English version
jesteśmy mimo wszystko
stróżami naszych braci
niewiedza o zaginionych
podważa realność świata
(...) musimy zatem wiedzieć
policzyć dokładnie
zawołać po imieniu
opatrzyć na drogę
Z. Herbert, Pan Cogito o potrzebie ścisłości (fragmenty)
13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Blisko 22 tys. Polaków – mundurowych i cywili – zostało zamordowanych w kwietniu i maju 1940 r. przez funkcjonariuszy NKWD. Ciała grzebano bezimiennie, w dołach śmierci tak, aby nigdy nie zostały odnalezione.
Materiały IPN
- „Przystanek Historia”, odcinek 28. Wokół Zbrodni Katyńskiej – o Zbrodni Katyńskiej mówi nasz gość prof. dr hab. Tadeusz Wolsza zastępca przewodniczącego Kolegium IPN, profesor PAN i Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.
► Kalendarium Zbrodni Katyńskiej
Poniżej prezentujemy niektóre najistotniejsze punkty z Kalendarium Zbrodni Katyńskiej:
23.08.1939 – podpisanie układu o nieagresji między III Rzeszą Niemiecką a Związkiem Sowieckim (tzw. paktu Ribbentrop-Mołotow), w tym tajnego protokołu, w którym dokonano podziału Europy Środkowo-Wschodniej.
17.09.1939 – agresja ZSRS na Polskę, w wyniku której do niewoli przez Armię Czerwoną wziętych zostało tysięce polskich jeńców wojennych, głównie żołnierzy Wojska Polskiego i funkcjonariuszy Policji Państwowej.
05.03.1940 – uchwała Biura Politycznego KC WKP(b) z Józefem Stalinem na czele, na mocy której miano wymordować ponad 25 tys. obywateli polskich, w tym blisko 15 tys. jeńców wojennych i 11 tys. osób cywilnych.
Kwiecień–maj 1940 – masowe egzekucje w Katyniu, Charkowie, Kalininie i innych miejscach kaźni w Związku Sowieckim.
13.04.1943 – Działające w III Rzeszy Niemieckiej Radio Berlin ogłasza odkrycie masowych grobów oficerów polskich zamordowanych w Lesie Katyńskim (po niemieckim ataku, w czerwcu 1941 r., na dotychczasowego sprzymierzeńca, jakim był ZSRS).
17.04.1943 – Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie w Londynie prosi Międzynarodowy Czerwony Krzyż o zbadanie odkrytych przez Niemców masowych grobów polskich oficerów.
25.04.1943 – ZSRS zawiesza stosunki dyplomatyczne z rządem Rzeczypospolitej Polskiej, oskarżając Polskę o współpracę z Niemcami.
13.01.1944 – powołanie przez ZSRS tzw. Komisji Burdenki, której zadaniem było przypisanie odpowiedzialności za zbrodnię Niemcom.
1945–1946 – próba włączenia sprawy Katynia do aktu oskarżenia w Norymberdze przez przedstawicieli ZSRS, w celu zrzucenia odpowiedzialności za zbrodnię na Niemców.
Lata 1944–1989 – w Polsce rządzonej przez komunistów obowiązywała wykładnia, że zbrodnię w Katyniu popełnili Niemcy. Osoby starające się mówić prawdę o kaźni polskich oficerów w ZSRS były narażone na represje.
1951 – W USA powołano Specjalną Komisję Śledczą Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Zbrodni Katyńskiej. Komisja (nazywana „Komisją Maddena” od nazwiska przewodniczącego, kongresmena Partii Demokratycznej Raya J. Maddena ze stanu Indiana) przeanalizowała dostępne dokumenty i przesłuchała blisko 300 świadków. W raporcie końcowym przedstawiono ustalenia wskazujące jednoznacznie, że za Zbrodnię Katyńską całą winę ponosi Związek Sowiecki. Dokumenty prac komisji w języku polskim publikowane są od 2017 r. przez IPN.
13.04.1990 – władze ZSRS przyznały się do mordu katyńskiego, nazywając go „jedną z cięższych zbrodni stalinizmu”.
