Instytut Pamięci Narodowej

Podobnie jak trzech jego braci walczył o niepodległość Polski. W szeregach 1. Pułku Piechoty Ziemi Rzeszowskiej m.in. bronił Lwowa przed Ukraińcami. Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej został instruktorem artylerii w stopniu kapitana.

Równocześnie rozwijał też karierę sportową, której wkrótce poświęcił się w dużo większym stopniu niż wojskowej. Jak wielu lekkoatletów okresu międzywojennego odnosił sukcesy w więcej niż jednej dyscyplinie. Swoje osiągnięcia niemal równomiernie dzielił między rzut dyskiem i pchnięcie kulą, w obu konkurencjach zostając 3-krotnie mistrzem Polski. Łącznie zdobył aż 19 medali w najważniejszych zawodach na rodzimym podwórku, 13 razy poprawiając rekord kraju. Wybitne wyniki umożliwiły Józefowi Baran-Bilewskiemu start na najważniejszych zawodach dla każdego sportowca – igrzyskach olimpijskich. W 1928 r. w Amsterdamie nie przebrnął jednak eliminacji, kończąc konkurs rzutu dyskiem na 18 miejscu. Po zakończeniu kariery zawodniczej pozostał przy sporcie jako trener, instruktor, sędzia, autor podręczników. Publikował artykuły w „Przeglądzie Sportowym”, aktywnie działał w strukturach Polskiego Związku Lekkiej Atletyki.

Wojsko Polskie ponownie upomniało się o niego wobec widma nieuchronnie zbliżającej się II wojny światowej. Zgodnie z rozkazem mobilizacyjnym udał się do Włodzimierza Wołyńskiego. W nieznanych okolicznościach został aresztowany przez Sowietów i przez obóz przejściowy w Szepietówce trafił do Kozielska.

Józef Baran-Bilewski został, podobnie jak tysiące polskich oficerów, zamordowany w Katyniu, najprawdopodobniej 15 kwietnia 1940 r.