English version
Władysław Januszewski ps. „Blondyn”, ur. 28 czerwca 1923 roku w Bugaju w powiecie zawierciańskim, w czasie okupacji służył w Armii Krajowej. W kwietniu 1945 roku przed powołaniem do wojska został zwerbowany do drużyny PAS NSZ ppor. Antoniego Sękowskiego ps. „Witold”, „Konrad”, „Metys”. Uczestniczył w akcjach zbrojnych. Został aresztowany w lipcu 1945 roku przez PUBP w Będzinie i po brutalnym śledztwie skazany 28 lutego 1946 roku przez Wojskowy Sąd Okręgowy IV w Katowicach, a następnie wraz z towarzyszami broni stracony 4 maja 1946 roku w katowickim więzieniu przy ul. Mikołowskiej. W aktach IPN zachowała się jego biało-czerwona opaska na ramię z inicjałami AK, skonfiskowana przez UB, która po 75 latach została przekazana rodzinie. Szczątki Władysława Januszewskiego zostały odnalezione w kwietniu 2021 roku przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN na cmentarzu parafialnym przy ul. Wróblewskiego w Katowicach-Bogucicach.
Edmund Kasprzyk ps. „Lech”, „Matniak”, „Czarny”, s. Józefy i Wincentego Kozera, ur. 7 stycznia 1923 roku w Strzemieszycach w pow. będzińskim, w 1940 roku był więziony w Sosnowcu za ucieczkę z robót przymusowych z fabryki amunicji. Od 1943 roku był żołnierzem VIII Okręgu Śląsk Narodowych Sił Zbrojnych. Działał w Strzemieszycach jako sekcyjny. Od kwietnia 1945 roku służył w drużynie PAS ppor. Antoniego Sękowskiego ps. „Konrad”, „Metys”. Był początkowo zastępcą dowódcy. Uczestniczył w akcjach zbrojnych. Został aresztowany 24 lipca 1945 roku przez PUBP w Będzinie i po brutalnym śledztwie skazany 28 lutego 1946 roku przez Wojskowy Sąd Okręgowy IV w Katowicach, a następnie stracony 4 maja 1946 roku w katowickim więzieniu przy ul. Mikołowskiej. Szczątki Edmunda Kasprzyka zostały odnalezione w kwietniu 2021 roku przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN na cmentarzu parafialnym przy ul. Wróblewskiego w Katowicach-Bogucicach.
Henryk Skałecki ps. „Suchy”, s. Józefa i Marianny Zawiślak, ur. 1 maja 1926 roku w Woli Sławińskiej, gm. Konopnica, od czerwca 1944 roku był członkiem AK-DSZ-WiN (placówka Lipniak w Konopnicy, pod dowództwem Bolesława Banaszka ps. „Burza”, a następnie Stanisława Chrzanowskiego ps. „Ciemny”, podlegała oddziałowi kpt. Stanisława Łukasika „Rysia” ze Zgrupowania AK-DSZ-WiN mjra Hieronima Dekutowskiego „Zapory”). Pełnił funkcję łącznika. 29 lipca 1945 roku zranił nożem pijanego żołnierza „ludowego” WP, który atakował bagnetem zebranych przed sklepem ludzi. Został zatrzymany 19 grudnia 1945 roku w Lublinie przez WUBP i 2 maja 1946 r. został skazany przez WSR w Lublinie na 3 lata więzienia za posiadanie broni oraz zamach na żołnierza. W czasie rozprawy Skałecki zeznał, że przyznał się do udziału w nielegalnej organizacji pod wpływem bicia. Z braku dowodów winy został uniewinniony od tego zarzutu. Następnie był więziony na Zamku w Lublinie, a od 23 lipca 1946 roku w Raciborzu. 7 marca 1947 roku WSR w Lublinie darował mu karę i nakazał natychmiastowe zwolnienie z więzienia. Na wyroku widnieje notatka „wykonano 13 marca 1947 r.” Skałecki nie doczekał zwolnienia z więzienia, gdzie zmarł 23 marca 1947 roku w wieku 20 lat. Szczątki Henryka Skałeckiego zostały odnalezione w czerwcu 2021 roku przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN na cmentarzu parafialnym Jeruzalem w Raciborzu.