14.10.1992 – prezydent Federacji Rosyjskiej Borys Jelcyn przekazuje na ręcę prezydetna RP Lecha Wałęsy kopie kluczowych dokumentów dotyczących Zbrodni Katyńskiej, w tym uchwałę Biura Politycznego KC WKP (b) z 5 marca 1940 r.
2000 – otwarcie Polskich Cmentarzy Wojennych w Katyniu, Miednoje i Charkowie.
2004 – Naczelna Prokuratura Wojskowa Federacji Rosyjskiej umarza śledztwo w sprawie Zbrodni Katyńskiej. Instytut Pamięci Narodowej wszczyna polskie śledztwo w sprawie tej Zbrodni. Rosjanie nie udostępnili – pomimo złożenia i ponawiania przez stronę polską stosownych wniosków – treści postanowienia o umorzeniu ich śledztwa. 4 sierpnia tegoż roku przebywającej w Moskwie delegacji polskiej, złożonej w przytłaczającej większości z pezedstawicieli IPN, Rosjanie oświadczają, że w ich mniemaniu liczba ofiar (22 tysiące zamordowanych Polaków) nie uzasadnia kwalifikacji prawnokarnej w kategoriach ludobójstwa... W październiku natomiast przebywający w stolicy Federacji Rosyjskiej porkuratorzy IPN zapoznali się z 67 tomami akt w sprawie Zbrodni Katyńskiej, wyłącznie tymi nie objętymi klauzulą tajności, nie mogąc jednocześnie sporządzić kopii.
24.05.2009 – do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu złożona została skraga rodzin ofiar Zbrodni Katyńskiej (z inicjatywy wdowy pomordowanego Ojcumiły Wołk Jezierskiej) przeciwko Federacji Rosyjskiej, w związku z naruszeniami wielu praw przez prokuraturę rosyjską i inne organy. Trybunał zarejestrował skargę jako „Wołk-Jezierska i inni przeciwko Rosji, i nadał numer 29520/09”. 27 stycznia 2010 r. polski rząd poinformował Trybunał, że chce skorzystać z przysługującego mu prawa przystąpienia do sprawy. Polska stała się uczestnikiem tego postępowania, udzielając de facto merytorycznego i moralnego wsparcia rodzinom ofiar Zbrodni Katyńskiej mieszkającym na terenie Rosji. 16 kwietnia 2012 r. Trybunał stwierdził, że Rosja poniżająco traktowała krewnych ofiar odmawiając im statusu pokrzywdzonych i naraziła ich tym na moralne cierpienia, a także podkreślił, że Rosja nie współpracowała z Trybunałem, odmawiając uporczywie przekazania postanowienia o umorzeniu swojego śledztwa w sprawie katyńskiej. Niestety uznano też, że nie leży w kompetencji Trybunału ocenianie, czy Rosja rzetelnie prowadziła śledztwo katyńskie. Przede wszystkim jednak sędziowie ogłosili, że morderstwo polskich oficerów w Katyniu było nieprzedawniającą się zbrodnią, wyczerpującą z pewnością znamiona zbrodni wojennej.
10.04.2010 – Katastrofa samolotu pod Smoleńskiem z delegacją najwyższych polskich władz państwowych, z prezydentem RP Lechem Kaczyńskim na czele, udającą się na obchody 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej. W katastrofie Zginęło 96 osób, w tym Janusz Kurtyka – ówczesny prezes IPN, a także Janusz Krupski – zastępca prezesa IPN w latach 2000-2006.
2014, 2022 – Agresja Rosji na Ukrainę. Powrót imperialnej polityki Kremla. Odchodzenie od polityki prawnego i historycznego rozliczenia Zbrodni Katyńskiej, w tym powrót rosyjskiej propagandy do narracji, że Zbrodnię Katyńską popełniły Niemcy. W ramach działań wojennych rosyjskie pociski i bomby spadły także na Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie-Piatichatkach. Dochodzi również do prowokowanych przez Moskwę incydentów na innych cmentarzach katyńskich.
