Instytut Pamięci Narodowej

Uregulowanie administracji kościelnej na tzw. Ziemiach Odzyskanych w Polsce było jedną z bardziej skomplikowanych kwestii, przed jakimi stanęła Stolica Apostolska w swej polityce wschodniej. Jednym z głównych problemów był konkordat, zawarty w 1933 r. pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzeszą Niemiecką, który uniemożliwiał zawarcie porozumienia odnoszącego się do ziem poniemieckich przyznanych Polsce.

Wydana przez Pawła VI bulla „Episcoporum Poloniae coetus” kończyła 27-letni okres zmagań o kanoniczny status administracji kościelnej ziem poniemieckich wcielonych do Polski. Była także następstwem prowadzonych w kwietniu i listopadzie 1971 r. rozmów pomiędzy władzami PRL a przedstawicielami Stolicy Apostolskiej. Ustalała nowy kościelny podział administracyjny na zachodnich i północnych terenach Polski, i tym samym kończyła stan tymczasowości Kościoła na Ziemiach Zachodnich.

W efekcie ustanowiono cztery nowe diecezje, istniejące zaś włączono do polskiej administracji kościelnej (diecezję warmińską przyłączono do metropolii warszawskiej, a diecezję gdańską – do gnieźnieńskiej), odnowiono też metropolię wrocławską i rozwiązano prałaturę pilską. Ustalony w 1972 r. podział administracyjny Kościoła w Polsce zmieniono jeszcze w 1978 r., odłączając pozostałą po stronie czechosłowackiej część terytorium archidiecezji wrocławskiej i przekazując ją do archidiecezji ołomunieckiej. Podział administracyjny Kościoła w Polsce, ustalony w 1972 r. trwał aż do 25 marca 1992 r., kiedy papież Jan Paweł II ogłosił bullę „Totus Tuus Poloniae Populus”.

Prowadzone rozmowy pomiędzy przedstawicielami PRL i Watykanu doprowadziły również do normalizacji stosunków roboczych, jednak bez przywrócenia oficjalnych stosunków dyplomatycznych. Negatywnym następstwem było wycofanie uznania dla Kazimierza Papée jako ambasadora rządu londyńskiego przy Watykanie. Tym samym rozpoczął się nowy rozdział we wzajemnych relacjach pomiędzy PRL a Stolicą Apostolską.

Polecamy:

• Publikacja: Biskupi w rzeczywistości politycznej Polski „ludowej”
• Publikacja: Biskupi w rzeczywistości politycznej Polski „ludowej” t. 2
• Publikacja: Wywiad PRL a Watykan 1962–1978
• Publikacja: Kościół katolicki w Polsce rządzonej przez komunistów