13 grudnia – Dzień Pamięci Ofiar Stanu Wojennego

Materiały IPN: 13 grudnia – rocznica wprowadzenia w Polsce stanu wojennego.

Stan wojenny

13 grudnia 1981 r. o godz. 6 rano Polskie Radio nadało wystąpienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego, w którym informował on Polaków o wprowadzeniu stanu wojennego na terenie całego kraju. Tym sposobem złamano nadzieje milionów Polaków i na wiele lat odsunięto szansę na demokratyczne przemiany. Stan wojenny przyniósł tysiącom osób i ich rodzinom cierpienie – izolację w ośrodkach internowania, uwięzienie, pozbawienie pracy. Dziesiątki niewinnych straciły życie.

Wprowadzenie stanu wojennego stało w sprzeczności z obowiązującą konstytucją, zgodnie z którą możliwe było jedynie ogłoszenie stanu wyjątkowego. Władzę w Polsce przejęła Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego, wkrótce przezwana przez ulicę „Wroną”. Zadaniem rady miało być administrowanie krajem w czasie obowiązywania stanu wojennego. W istocie jej znaczenie było głównie propagandowe. Stan wojenny został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, z 22 lipca 1983 r. zniesiony.

***

W 2002 Sejm RP ustanowił dzień 13 grudnia Dniem Pamięci Ofiar Stanu Wojennego. „Naszą pamięć i wdzięczność zwracamy ku tym wszystkim, którzy ponieśli ofiary na rzecz niepodległości Polski, swobód narodowych i obywatelskich” – czytamy w przyjętej przez aklamację uchwale. Tego dnia oddajemy hołd „bohaterom  polskiej  wolności,  którym  zawdzięczamy odrodzenie wolnej i demokratycznej Rzeczypospolitej”.

 

Materiały IPN

Portal IPN

Wybrane teksty

► Audycja IPN

SHORTS

 

► Wydawnictwo IPN

 

W latach osiemdziesiątych, kiedy Wojciech Jaruzelski skupił w swoich rękach pełnię władzy w PRL, setki Polaków i Polek decydowało się na pisanie prywatnych listów do generała. Nadawcy zamieszczali w nich skargi, żale, postulaty, życzenia, słowa poparcia, prośby, referowali sprawy do załatwienia. Jaruzelski czytał dużą część tej korespondencji, selekcjonowanej wstępnie przez jego doradców i współpracowników. Nierzadko podpisywał i odręcznie poprawiał grzecznościowe odpowiedzi. Po 1990 r. spora część tej dokumentacji trafiła do amerykańskiego Archiwum Hoovera. Prezentowany tom zawiera wybór listów z tego właśnie zbioru.

► Wydawnictwo IPN (pdf)

e-booki:

Archiwum Historii Mówionej IPNNotacje 

Również w  Biuletynie IPN nr 12/2024 znajduje się fragment notacji z bohaterem.

Świadectwa

[PLAYLISTA] Świadkowie historii o stanie wojennym w PRL

Śledztwa – #Archiwum Zbrodni

Bohaterowie Niepodległej Opozycja demokratyczna i czas Solidarności

Patroni naszych ulic

Biuletyn IPN

Teki i materiały edukacyjne

Fotografie

Inforgafiki

Wystawy 

Dodatki prasowe

Więcej: Biblioteka cyfrowa

IPNtv – wybrane materiały

 

 

Podcasty

► Więcej materiałów:

► Wnioski o udostępnienie dokumentów z Archiwum IPN

Kontakt dla mediów:

dr Rafał Kościański
rzecznik prasowy IPN

tel. +48 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl

Obraz zawierający krąg, czarneZawartość wygenerowana przez sztuczną inteligencję może być niepoprawna.

AUDIO:

  • O stanie wojennym – dr Grzegorz Majchrzak, BBH IPN
  • Sprawcy masakry w kopalni Wujek – prok. Andrzej Pozorski, dyrektor GKŚZpNP
  • Archiwum Zbrodni – prok. Andrzej Pozorski, dyrektor GKŚZpNP
  • Internowani – prok. Andrzej Pozorski, dyrektor GKŚZpNP
  • Sądy wojskowe – prok. Andrzej Pozorski, dyrektor GKŚZpNP
do góry