English version
W 100. rocznicę śmierci pierwszego prezydenta RP Gabriela Narutowicza, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma złożył kwiaty na jego grobie w podziemiach archikatedry św. Jana Chrzciciela oraz pod pomnikiem na placu jego imienia na warszawskiej Ochocie.
Gabriel Narutowicz (1865–1922)
– inżynier, działacz polonijny, profesor politechniki w Zurychu, ceniony fachowiec w zakresie budownictwa wodnego, który zaprojektował kilka elektrowni. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przyjechał do kraju, w latach 1920–1922 był ministrem robót publicznych, a następnie spraw zagranicznych.
9 grudnia 1922 r. został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe (połączone izby Sejmu i Senatu) na pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Tydzień później zginął od kuli zamachowca.
Konstytucja uchwalona 17 marca 1921 r. powierzała władzę wykonawczą rządowi i prezydentowi wybieranemu przez Zgromadzenie Narodowe. Pierwszy prezydent państwa, Gabriel Narutowicz, został wybrany 9 grudnia 1922 r. głosami socjalistów, ludowców i mniejszości narodowych. Przeciwni jego kandydaturze politycy partii prawicowych rozpętali w prasie antyprezydencką nagonkę i wywołali zamieszki w Warszawie.
16 grudnia1922 r. Narutowicz został zastrzelony w gmachu warszawskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych przez artystę malarza Eligiusza Niewiadomskiego.
Więcej o naukowych dokonaniach Gabriela Narutowicza znajdziesz na portalu Giganci Nauki
Polecamy też:
Krzysztof Kawalec: Śmierć prezydenta
16 grudnia 1922 roku zaszło jedno z bardziej ponurych wydarzeń w dziejach odrodzonej Rzeczypospolitej – psychicznie niezrównoważony fanatyk zamordował jej pierwszego prezydenta.
Patryk Pleskot: Niewiadomski: dlaczego zabił prezydenta?
W sali wystawowej Zachęty, tuż po godzinie dwunastej dnia 16 grudnia 1922 roku, malarz, radykał i outsider Eligiusz Niewiadomski trzykrotnie strzelił ze swego browninga w plecy prezydenta Gabriela Narutowicza, wybranego zaledwie kilka dni wcześniej przez Zgromadzenie Narodowe.
Marek Gałęzowski: Życie polityczne w Polsce pierwszych lat niepodległości
Jeden z nielicznych elementów życia społecznego, których nie trzeba było budować w Polsce od podstaw, stanowił system partyjny. Poszczególne nurty ideowe tworzyły wcześniej swoje ugrupowania polityczne we wszystkich trzech zaborach.