► PORTALE IPN
- Katyń 1940: Kalendarium; Zbrodnia; Po zbrodni; Kłamstwo; Walka o prawdę
- przystanekhistoria.pl: Zbrodnia Katyńska (artykuły, audio/video, biogramy i inne materiały IPN)
► WYBRANE TEKSTY
- Karol Polejowski, Fałszowanie Katynia. Tekst w ramach projektu „Opowiadamy Polskę światu”. W 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej do mediów w ponad 60 krajach trafią teksty o Polsce, w tym artykuł zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr. hab. Karola Polejowskiego „Fałszowanie Katynia”.
- Ewa Kowalska: „Tu i teraz”. Przekaz z dołów śmierci w Katyniu
- Marcin Krzek-Lubowiecki, Bracia Wagnerowie. Weterani Legionów, ofiary Zbrodni Katyńskiej
- s. Renata Zielińska OP, „Teraz już znam drogę do Katynia”. Ze wspomnień księdza Henryka Okołotowicza
- Marek Jończyk, Listy Katyńczyków – dowody zbrodni ludobójstwa
- Karol Nawrocki, Katyńska blizna - tekst prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego w miesięczniku opinii „Wszystko co najważniejsze” w jęz. polskim, angielskim, francuskim, hiszpańskim, ukraińskim i rosyjskim.
- Witold Wasilewski: Kłamstwo katyńskie – historia i współczesność
- Witold Wasilewski: Odkrycie zbrodni w Lesie Katyńskim
- Ewa Kowalska ,... zabrakło ich w powojennej Polsce
- Monika Komaniecka-Łyp, Amerykańska Komisja Maddena
- Ewa Kowalska: Katyń – fakty i artefakty
- Sławomir Kalbarczyk, Spisane czyny. Pamięć o sowieckich zbrodniach
- Sławomir Kalbarczyk, Mord na więźniach – mniej znana strona Zbrodni Katyńskiej
► Spoty
► LISTY OFIAR DO RODZIN
- Ostatnie słowa polskich żołnierzy zamordowanych w Katyniu
- Korespondencja ofiar zbrodni katyńskiej i ich rodzin w zbiorach archiwum Muzeum Katyńskiego
► NOTACJE IPN
- Notacje IPN: Zbrodnia Katyńska w Archiwum Historii Mówionej IPN na portalu opowiedziane.ipn.gov.pl
- ODKRYCIE GROBÓW KATYŃSKICH – Henryk Troszczyński – Armia Krajowa: świadectwa Niezwyciężonych
- Maria Czernek – łodzianka, żona polskiego policjanta zamordowanego przez Sowietów w Twerze. [IPNtv] W JEDNEJ CHWILI… [film dokumentalny]
- Anna Kawecka – Sybiraczka, córka polskiego oficera zamordowanego w Zbrodni Katyńskiej
- Andrzej Jakubicz – syn Stanisława Jakubicza, oficera WP zamordowanego w Katyniu. Emerytowany inżynier
- Henryka Milewska – córka oficera Policji Państwowej zamordowanego w Zbrodni Katyńskiej (na terenie Ukrainy), zesłana wraz z matką do Kazachstanu
- Maria Nagięć – profesor dr hab. inż. rybactwa, córka prof. Stanisława Swianiewicza (1899–1997), ocalałego świadka Zbrodni Katyńskiej
- Henryk Troszczyński – porucznik rezerwy WP, żołnierz AK, przymusowy robotnik III Rzeszy, powstaniec warszawski, żołnierz LWP
- Witomiła Wołk-Jezierska – artysta plastyk, kierownik Pracowni Konserwacji Grafiki Zabytkowej, zaangażowana w działalność Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Warszawie, córka oficera WP zamordowanego w Katyniu
- Więcej na opowiedziane.ipn.gov.pl
► ŚWIADECTWA – IPNtv
- Prolog – przygotowania do zbrodni – Stanisław Swianiewicz
- Rozładowywanie obozu i cudowne ocalenie – Stanisław Swianiewicz
- Katyń – pierwsze ślady zbrodni – Stanisław Swianiewicz
- Narodziny kłamstwa katyńskiego – Stanisław Swianiewicz
- Stefan Melak: upamiętnienie ofiar Zbrodni Katyńskiej cz. 1–4 [PLAYLISTA]
► INFOGRAFIKI HISTORYCZNE
► MATERIAŁY EDUKACYJNE IPN – PACZKA HISTORYCZNA DO POBRANIA
- Zbrodnia Katyńska
- Teka edukacyjna „Zbrodnia Katyńska"
- Agresja sowiecka na Polskę i okupacja wschodnich terenów Rzeczypospolitej (1939–1941)
- „Zeszyty katyńskie" wydane przez Niezależny Komitet Historyczny Badania Zbrodni Katyńskiej i Polską Fundację Katyńską.
