English version
27 października 1916 r. w Rzeszowie urodziła się Marta Spira, córka Maurycego Spiry, stomatologa, i Miny Mahler. Dyplom lekarski otrzymała 6 lipca 1940 r. w Państwowym Instytucie Medycznym we Lwowie. Instytut Medyczny powstał, jako odrębna uczelnia, jesienią 1939 roku, po zajęciu Lwowa przez władze sowieckie, po wydzieleniu z Uniwersytetu Jana Kazimierza Wydziału Lekarskiego. Jej mężem był Rudolf Goldberger, także lekarz.
Siostra Marty – Miriam Spira – urodziła się 4 maja 1913 r. w Rzeszowie. W latach 1933/34-1938/39 studiowała medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dyplom uzyskała 6 lipca 1940 roku w Państwowym Instytucie Medycznym we Lwowie, a 3 listopada 1945 roku na UJ w Krakowie. Po II wojnie światowej, powtórnie zamężna, nosiła nazwisko Berlin.
Mąż Marty – Rudolf Goldberger – urodził się 29 maja 1914 roku we Lwowie. Jego rodzicami byli: Władysław Goldberger, technik dentystyczny we Lwowie, i Sara Sprei, córka Jakóba, restauratora w Nowym Sączu, i Heleny Amster. Studia medyczne ukończył 13 czerwca 1939 roku na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.
Przetrwać wojnę
W 1940 roku Miriam Spira osiedliła się w Chodorowie, gdzie rozpoczęła pracę w poliklinice. Na początku 1941 roku dołączyła do niej siostra Marta z mężem Rudolfem Goldbergerem. Oboje pracowali w szpitalu. W Chodorowie wynajmowali pokój w domu zaprzyjaźnionej rodziny Piaseckich.
Po wkroczeniu Niemców do Chodorowa i rozpoczęciu wywózek Żydów do obozu w Bełżcu, na jesieni 1942 roku, syn państwa Piaseckich, Leopold, przeprowadził Miriam Spirę do Machowej w powiecie Dębica. Uzyskał dla niej „aryjskie” papiery, dzięki którym Miriam przetrwała w ukryciu w Machowej do lata 1944 roku.