English versionArchiwum
-
Artykuł19/12/2025Krzysztof Łagojda: Postać z horroru. Wasilij Błochin – bez reszty oddany kat Józefa Stalina
Wokół postaci Wasilija Błochina narosło wiele mitów. Jako komendant Łubianki w Moskwie był bezpośrednio odpowiedzialny za wykonywanie wyroków śmierci na „wrogach władzy sowieckiej”. Historycy i publicyści prześcigają się w liczbach jego ofiar, które oscylują w granicach dziesiątek tysięcy. Kim był człowiek od „zadań specjalnych”, którego tak cenił sam dyktator Związku Sowieckiego – Józef Stalin?
-
Artykuł22/12/2025Katarzyna Adamów: Jak z filmu. Napad na VIII Oddział Narodowego Banku Polskiego
22 grudnia 1964 r., chwilę po godz. 18.30, oficer dyżurny Komendy Wojewódzkiej MO w Warszawie odebrał telefon od redaktora gazety „Kurier Polski”. Dziennikarz z okna redakcji obserwował niebywałą scenę, niczym z filmu gangsterskiego: na bank Narodowego Banku Polskiego przy ulicy Jasnej dokonano napadu.
-
Artykuł23/12/2025Jakub Gołębiewski: Był z prześladowanymi. Ksiądz Jerzy Popiełuszko wobec stanu wojennego
W wigilię 1981 r. ksiądz Jerzy Popiełuszko wyszedł na ulice Warszawy. Chciał złożyć życzenia i podzielić się opłatkiem z żołnierzami, którzy pilnowali zarządzeń stanu wojennego. Jak mówił, to byli zwykli młodzi chłopcy; początkowo przestraszeni, zdejmowali karabiny, aby go odpędzić, żeby się nie zbliżał. Ale gdy zobaczyli go w sutannie, trzymającego opłatek i obrazki, agresja odpłynęła.
-
Artykuł05/01/2026Adam Hlebowicz: Kto nie chciał iść z Armią Czerwoną w 1944 roku?
Pytanie postawione w tytule dotyczy okresu przed wkroczeniem i zajęciem przez Sowietów ziem wschodnich II Rzeczypospolitej, a potem działań wojennych na terenach, które po Jałcie znalazły się w nowych granicach Polski.
-
Artykuł10/08/2021Elżbieta Kowalczyk: Komuniści warszawscy wobec wojny polsko-bolszewickiej
Bolszewicy, rozpoczynając wojnę z II RP, oczekiwali realnego wsparcia od polskich komunistów. Wierzyli, że wraz z wejściem w granice państwa polskiego „Rabocze-kriestjanskoj Krasnoj armii” polscy robotnicy powstaną przeciwko staremu porządkowi i staną ramię w ramię z bolszewikami.
-
Artykuł14/01/2026Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk: Zanim wstąpiły do PSK… „Piekło sowieckie” w pamiętnikach ochotniczek Pomocniczej Służby Kobiet
W 1941 r. powstała Pomocnicza Służba Kobiet przy Polskich Siłach Zbrojnych w ZSRS. Rekrutkami były kobiety i dziewczęta zwolnione z sowieckich więzień i obozów pracy.
-
Artykuł15/01/2026Kinga Mierzejewska, Paweł Pietraszek: Polski mam paszport na sercu. Akta paszportowe z okresu PRL
Swobodne podróżowanie jest dziś dla nas czymś zupełnie oczywistym. Kupujemy bilety do odległych zakątków świata bez wychodzenia z domu, pakujemy walizkę, wyciągamy z szuflady paszport i lecimy dokąd dusza zapragnie, a ograniczają nas jedynie finanse, fantazja i długość urlopu. Kiedyś nie było to ani tak proste, ani bezproblemowe…
-
Artykuł16/01/2026Paweł Sztama: Czy brat gen. Korczyńskiego był niemieckim kapusiem?
Grzegorz Korczyński, a w zasadzie Stefan Kilanowicz, jest jednym z najbardziej znanych funkcjonariuszy organów represji Polski „ludowej”. Miał młodszego brata – Jerzego Kilanowicza. W pierwszych latach II wojny światowej, gdy Korczyński działał we Francji, a Kilanowicz przebywał w Warszawie. Obaj bracia utrzymywali ze sobą ścisły kontakt.
-
Artykuł19/01/2026Ewa Wójcicka: Biuletyn Informacyjny. „Pisaliśmy zawsze prawdę”
Pierwszy numer periodyku konspiracyjnego „Biuletyn Informacyjny” ukazał się 5 listopada 1939 roku w zaledwie 90 egzemplarzach. W sumie w czasie okupacji wydano 317 numerów. Biuletyn był najdłużej publikowanym pismem konspiracyjnym nie tylko na terenie Generalnego Gubernatorstwa, ale również w okupowanej Europie.
-
Archiwum IPN20/01/2026Radosław Kurek: Materiały dotyczące Wincentego Witosa z archiwum Stanisława Mierzwy w krakowskim IPN
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie od lat współpracuje z rodziną Mierzwów nad zabezpieczeniem spuścizny po jednym z najwybitniejszych przedstawicieli ruchu ludowego w Polsce Stanisławie Mierzwie.