Instytut Pamięci Narodowej
-
„Historia toczy się dziś” – premiera 28 lutego 2025 r. o godzinie 9.15 na kanale YouTube IPNtv. 81 lat od zbrodni w Hucie Pieniackiej. Michał Nowak gościem cyklu „Historia toczy się dziś”
-
W roku 1944 r. nacjonaliści ukraińscy rozpoczęli akcję oczyszczania Bieszczadów z ludności polskiej. W tym celu skoncentrowano tu oddziały UPA, a OUN wydała odezwy nakazujące Polakom opuszczenie „terenów ukraińskich” pod groźbą śmierci. Dochodziło do kolejnych zbiorowych zabójstw polskiej ludności. Artur Brożyniak: Krwawa niedziela 6 sierpnia 1944 roku – czystka etniczna w Baligrodzie
-
Dylągowa to wioska położona pośród lasów w zachodniej części Pogórza Przemyskiego, w zakolu rzeki San, na jej prawym brzegu. Wieś dawniej należała do pow. brzozowskiego, obecnie znajduje się w granicach pow. rzeszowskiego. Według niemieckiego spisu, w marcu 1943 r. zamieszkiwały ją 1573 osoby. Prawie stuprocentową większość mieszkańców Dylągowej stanowili Polacy. Artur Brożyniak: Pacyfikacja Dylągowej 25–26 kwietnia 1944 r.
-
W latach dwudziestych i trzydziestych XX w. pośród mniejszości ukraińskiej w Polsce rozwinął się ruch nacjonalistyczny. Jego ideologia oparła się na tzw. darwinizmie społecznym, który zakładał bezkompromisową walkę nacji o przeżycie i powiększenie „przestrzeni życiowej”. Artur Brożyniak: Zabójstwo Tadeusza Hołówki
-
Rzeź wołyńska stanowiła początek końca wspólnej egzystencji Polaków i Ukraińców na południowo-wschodnich terenach II Rzeczypospolitej. Krwawą i bezwzględną kulminację, zakończoną śmiercią dziesiątków tysięcy ludzi i trwałym wymazaniem polskiej społeczności z mapy Wołynia. Damian Markowski: Rana Wołynia
-
Dokumenty zbrodni wołyńskiej t. 2
-
Dokumenty zbrodni wołyńskiej tom 1
-
Dokumenty zbrodni wołyńskiej, t. 3
-
Rzeź dokonana na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich w lipcu 1943 r. w województwie wołyńskim to fragment trwającej kilka lat tzw. zbrodni wołyńskiej. Ten jeden wybrany do opisu miesiąc stanowił jej apogeum. Ewa Siemaszko: Lipiec 1943 roku na Wołyniu
-
11 lipca 1943 roku ukraińscy nacjonaliści zaatakowali Polaków w 99 miejscowościach przedwojennego województwa wołyńskiego na Kresach – wtedy zajętych już przez niemiecką III Rzeszę. Dla upamiętnienia tego dnia, nazywanego Krwawą Niedzielą, co roku obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów. Filip Musiał: Rzeź Wołyńska – ludobójstwo zapomniane?
-
Każdy historyk prowadzący kwerendy źródeł, spotyka co jakiś czas materiały, których nie może wykorzystać od razu, choćby dlatego, że nie dotyczą badanego tematu, ale które na tyle zapadają mu w świadomość, że przy nadarzającej się okazji stara się je „odkurzyć” i udostępnić odbiorcom. Jarosław Syrnyk: Historie na marginesach: List z Bukowska
-
Jedna z ostatnich zbrodni na tym obszarze miała miejsce w Wiśniowcu, w lutym 1944 r. Główną areną zbrodniczych działań stał się klasztor Karmelitów Bosych pod wezwaniem św. Michała Archanioła. To tutaj doszło do masowych mordów zgromadzonej w nim licznie ludności, szukającej schronienia po atakach banderowców na ludność cywilną. Joanna Karbarz-Wilińska: Wiśniowiec. Ostatnia masowa zbrodnia OUN-UPA na Wołyniu
-
Mieszkańcy Ostrówek i Woli Ostrowieckiej byli od zawsze Polakami i katolikami. Według tradycji, na Wołyń zostali sprowadzeni z Mazowsza przez króla Władysława Jagiełłę. Rozmawiali po polsku gwarą mazurską i byli nazywani Mazurami. Leon Popek: Zagłada Ostrówek i Woli Ostrowieckiej
-
Zamach na Bronisława Pierackiego z 15 czerwca 1934 r. wstrząsnął Polską. Zginął nie tylko minister rządu Rzeczpospolitej, ale jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego. Maciej Zakrzewski: Śmierć ministra
-
W sobotę 11 lipca 2026 r. w Warszawie odbędą się centralne obchody Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. Instytut Pamięci Narodowej, jako współorganizator wydarzenia, serdecznie zaprasza do wspólnego oddania hołdu pomordowanym. Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej – Warszawa, 11 lipca 2026
-
Nie tylko Wołyń. Polacy i Ukraińcy – krótka historia najtrudniejszego ćwierćwiecza (1918–1945)
-