► WYDAWNICTWO – wybrane publikacje
- Vinctis non victis. Pamięci osób duchownych, ofiar mordu katyńskiego, 2025 [księgarnia internetowa IPN]
- Sławomir Kalbarczyk, Witold Wasilewski, Zbrodnia Katyńska. Nowe aspekty, 2025 [Chcę kupić publikację]
- Gdy nieme groby przemawiają... Spuścizna katyńska, red. naukowa Danuta Jastrzębska-Golonka, Ewa Kowalska, Warszawa 2023 [księgarnia internetowa - KOMPLET]
-
[ROZMOWA - cz. 1] W naszej pracy zdarzają się doświadczenia mistyczne – pierwsza część rozmowy z dr hab. Danutą Jastrzębską-Golonką i dr Ewą Kowalską, redaktorkami naukowymi, oraz dr Ewą Dulną-Rak i Katarzyną Ziębik, autorkami opracowania dokumentów do publikacji „Gdy nieme groby przemawiają…", nagrodzonej w konkursie „Książka Historyczna Roku” w kategorii „Najlepsze wydawnictwo źródłowe poświęcone historii Polski i Polaków w XX wieku”, a także wyróżnionej w II edycji konkursu „Sygnety Wydawnictwa IPN”.
-
[ROZMOWA - cz.2] Czułyśmy się częścią zespołu Robla - druga część rozmowy z dr hab. Danutą Jastrzębską-Golonką i dr Ewą Kowalską, redaktorkami naukowymi, oraz dr Ewą Dulną-Rak i Katarzyną Ziębik, autorkami opracowania dokumentów do publikacji „Gdy nieme groby przemawiają…", nagrodzonej w konkursie „Książka Historyczna Roku” w kategorii „Najlepsze wydawnictwo źródłowe poświęcone historii Polski i Polaków w XX wieku”, a także wyróżnionej w II edycji konkursu „Sygnety Wydawnictwa IPN”.
- Gdy nieme groby przemawiają... Archiwum dr. Jana Zygmunta Robla, cz. 1, red. naukowa Danuta Jastrzębska-Golonka, Ewa Kowalska, oprac. dokumentów Ewa Dulna-Rak, Katarzyna Ziębik, Warszawa 2023 [księgarnia internetowa]
- Gdy nieme groby przemawiają… Archiwum dr. Jana Zygmunta Robla, cz. 2, red. naukowa Danuta Jastrzębska-Golonka, Ewa Kowalska, oprac. dokumentów Ewa Dulna-Rak, Katarzyna Ziębik, Warszawa 2023 [księgarnia internetowa]
- Gdy nieme groby przemawiają…Archiwum dr. Jana Zygmunta Robla, cz. 3, red. naukowa Danuta Jastrzębska-Golonka, Ewa Kowalska, oprac. dokumentów Ewa Dulna-Rak, Katarzyna Ziębik, Warszawa 2023 [księgarnia internetowa]
- Gdy nieme groby przemawiają… Archiwum dr. Jana Zygmunta Robla, cz. 4, red. naukowa Danuta Jastrzębska-Golonka, Ewa Kowalska, oprac. dokumentów Ewa Dulna-Rak, Katarzyna Ziębik, Warszawa 2023 [księgarnia internetowa]
- Czas bestii. Terror w okupowanej Polsce 1939–1945 [księgarnia internetowa IPN]
- Niemiecki urzędowy materiał w sprawie masowego mordu w Katyniu, red. nauk. A. Bosiacki, tłum. P. Bentkowski, 2020 [księgarnia internetowa IPN]
- „Tatuś Wasz jest w Rosji…”. Listy kieleckich katyńczyków, wstęp, wybór i opracowanie Marek Jończyk, Instytut Pamięci Narodowej, Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Witolda Gombrowicza w Kielcach, Kielce–Warszawa 2020 [księgarnia internetowa IPN]