Nie są to zwyczajne prace archeologiczne, które mają za zadanie tylko odnaleźć szczątki i zidentyfikować ludzi. Jest to sprawa wagi państwowej. W ten sposób państwo polskie, ale też my jako obywatele upominamy się o naszych bohaterów! – prof. Krzysztof Szwagrzyk
***
Instytut Pamięci Narodowej prowadzi działania zmierzające do odnalezienia i identyfikacji ofiar reżimów totalitarnych oraz czystek etnicznych w ramach działalności Biura Poszukiwań i Identyfikacji. Łącznie zidentyfikowano ponad 260 osób. W wyniku działań IPN odnaleziono i podjęto szczątki ponad dwóch tysięcy osób. Zabezpieczono 3700 próbek materiału genetycznego ofiar i ich krewnych, które znajdują się obecnie w Bazie Materiału Genetycznego.
Celem sprawniejszej identyfikacji odnajdywanych szczątków Instytut Pamięci Narodowej od kilku lat korzysta z narzędzia udostępnionego przez Federalne Biuro Śledcze Stanów Zjednoczonych (FBI) – systemu CODIS.
Biuro Poszukiwań i Identyfikacji prowadzi działania poszukiwawcze na terenie całego kraju oraz poza jego granicami. Zespół specjalistów przebadał kilkaset miejsc w Polsce, prowadził także prace m.in. na Ukrainie, Białorusi, Łotwie, w Gruzji, na Litwie, w Szwajcarii oraz w Niemczech. W 2023 r. zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji przeprowadził prace w kilkudziesięciu lokalizacjach w Polsce. Był to m.in. Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Cmentarz Osobowicki we Wrocławiu, teren jednostki wojskowej w Rembertowie, teren Górek Czechowskich w Lublinie. Przeprowadzono także kilka etapów prac poszukiwawczych w Mucznem w Bieszczadach, gdzie poszukiwano szczątków Polaków – ofiar zbrodni OUN/UPA z 1944 r. Należy także podkreślić rozpoczęcie prac poszukiwawczych na terenie cmentarza św. Wojciecha w Łodzi, gdzie odnaleziono dotychczas szczątki 4 ofiar niemieckiego obozu dla dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej. Przeprowadzone zostały także prace poszukiwawcze poza granicami kraju, m.in. dwa etapy badań na terenie Kalwarii Wileńskiej w Wilnie, gdzie odnaleziono szczątki żołnierzy Armii Krajowej, poległych w Bitwie pod Krawczunami (operacja „Ostra Brama”).
Dotychczasowe konferencje identyfikacyjne:
► 2023 rok: Znamy nazwiska kolejnych 20 zidentyfikowanych ofiar totalitaryzmów – Warszawa, 1 grudnia 2023
Znamy nazwiska kolejnych 20 zidentyfikowanych ofiar totalitaryzmów – Warszawa, 8 marca 2023
► 2022 rok: Znamy nazwiska kolejnych 30 zidentyfikowanych ofiar totalitaryzmów – Warszawa, 22 lipca 2022
► 2021 rok: Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych – Warszawa, 12 sierpnia 2021
► 2019 rok: Ujawniono nazwiska szesnastu kolejnych zidentyfikowanych ofiar komunizmu – Warszawa, 3 grudnia 2019
► 2018 rok: Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych członkom rodzin ofiar totalitaryzmów – 1 lutego 2018
► 2017 rok: Wręczenie not identyfikacyjnych rodzinom ofiar totalitaryzmów – Warszawa, 21 kwietnia 2017
► 2015 rok: Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych rodzinom ofiar totalitaryzmów – Białystok, 24 września 2015
►2014 rok: Pierwsze wyniki identyfikacji ofiar terroru komunistycznego – Warszawa, 6 grudnia 2012
► 2013 rok: Kolejne wyniki identyfikacji ofiar terroru komunistycznego – Warszawa, 22 sierpnia 2013
► 2012 rok: Pierwsze wyniki identyfikacji ofiar terroru komunistycznego – Warszawa, 6 grudnia 2012
***
Więcej: TUTAJ
Kontakt dla mediów:
Rzecznik Prasowy IPN – Dyrektor Biura:
dr Rafał Leśkiewicz
tel. 602 322 362
rzecznik@ipn.gov.pl
Audio: Uroczystości pogrzebowe trzech żołnierzy podziemia niepodległościowego – Anna Binek-Zajda OBUWiM Katowice