Zachodu, a dopiero później z reżimowych mediów.

Starsze i średnie pokolenie Polaków pamięta ówczesny niepokój i akcję podawania w szkołach płynu Lugola, czyli wodnego roztworu jodu, mającego przeciwdziałać skutkom napromieniowania młodych organizmów.

Długi cień katastrofy

Katastrofę w Czarnobylu i sposób radzenia sobie z nią przez władze powszechnie uznano za dowód rozkładu systemu sowieckiego. Z perspektywy czasu konsekwencje polityczne katastrofy z 1986 r. są niekiedy oceniane jako ważniejsze, bardziej długofalowe i dalekosiężne, niż negatywny wpływ katastrofy na środowisko.

Wydarzenie utrwaliło się w pamięci społecznej i zagościło w kulturze masowej, stając się m.in. tematem filmów dokumentalnych, a nawet produkcji fabularnych i gier komputerowych. Fenomen obecności katastrofy w Czarnobylu w literaturze czy filmie, dotyczy zwłaszcza okresu po upadku bloku sowieckiego.

Władze PRL, które najpierw wydarzenie ukrywały i bagatelizowały, były później, tylko pozornie paradoksalnie, dość wyczulone na konsekwencje katastrofy.

Czytaj artykuł Witolda Wasilewskiego Grupa „Wisła”. Kontrwywiad PRL i katastrofa w Czarnobylu na portalu przystanekhistoria.pl
do góry