- Jolanta Adamska, Las Katyński w latach 1940–1943, Warszawa 2021
- Jedynie prawda jest ciekawa... Józef Mackiewicz i jego dziedzictwo. Studia i szkice [księgarnia internetowa IPN]
- Kazimierz Maciąg, Sam jeden. Józef Mackiewicz – pisarz i publicysta. IPN, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Warszawa 2021 [księgarnia internetowa IPN]
- Sam jeden i inni. Wrocławskie odczytania twórczości Józefa Mackiewicza [księgarnia internetowa IPN]
- Maiestati Rei Publicae Poloniae reddere proprium decus. Majestatowi Rzeczypospolitej Polskiej przywrócić własną chwałę [księgarnia internetowa IPN]
- Dzieje najnowsze w literaturze polskiej. Szkice o współczesnej poezji i prozie [księgarnia internetowa IPN]
- Ślady zbrodni. Oblicza Pamięci. Katyń – Łączka – Ravensbrück, oprac. Ewa Kowalska, Kamila Sachnowska, Warszawa 2021
- Opór, przystosowanie czy współpraca? Obywatele II Rzeczypospolitej wobec okupacji sowieckiej ziem polskich w latach 1939–1941 [księgarnia internetowa IPN]
- Zenon Harasym, Tadeusz Rożek – oficer i fotograf. Fotografia wojenna z okresu I wojny światowej, Wrocław – Warszawa 2019 [księgarnia internetowa IPN]
- Mateusz Zemla, Zbrodnia katyńska w świetle prac Kongresu Stanów Zjednoczonych Ameryki (1951–1952), Warszawa 2020 [księgarnia internetowa IPN]
- Mord w Lesie Katyńskim. Przesłuchania przed amerykańską komisją Maddena w latach 1951–1952, tom 3, wstęp, wybór i opracowanie Witold Wasilewski, przełożył Wacław Jan Popowski, Warszawa 2020 [księgarnia internetowa IPN]
- Mord w Lesie Katyńskim. Przesłuchania przed amerykańską komisją Maddena w latach 1951–1952, tom 2, wstęp, wybór i opracowanie Witold Wasilewski, przełożył Wacław Jan Popowski, Warszawa 2018 [pdf]
- Mord w Lesie Katyńskim. Przesłuchania przed amerykańską komisją Maddena w latach 1951–1952, tom 1, wstęp, wybór i opracowanie Witold Wasilewski, przełożył Wacław Jan Popowski, Warszawa 2017 [pdf]
- Krzysztof Łagojda, Życie w cieniu śmierci. Losy rodzin katyńskich w latach 1939–1989 w świetle wywiadów z członkami Dolnośląskiej Rodziny Katyńskiej. Wybrane aspekty, Wrocław 2016
- Zabici w Katyniu, Indeks Represjonowanych, t. XXI, Warszawa 2013 – publikacja w ramach programu badawczego Ośrodka KARTA realizowanego we współpracy ze Stowarzyszeniem Memoriał w Moskwie. IPN patronował projektowi od 2002 roku, a w 2013 r. go przejął. W ramach programu jest prowadzona całościowa dokumentacja losów obywateli polskich represjonowanych – deportowanych, więzionych, internowanych – przez Związek Sowiecki. Na kartach indeksu opublikowano alfabetyczne wykazy i biogramy 4415 jeńców polskich z Kozielska zabitych w kwietniu-maju 1940, według źródeł sowieckich, polskich i niemieckich.