14 kwietnia 1944 r. uzbrojeni polscy mieszkańcy wsi Bitków, po kilkugodzinnej walce, odparli atak Ukraińskiej Powstańczej Armii. Obronili swoją wieś przed zniszczeniem, a siebie i swoich bliskich przed zamordowaniem. Nieudany atak Ukraińskiej Powstańczej Armii na Bitków
-
Fragment pamiętnika z archiwum Ireny Bylińskiej, opisujący ze szczegółami tragiczne wydarzenia 1943 r., stanowi unikatowy dokument, dotyczący zbrodni ukraińskich popełnionych wówczas w koloniach Wydymer i Parośla oraz sąsiednich miejscowościach (gm. Antonówka, pow. sarneński, woj. wołyńskie). Ocaleni z ludobójstwa. Relacja sióstr Danuty Jankiewicz i Ireny Bylińskiej
-
Wydymer był kolonią założoną jeszcze na początku XVIII w. na terenie powiatu sarneńskiego. W jej skład obok zasadniczej części liczącej 45–48 gospodarstw wchodziły też pobliskie chutory: Smolarka, Mak, Boryki i Smuga, a także gospodarstwa leżące przy drogach z Kopaczówki, Porody i Parośli. W tragicznym 1943 r. mieszkańcy Wydymera stworzyli silną samoobronę. Paweł Naleźniak: Losy wołyńskiej kolonii Wydymer w 1943 roku
-
Lipniki zostały założone w pierwszej połowie XIX w. w gminie Bereźne (pow. kostopolski, woj. wołyńskie). Stąd nazywano je niekiedy Lipnikami Berezneńskimi bądź Berezińskimi. Były one polską kolonią, a pierwsi osadnicy przybyli tu prawdopodobnie z rejonu Sarn i Żytomierza. Przed wojną Lipniki liczyły 55 gospodarstw. Zabudowę kryto strzechą, a wieś tonęła w kwiatach i sadach. Paweł Sokołowski: Ludobójstwo UPA w Lipnikach
-
W wyniku zbrodni z 11 lipca 1943 r. Gurów przestał istnieć. Szczątki jego mieszkańców do dziś leżą na terenach dawnych gospodarstw, być może znajdują się też w dołach śmierci. Obecnie dysponujemy kilkoma spisami ofiar tego ludobójstwa, sporządzonymi na podstawie relacji ocalałych mieszkańców. Paweł Sokołowski: „Nie zapomnę o tobie” (Iz 49,15). Spisy ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów w Gurowie
-
Czystka etniczna dokonana przez OUN-UPA na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej doprowadziła do masowego exodusu tamtejszych Polaków. Uchodźcy kierowali się na zachód, m.in. na teren dystryktu krakowskiego Generalnego Gubernatorstwa. Tysiące z nich dotarły na obszar okupacyjnego starostwa jarosławskiego (Kreishauptmannschaft Jaroslau). Tomasz Bereza: Uciekali przed rzezią
-
W nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 r. nacjonaliści ukraińscy spalili Janową Dolinę na Wołyniu i zamordowali około 600 jej mieszkańców, w tym wiele kobiet i dzieci. Postawione przed 30 laty upamiętnienia czczą zarówno pamięć mieszkających tu niegdyś Polaków, jak i banderowskich formacji – sprawców tego ludobójstwa. Tragiczna Wielkanoc 1943 roku w Janowej Dolinie
-
Gdzie szukać źródeł radykalizacji nacjonalistów ukraińskich? Co było ich siłą napędową? Jak nacjonaliści ukraińscy wyobrażali sobie granice, zasięg przyszłego państwa ukraińskiego? Dlaczego władze Ukrainy szukają bohaterów także wśród zbrodniarzy? Zapraszamy do posłuchania 62. odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 13 lipca 2026
-
Kpr. Kazimierz Kieszkowski został odnaleziony i zidentyfikowany przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Instytut Pamięci Narodowej prowadzi działania zmierzające do odnalezienia i identyfikacji ofiar reżimów totalitarnych oraz czystek etnicznych. Zidentyfikowany: Kazimierz Kieszkowski
-
Документи Волинського злочину, Tом 1
-
11 lipca 2025 r. w Warszawie odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej. Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr. Karola Nawrockiego reprezentował jego zastępca dr hab. Karol Polejowski. „Jeśli zapomnimy o nich, niech Bóg zapomni o nas” – obchody 82. rocznicy Zbrodni Wołyńskiej
-
Ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach w czasie II wojny światowej domaga się nie tylko upamiętnienia, ale także zrozumienia ideologii, która doprowadziła do tej zbrodni. Pierwszy odcinek cyklu przygotowanego przez Instytut Pamięci Narodowej będzie przybliżał postać Dmytro Doncowa. „Ukraiński nacjonalizm. Między ideologią a zbrodnią” – zapowiedź cyklu w mediach społecznościowych
English