English versionArchiwum
-
Polemika26/11/2025Damian Sitkiewicz: Grzegorz Rossoliński-Liebe, Polnische Bürgermeister und der Holocaust. Besatzung, Verwaltung und Kollaboration
Książka Grzegorza Rossolińskiego-Liebego „Polnische Bürgermeister und der Holocaust. Besatzung, Verwaltung und Kollaboration” (Polscy burmistrzowie i Holokaust. Okupacja, administracja i kolaboracja) została opublikowana przez wydawnictwo De Gruyter w Berlinie w 2024 r.
-
Artykuł01/12/2025Daniel Gucewicz: Diecezja Wolnego Miasta Gdańska i jej pierwszy biskup (1922–1938)
Na mocy traktatu wersalskiego 15 listopada 1920 r. utworzono nie w pełni suwerenne Wolne Miasto Gdańsk, mające niespełna 2 tys. km2 i, na początku, ok. 356 tys. obywateli. Zdecydowanie dominowała w nim ludność niemiecka (odsetek Polaków szacuje się na ok. 10%) i protestancka (60–65% wobec 30–35% katolików). Żyli tu również Żydzi, mennonici, baptyści i prawosławni.
-
Artykuł02/12/2025Michał Szukała: „Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration” – fałszywy obraz Holokaustu
Badania stosunków polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej niezmiennie wywołują zainteresowanie i ogromne dyskusje, nie tylko w wąskim gronie historyków, ale również polityków i publicystów. Szczególne emocje wzbudza stawiany przez część historyków fałszywy zarzut masowego udziału Polaków w podjętej przez Niemców eksterminacji ludności żydowskiej.
-
Artykuł09/01/2024Paweł Chojnacki: Lajkonik na wygnaniu czyli Zygmunt Nowakowski
Kraków 1891 – 1963 Londyn. Aktor, dziennikarz („Ilustrowany Kuryer Codzienny”), powieściopisarz („Przylądek dobrej nadziei”), dramaturg („Gałązka rozmarynu”), radiowiec, działacz sportowy (przed wojną wiceprezes KS Cracovia), jeden z inicjatorów obrony praw zwierząt. W pierwszej wojnie – legionista.
-
Artykuł03/12/2025Daniel Gucewicz: Zdobycie Gdańska przez Armię Czerwoną z perspektywy diecezji gdańskiej
W marcu 1945 r. Sowieci przystąpili do zdobywania zamienionego przez Niemców w twierdzę Gdańska. 23 marca wkroczyli do Sopotu, dzień później do Pruszcza Gdańskiego, a 25 marca, w Niedzielę Palmową, do Oliwy. Zmasowane ostrzały i bombardowania Gdańska zamieniło śródmieście w morze ruin. Początek Wielkiego Tygodnia był zarazem początkiem końca niemieckiego Danzig.
-
Artykuł04/12/2025Daniel Gucewicz: (Od)budowa. Diecezja gdańska w okresie powojennym (1946–1948)
Duża wymiana wiernych i częściowa duchowieństwa spowodowały, że po zakończeniu działań wojennych życie diecezji gdańskiej należało do pewnego stopnia zorganizować na nowo. Pierwsze lata po wojnie upłynęły przede wszystkim na odbudowie zniszczonych świątyń i budynków kościelnych oraz intensywnej pracy duszpasterskiej.
-
Artykuł08/12/2025Daniel Gucewicz: Ograniczony rozwój. Diecezja gdańska pod kierownictwem biskupa Edmunda Nowickiego
Rok 1956 przyniósł zmiany polityczne i upadek stalinizmu, dzięki czemu diecezję gdańską mógł objąć pierwszy od ponad dziesięciu lat biskup. Był nim Edmund Nowicki (1900–1971), pochodzący z Wielkopolski, wyświęcony na księdza w 1924 r. w Gnieźnie.
-
Artykuł15/12/2025Adam Hlebowicz: Wypadki czy masakra grudniowa?
Określenia ważnych wydarzeń ukute przez propagandę systemu totalitarnego czasem funkcjonują nadal w odmienionej sytuacji politycznej. Jednym z najbardziej zauważalnych, a zarazem bolesnych przykładów jest trwanie przy nazywaniu Grudnia ’70 wypadkami, zajściami, wydarzeniami.
-
Artykuł28/01/2025Adam Macedoński – Kustosz Pamięci Narodowej
29 stycznia 1931 we Lwowie urodził się Adam Macedoński.
-
Artykuł16/12/2025Daniel Wicenty: Grudzień 1970. Pamięć, skutki i paradoksy
Dziesięcioletnie panowanie Edwarda Gierka poprzedziła jedna z większych tragedii w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Brutalne stłumienie strajków oraz demonstracji robotniczych i społecznych w wielu miastach Polski przyniosło 45 ofiar śmiertelnych (w tym milicjant i 2 żołnierzy), 1165 rannych oraz skryte represje, którymi dotknięte zostały m.in. rodziny zabitych i strajkujący robotnicy.