English versionArchiwum
-
Artykuł29/05/2024Irena Siwińska: Sztuka i człowieczeństwo w obozowym piekle
Warto przypomnieć piękną postać Albina Marii Bonieckiego (1908–1995), artysty plastyka, który więziony na lubelskim Majdanku (KL Lublin), wykorzystał swój talent, aby dostarczyć współwięźniom pokrzepienia i otuchy. W maju 1943 r., w KL Lublin, stanęła Kolumna Trzech Orłów, wykonana przez Bonieckiego i jego towarzyszy, których pod pretekstem udziału w pracach nad rzeźbą ocalił od śmierci.
-
Artykuł21/05/2024Tomasz Krok: Sprawa siatki wywiadowczej Napoleona Idzikowskiego (1954–1955)
Napoleona Idzikowskiego skazano za szpiegostwo na rzecz wywiadu brytyjskiego i amerykańskiego. Orzeczono wobec niego karę śmierci wraz z utratą praw publicznych oraz obywatelskich praw honorowych. Wyrok został wykonany 23 listopada 1955 r. Był to jeden z ostatnich przypadków wykonania kary śmierci wobec osoby skazanej za szpiegostwo.
-
Artykuł15/05/2024Bartosz Januszewski: Pod znakiem Melpomeny i dziesiątej muzy. Artyści Andersa na „wielkiej drodze” ku niepodległości
Po niemieckim ataku na Polskę znaczna część przedstawicieli świata kultury znalazła się na wschodnich terenach RP. Inwazja Armii Czerwonej 17 września 1939 r. oznaczała początek masowych represji, których doświadczyli również ludzie ze środowisk twórczych. Dopiero „amnestia” z 30 lipca 1941 r. położyła kres prześladowaniom.
-
Artykuł09/05/2024Marcin Jurek: Pierwsza wizyta Józefa Piłsudskiego w Poznaniu w 1901 roku
Pierwsza wizyta Józefa Piłsudskiego w Poznaniu stanowiła zaledwie epizod w jego bogatym życiorysie, nie przyczyniła się też do wzmocnienia wpływów nielicznych miejscowych socjalistów.
-
Biuletyn IPN07/05/2024Adam Hlebowicz: „Monte Cassino” krzepi
Tysiącom polskich żołnierzy i ich rodzinom lektura pierwszego tomu Bitwy o Monte Cassino, który ukazał się w 1945 r. w Rzymie, przynosiła otuchę, potwierdzała sens prowadzonej walki. Książka Melchiora Wańkowicza była pokrzepieniem ich serc.
-
Artykuł30/04/2024Marcin Markiewicz: Sprzeciw kobiet wobec kolektywizacji wsi i sowieckim represjom
Lata 1948–1956 to najdramatyczniejszy okres w powojennej historii polskiej wsi. Prowadzona wówczas kolektywizacja rolnictwa miała upodobnić polską wieś do sowieckiej, co budziło opór większości wiejskiej społeczności. Warto pamiętać o roli, jaką w sprzeciwie tym odegrały kobiety.
-
Artykuł18/04/2024Paweł Chojnacki: Silva rerum, czyli Mieczysław Grydzewski
Warszawa 1894 – 1970 Londyn. Redaktor „Wiadomości”, a wcześniej: „Pro Arte et Studio”, „Wiadomości Literackich” (Warszawa) oraz „Wiadomości Polskich Politycznych i Literackich” (Paryż – Londyn), jak i legendarnego „Skamandra”. Rówieśnik, przyjaciel i orędownik jego poetów, zwany „szóstym Skamandrytą”.
-
Artykuł28/03/2024Filip Gańczak: Morderstwo się nie przedawnia
Dokładnie 50 lat temu na przejściu granicznym w Berlinie został śmiertelnie postrzelony Czesław Kukuczka. W stolicy Niemiec trwa właśnie proces domniemanego sprawcy tej zbrodni.
-
Artykuł28/03/2024Daniel Gucewicz: „Wybić z głowy kapłaństwo”. Służba alumnów w Ludowym Wojsku Polskim 1955–1980
Po II wojnie światowej stosunek „ludowego” państwa polskiego do Kościoła katolickiego (czy też do wiary i religii jako takich) w zasadzie nie ulegał zmianom: Kościół zawsze był traktowany jako jego wróg tak w sensie politycznym, jak i ideologicznym. Całkiem zresztą słusznie – duchowni nie mogli popierać władzy opartej na zakłamaniu i ateistycznej ideologii.
-
Artykuł05/03/2024Joanna Żelazko: „Rozpatrzyć w trybie specjalnym”
Polecamy artykuł dr Joanny Żelazko w 84. rocznicę podjęcia decyzji o rozstrzelaniu polskich jeńców przebywających w obozach w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz polskich więźniów przetrzymywanych przez NKWD na obszarze przedwojennych wschodnich województw Rzeczypospolitej.