Z jednostki w Bartoszycach alumn Popiełuszko wysyłał listy do ojca duchownego. W jednym z nich pisał o swoim dowódcy: „Kazał mi się rozbuć, wyciągnąć sznurówki z butów, zdjąć onuce. Stałem więc przed nim boso. Oczywiście cały czas na baczność. Stałem jak skazaniec. […] Nogi zmarzły, zsiniały…”.
Nie ulega wątpliwości, że w Bartoszycach w latach 1966–1968 Jerzy Popiełuszko przeszedł pierwszą próbę cierpienia za wiarę. Jego postawa w czasie służby wojskowej była godna podziwu. Tak z perspektywy lat oceniała ją matka ks. Jerzego – Marianna Popiełuszko, która podczas procesu beatyfikacyjnego zeznała:
„O tym wszystkim, co on przecierpiał w wojsku, dowiedziałam się od jego kolegów. On mi powiedział tylko o różańcu, który jego dowódcy zabraniali mu nosić na palcu. Powiedział mi, że nie posłuchał się dowódcy i różańca nie oddał […]. O prześladowaniu Jerzego z powodu praktyk religijnych wiem tylko od jego kolegów. Mówili o tym, że stał długi czas na mrozie bez butów, goniono go po schodach w pełnym rynsztunku wojskowym i pozbawiano przepustek do rodziców i seminarium. Koledzy Jerzego wyznali mi, że był dla nich duchowym przywódcą i podtrzymywał ich w powołaniu do kapłaństwa”.
Sam Popiełuszko pisał zaś do ojca duchownego seminarium, ks. Czesława Miętka:
„Nieraz miałem pewne wątpliwości, czy dobrze robię, stawiając czoło, cierpiąc za innych. Czy to nie jest jakaś lekkomyślność. Okazałem się bardzo twardy, nie można mnie złamać groźbą ani torturami. Może to dobrze, że akurat ja, bo może ktoś inny by się załamał, a jeszcze innych wkopał”.
Jednostka specjalna
W jednostce wojskowej w Bartoszycach młody Popiełuszko stawił się pierwszy raz 25 października 1966 r. Zameldował się już po dwudziestej drugiej, a nie przed – jak przewidywał regulamin. Wymierzono mu za to karę. Jak wspomina ks. Wiesław Wasiński, kolega Popiełuszki, który wraz z nim wtedy przybył, klerycy doskonale zdawali sobie sprawę z tego, że spóźnienie stanowi tylko pretekst do udzielenia im pierwszej wojskowej reprymendy:
„Zostaliśmy ostro zganieni, usłyszeliśmy, że postąpiliśmy wbrew regulaminowi, że poważnie naruszyliśmy przepisy, a wojsko to przecież dyscyplina!”
Alumnom wręczono książeczki wojskowe, otrzymali też do wypełnienia ankiety. Jeszcze tego samego wieczoru, tuż przed północą, przymusowo skierowano ich wszystkich do fryzjera.
„Pamiętam, że zarówno Jurek, jak i ja byliśmy już ostrzyżeni, specjalnie do wojska, wysoko za uszy, na jeżyka. Ale to nie stanowiło przeszkody, by w nocy strzyc nas dalej”
– opowiada ks. Wasiński.
„Posadzili nas na taborecie i zgolili na łyso, po czym kazali nam iść do łaźni”
– wspomina inny z byłych żołnierzy, ks. Andrzej Dusza.
Jednostka w Bartoszycach, w której odbywał służbę Popiełuszko, była określana mianem „największego seminarium duchownego w Polsce”. W 1967 r. przebywało tam 320 alumnów. Żadne seminarium nie miało aż tylu studentów.
Już samo położenie jednostki w północno-wschodniej Polsce, w poniemieckich koszarach na obrzeżach miasta, dziesięć kilometrów od granicy sowieckiej, sprzyjało izolacji i celom władz Polski Ludowej. Wystarczy zresztą wspomnieć, że były to te same tereny, na których więziono tak niedawno prymasa Stefana Wyszyńskiego, w pobliżu bowiem znajdują się Rywałd i Stoczek Warmiński, co pokazuje pewną konsekwencję w działaniach państwa wobec Kościoła.
Czytaj artykuł Mileny Kindziuk Jerzy Popiełuszko – kleryk i żołnierz na portalu przystanekhistoria.pl
Polecamy:
- Artykuły na portalu przystanekhistoria.pl
- „Biuletyn IPN” nr 10/2024 – Czterdziesta rocznica śmierci ks. Jerzego
- Ekspertyza. Dowody zbrodni na księdzu Popiełuszce
- Popiełuszko. Testament Wolności – film dokumentalny
- Sprawa ks. Jerzego w zainteresowaniu wywiadu PRL – cykl Kulisy historii odc. 186
- Publikacja: Historyczno-patriotyczne rodowody misji ks. Jerzego Popiełuszki
- Publikacja: Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Historia życia
- Publikacja: Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki 1982–1984, t. 1
- Publikacja: Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki 1984, t. 2
- Publikacja: Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki, t. 3. Sprawa ks. Jerzego Popiełuszki w dokumentach wywiadu MSW
- Publikacja: Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki, t. 4. Sprawa ks. Jerzego Popiełuszki w dokumentach Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego Niemieckiej Republiki Demokratycznej
- Publikacja: Księża dla władzy groźni. Duchowni współpracujący z opozycją (1976–1989)
- Publikacja: „Tyś jest kapłanem na wzór…” Ks. Jerzy Popiełuszko w Bytomiu 8 X 1984 r.
- Broszura z serii „Patroni naszych ulic”: Błogosławiony ksiądz Jerzy Popiełuszko (1947–1984)
- „Biuletyn IPN” nr 10/2017