- Sprzączki i guziki z orzełkiem ze rdzy... Pamięć i upamiętnienie ofiar Zbrodni Katyńskiej oraz ich obraz w pracach plastycznych młodego pokolenia, tom II
- Sprzączki i guziki z orzełkiem ze rdzy... Obraz ofiar Zbrodni Katyńskiej w pracach plastycznych młodego pokolenia, Warszawa 2012
- R. Kotarba, S. M. Jankowski, Literaci a sprawa katyńska [księgarnia internetowa IPN]
- Katalog wydawnictw IPN dotyczących II wojny światowej
- Publikacje IPN na temat Zbrodni Katyńskiej
► PUBLIKACJE OBCOJĘZYCZNE
- Roszkowski Wojciech, Communist Crimes. A Legal and Historical Study [księgarnia internetowa IPN]
- Adam Pleskaczyński, Time of the Beasts. Terror in Occupied Poland 1939–1945 [księgarnia internetowa IPN]
► PUBLIKACJE OBCOJĘZYCZNE DO POBRANIA
- Katynskoje priestuplenije
- The Katyń Massacre
- The Katyń Massacre. Current Research
- Karol Nawrocki, Pakt zbrodniarzy. Toast za Hitlera, który zmienił świat, Warszawa 2022
- Karol Nawrocki, „Pact of Criminals. The Toast to Hitler which Changed the World”
- Karol Nawrocki, „Pakt der Kriegsverbrecher. Ein Toast auf Hitler der die Welt veränderte”
- Karol Nawrocki, „Un pacto de criminales. Un brindis por Hitler que cambió el Mundo”
- Кароль Навроцкий, „Пакт преступников. Тост за Гитлера, который изменил мир”
- Путівник з історії Польщі
- Польща – нарис історії (Polska – zarys dziejów)
- The Fighting Republic of Poland 1939–1945
- Польська Республіка в боротьбі 1939–1945
- Die Kämpfende Republik. Polen 1939–1945
- La République de Pologne en lutte 1939–1945
- La Polonia in lotta 1939–1945
- Польська Республіка в боротьбі 1939–1945 (UA)
- Борющаяся Речь Посполитая. Польша 1939–1945 (RU)
► E-BOOKI
- Vinctis non victis. Pamięci osób duchownych, ofiar mordu katyńskiego
- Sam jeden. Józef Mackiewicz – pisarz i publicysta
- Jedynie prawda jest ciekawa... Józef Mackiewicz i jego dziedzictwo. Studia i szkice
- Życie w cieniu śmierci. Losy rodzin katyńskich w latach 1939–1989 w świetle wywiadów z członkami Dolnośląskiej Rodziny Katyńskiej [bezpłatnie do pobrania]
- Zbrodnia Katyńska. W kręgu prawdy i kłamstwa [bezpłatnie do pobrania]
- Rzeczpospolita wolnych ludzi. Janusz Kurtyka w mediach – wybór wywiadów, artykułów, oświadczeń z lat 2000–2010 [bezpłatnie do pobrania]
- Sam jeden. Józef Mackiewicz – pisarz i publicysta [bezpłatnie do pobrania]
► PUBLIKACJE WYDAWNICTWA IPN – do pobrania [pdf]
Bohaterowie Niepodległej
- Szymon Nowak, Franciszek Sikorski, Warszawa 2020
- Grzegorz Łeszczyński, Ksiądz Józef Skorel, Warszawa 2020
- Daniel Koreś, Konstanty Plisowski, Warszawa 2019
- Szymon Nowak, Wilhelm Jakub Kasprzykiewicz, Warszawa 2020
- Grzegorz Łeszczyński, Henryk Bolesław Dyduch, Warszawa 2020
- Marek Kozubel, Józef Gigiel-Melechowicz, Warszawa 2020
- Radosław Wnorowski, Bronisław Bohaterewicz, Warszawa 2020
- Marian Miszczuk, Władysław Nekrasz, Warszawa 2020
- Marek Kozubel, Edward Franciszek Herbert, Warszawa 2020
Więcej: Bohaterowie Niepodległej – katalog publikacji
► PUBLIKACJE IPN do pobrania [pdf]:
- The Katyń Massacre. Current Research redakcja naukowa: Damian Bębnowski, Filip Musiał, IPN, Fundacja im. Janusza Kurtyki, Warszawa 2020
- Sławomir Kalbarczyk, Witold Wasilewski, Małgorzata Kuźniar-Plota, Adam Siwek, The Katyń Massacre
- Małopolscy bohaterowie wojny 1920, ofiary zbrodni katyńskiej 1940
- Pamiętaj, że nosisz mundur. Policja Województwa Śląskiego w stulecie utworzenia
- „Gdy zajdzie potrzeba, gdy zechce tak los...”. Katyńczycy z Kowali - tekst w formie broszury w języku polskim, angielskim, niemieckim, rosyjskim i hiszpańskim
- Karol Nawrocki, Pakt zbrodniarzy. Toast za Hitlera, który zmienił świat
- Tomasz Szczepański, Ofiary Zbrodni Katyńskiej[pdf] [e-book]
- Mord w Lesie Katyńskim. Przesłuchania przed amerykańską komisją Maddena w latach 1951–1952, tom 1 i 2
- Zbrodnia Katyńska. W kręgu prawdy i kłamstwa, red. Sławomir Kalbarczyk, Warszawa 2010 [pdf]
- Tomasz Szczepański, Ofiary Zbrodni Katyńskiej
- Katyń 1940–2020. Zbrodnia – kłamstwo – pamięć
► BIULETYN IPN
- „Biuletyn IPN" nr 4/2025 – Deportacje – Katyń – Obozy [księgarnia internetowa IPN]
- „Biuletyn IPN” nr 4/2024 – Katyń – prawda i kłamstwo
- „Biuletyn IPN” nr 4/2023 – Pamięć Narodu
- „Biuletyn IPN” nr 4/2022 – Opozycja przedsierpniowa. Pamięć o Katyniu
- „Biuletyn IPN” nr 4/2021 – Milenium – zwycięstwo wiary nad komunizmem
- „Biuletyn IPN" nr 4/2020 – 80. rocznica zbrodni katyńskiej
- „Biuletyn IPN” nr 4/2019 – Ostry stół
- „Biuletyn IPN” nr 4/2017
- „Biuletyn IPN” Numer specjalny 2010
- „Biuletyn IPN nr 4/2010” – 70. rocznica zbrodni katyńskiej [pdf]
- „Biuletyn IPN” nr 12/2009
- „Biuletyn IPN” nr 8-9/2009
- „Biuletyn IPN” nr 8-9/2008
- „Biuletyn IPN” nr 5–6/2005 [pdf]
► DODATKI HISTORYCZNE IPN DO PRASY – do pobrania
- Dodatek Historyczny IPN Oddział w Rzeszowie wydany w Dzień Pamięci Zbrodni Katyńskiej, który ukazał się 13 kwietnia 2023 r. w dzienniku „Super Nowości” oraz 14 kwietnia w „Nowinach”
- Zbrodnia Katyńska. Nierozliczone ludobójstwo. Dodatek prasowy Oddziału IPN w Krakowie oraz Delegatury IPN w Kielcach na 80. rocznicę ogłoszenia informacji o odkryciu w Katyniu masowych grobów polskich oficerów – 13 kwietnia 2023 r.
- Zbrodnia katyńska – droga do prawdy – dodatek historyczny do „Naszego Dziennika” z 8 kwietnia 2020
- Katyń. Trudna droga do prawdy – dodatek do „Gazety Wrocławskiej” i „Nowej Trybuny Opolskiej” z 18 kwietnia 2020
- Dodatek historyczny z 5 marca 2020 r. do „Dziennika Polskiego” przygotowany przez Oddział IPN w Krakowie dla upamiętnienia 80. rocznicy zbrodni katyńskiej.
