English versionOddział Partyzancki „Kmicica” działał na terenach powiatów dziśnieńskiego, postawskiego i wilejskiego od 1942 r. Zgłaszali się do niego m.in. ludzie zagrożeni represjami niemieckimi czy wywózką na roboty Rzeszy. W tym czasie Wileńszczyzna przeżywała już czwartą okupację. Wilno należało do Litwy, a tereny na północny-wschód i południe stanowiły część niemieckiego Ostlandu. Do oficjalnej okupacji niemieckiej przybyła okupacja nieoficjalna w postaci sowieckich oddziałów partyzanckich. Wywodziły się one z niedobitków Armii Czerwonej ocalałych po uderzeniu Hitlera na ZSRS w czerwcu 1941 r.
W połowie czerwca 1943 r. stan osobowy Oddziału „Kmicica” wynosił ok. 120 żołnierzy. W tej okolicy miały swe obozowiska również oddziały sowieckiej brygady partyzanckiej pod dowództwem płk Fiodora Markowa. Do spotkania pomiędzy dwoma zgrupowaniami doszło 19 czerwca 1943 r. Ustalono na nim szczegóły przyszłej współpracy.
23 sierpnia 1943 r. „Kmicic” został zaproszony na odprawę operacyjną do bazy sowieckiej i tam podstępnie aresztowany wraz z towarzyszącymi osobami. W tym samym czasie baza Oddziału „Kmicica” została okrążona przez Sowietów, żołnierze rozbrojeni i aresztowani.
Specjalna grupa NKWD przeprowadziła krótkie przesłuchanie i na podstawie z góry ustalonych zasad selekcji „Kmicic” oraz około 50 żołnierzy zostało zamordowanych. Miejsca egzekucji nie ustalono. Pozostawionych przy życiu żołnierzy wcielono do oddziału Markowa, z których większa część uciekła, wstępując do nowo tworzącego się na tym terenie Oddziału Partyzanckiego pod dowództwem por. Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka”.
Polecamy: