Zdjęcie sygnalityczne Janiny Wehrstein, 1982 r. (fot. z zasobu IPN)

Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk: Janina Wehrstein

Była córką oficera rezerwy, który walczył w wojnie o granice w 1920 r., a potem został zamordowany przez NKWD. Jej matkę wywieziono na Syberię. Wychowywała ją ciotka. Wraz z nią, w okresie okupacji, angażowała się w pomoc ludności żydowskiej, co niewątpliwie wpłynęło na jej postawę patriotyczną i zaangażowanie w działalność opozycji w PRL.

12.08.2026

Janina Wehrstein była członkiem prezydium Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność”. 14 grudnia 1981 r. współorganizowała akcję protestacyjną, dwa dni później uczestniczyła w demonstracji pod pomnikiem Poległych Stoczniowców w Gdańsku, gdzie została pobita przez ZOMO i znalazła się w tamtejszym Szpitalu Wojewódzkim. Następnie, do marca 1982 r., przebywała na zwolnieniu lekarskim, ale po powrocie do pracy (w Przedsiębiorstwie Państwowym Pracownie Konserwacji Zabytków) została zwolniona.

Pod obserwacją aparatu represji

Od stycznia do sierpnia 1982 r. w jej mieszkaniu była podziemna drukarnia, w której wydawano m.in. pismo „Gryps” Terytorialno-Związkowego Komitetu Samoobrony Społecznej „Solidarność”.

W latach 1982-1983 Wydział V Komendy Wojewódzkiej MO w Gdańsku prowadził przeciwko Janinie Wehrstein sprawę operacyjnego rozpracowania o krypt. „Cela”. Podejrzewano ją wówczas o kolportaż wspomnianego biuletynu, wydawanego przez Terytorialno-Związkowy Komitet Samoobrony Społecznej „Solidarność” Gdańsk. Materiały dotyczące tej sprawy zostały jednak zniszczone.

W 1982 r. Wydział Śledczy gdańskiego KWMO wszczął śledztwo przeciwko Janinie Wehrstein oraz Zbigniewowi Jakowczykowi, Wojciechowi Kubińskiemu i Erykowi Zaleskiemu, jako podejrzanym

„o redagowanie, drukowanie i kolportaż nielegalnie wydawanych pism i ulotek zawierających w swej treści fałszywe informacje mogące wywołać niepokój publiczny albo rozruchy uliczne oraz lżące ustrój i naczelne organy RP”.

Czytaj całość na portalu przystanekhistoria.pl

do góry