- Katyń – dwie listy i dwie komisje – dodatek historyczny IPN do „Naszego Dziennika”, 4/2011 (47)
- „Pamięć o Katyniu” – dodatek historyczny IPN do „Kuriera Szczecińskiego” z 10 kwietnia
- Zbrodnia Katyńska – dodatek historyczny IPN do „Gościa Niedzielnego”, 11.04.2010
- Zafałszowywanie Katynia – dodatek historyczny IPN do „Nowego Państwa – Niezależna Gazeta Polska”, 3/2010
- Sowiecka dywersja, niemiecka zbrodnia - dodatek historyczny do „Naszego Dziennika" nr 11/2009 (30)
- Katyń i Palmiry 1940 – dodatek historyczny do „Niezależnej Gazety Polskiej", 4 kwietania 2008
► IPNtv
- Katyń. Zbrodnia, kłamstwo, droga do prawdy [DEBATA]
- Wyjaśnienie Zbrodni Katyńskiej – cykl Kulisy historii odc. 211
- Zbrodnia Katyńska i jej bezpośrednie następstwa – międzynarodowa konferencja naukowa
- Katyń – historia wciąż żywa – film dokumentalny [English subtitles]
- IPNtv Katowice: Katyń. Dół nr 8 – film dokumentalny
- IPNtv Kraków: 21 857. Katyńskie liczby
- Ekspertyza. Czaszki przywiezione z Katynia
- IPNtv: Kłamstwo Katyńskie – od Stalina do Gorbaczowa
- IPNtv: Kłamstwo katyńskie – do światowej rewolucji. Część 1
- IPNtv: Kłamstwo katyńskie – mit założycielski PRL. Część 2
- Zbrodnia Katyńska czyli sowiecka zbrodnia na Polakach – Historia dla Ciebie odc. 41
- IPNtv: Janusz Kurtyka – niedokończona misja. Prawda o Zbrodni Katyńskiej
- IPNtv – Prywatne śledztwo majora Zakirowa (Echa Katynia przeglad filmów dokumentalnych)
- O zbrodni katyńskiej w Rosji – rozmowa z prof. Aleksiejem Pamiatnym – I Międzynarodowy Festiwal Filmowy o Totalitaryzmach Echa Katynia
- Katyń. Ludobójstwo i propaganda – spot
- KATYŃ. ZBRODNIA I WALKA PROPAGANDOWA WIELKICH MOCARSTW – cykl Kulisy historii odc. 109
- Zbrodnia katyńska: walka o prawdę, walka o pamięć – Przystanek Historia odc. 20
- Józef Mackiewicz – narodowość: antykomunista – Przystanek Historia odc. 70
- Zbrodnia katyńska: stan śledztwa – cykl Tajemnice bezpieki
- Zbrodnia katyńska. Pamiętamy [DYSKUSJA]
- IPNtv Katowice: Katyń. Dół nr 8 – film dokumentalny
Więcej: IPNtv
► PODCASTY
► AUDIOBOOK
► AUDIO
► WYSTAWY
- Wystawa „Zbrodnia Katyńska 1940. Zagłada polskich elit” – do pobrania
- Wystawa Multimedialna 20-40-20
- Zagłada polskich elit. Akcja AB-Katyń [PL/ENG]
- Miednoje – policyjny Katyń
- Droga na Monte Cassino 1941-1944 w fotografii Ignacego Jaworowskiego
► GDZIE SZUKAĆ INFORMACJI O OFIARACH SOWIECKICH
Bazy IPN:
- Indeks represjonowanych – w indeksie znajduje się baza ofiar represji sowieckich. W założeniu „Indeks Represjonowanych” miał służyć głównie poszukiwaniu zaginionych. Ostatecznie jednak został zaprojektowany w taki sposób, aby mogły z niego korzystać także osoby prowadzące badania naukowe związane z tematyką wschodnią. Dane z ankiet, a następnie również z materiałów źródłowych pochodzących z archiwów posowieckich, pozyskiwanych od lat 90. XX w. za pośrednictwem Stowarzyszenia „Memoriał” w Moskwie (rosyjskiej organizacji pozarządowej, której celem jest dokumentowanie i propagowanie wiedzy o ofiarach komunistycznych represji politycznych), pozwoliły na stworzenie komputerowej bazy danych „Indeksu Represjonowanych”, liczącej ok. 1 200 000 rekordów. Jest to tzw. baza wewnętrzna „Indeksu”, którą obecnie wykorzystują pracownicy IPN podczas prowadzenia kwerend.
- Wyszukiwanie osób represjonowanych
- Prześlij zapytanie
Więcej materiałów:
- IPN
- IPNtv
- przystanekhistoria.pl
- Zachęcamy do korzystania z Inwentarza Archiwalnego IPN: https://inwentarz.ipn.gov.pl/
► Wnioski o udostępnienie dokumentów z Archiwum IPN
Kontakt dla mediów:
dr Rafał Kościański
rzecznik prasowy IPN
tel. 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl
AUDIO
- Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej: prof. dr hab. Tadeusz Wolsza, Kolegium IPN
- Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej: dr hab. Filip Musiał, dyrektor Oddziału IPN w Krakowie
- Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej: dr Dominika Siemińska, Naczelnik Wydziału Kresowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN