English version
Niemiecki obóz koncentracyjny na Majdanku powstał w 1941 r. na mocy decyzji Heinricha Himmlera. Obóz miał pomieścić 50 tys. jeńców. Jesienią 1942 r. przystąpiono do jego rozbudowy, tak aby docelowo był miejscem kaźni dla ponad 200 tys. ludzi. Nigdy jednak nie zrealizowano całościowych planów odnośnie wielkości obozu.
Początkowo przetrzymywano w nim mężczyzn, ale w październiku 1942 r. utworzono obóz dla kobiet i dzieci. Więźniowie pochodzili z 30 krajów. Byli wśród nich m.in. Żydzi, Polacy, Rosjanie, Ukraińcy i Białorusini. Właściwa nazwa obozu brzmiała KL Lublin (od 1943 r.). Nazwa potoczna „Majdanek” pochodziła od dzielnicy Lublina – Majdan Tatarski.
Piekło na ziemi
Do obozu na Majdanku trafiały transporty więźniów z innych obozów, z więzień i gett. Trafiali tu jeńcy sowieccy, polska inteligencja i członkowie ruchu oporu, wysiedleńcy z Zamojszczyzny i ludzie z łapanek. Warunki bytowe były bardzo ciężkie: pasiaki i drewniane chodaki, głodowe racje żywnościowe, ciężka, wyniszczająca praca i bestialskie traktowanie przez Niemców. Warunki życia, choroby, głód i wychłodzenie powodowały wysoką śmiertelność więźniów. Przez obóz przeszło około 150 tys. osób, z czego około 78-80 tys. zginęło, w tym około 59 tys. Żydów.
Na Majdanku Niemcy w planowy sposób prowadzili eksterminację więźniów. Jeńców chorych, osłabionych, niezdolnych do pracy rozstrzeliwano. 3 listopada 1943 r. podczas akcji „Dożynki” rozstrzelano 18 tys. Żydów. Od jesieni 1942 r. działało w obozie 5 komór gazowych, w których uśmiercano ludzi. Zwłoki były kremowane i jako nawóz używane w pobliskim folwarku SS.
Mimo tego, więźniowie z obozu na Majdanku utrzymywali kontakt ze światem zewnętrznym m.in. z Komendą Okręgu AK. W 1942 r. na terenie obozu powstała nawet tajna organizacja zbrojna. Do obozu przychodziły paczki z żywnością i lekami od Polskiego Komitetu Opiekuńczego w Lublinie. W konspiracji organizowano wykłady, wieczory kulturalne, przedstawienia teatralne, msze święte, kolportowano prasę. Zdarzały się też ucieczki z obozu. W sumie zbiegło z Majdanka około 200 więźniów. Podczas transportów do innych obozów uciekło dalszych 300 osób. Największa ucieczka miała miejsce w lipcu 1942 r. Zbiegło wówczas 86 jeńców sowieckich.