Wojsko Polskie uroczyście wkroczyło 20 czerwca 1922 r. do Katowic. Było to zwieńczenie kilkuletnich zmagań polsko-niemieckich o Górny Śląsk.

Na przestrzeni wieków Górny Śląsk niejednokrotnie zmieniał przynależność państwową. Pod rządami Prus, a później Niemiec doświadczał silnej polityki germanizacyjnej. Na początku XX w. większość mieszkańców nadal jednak posługiwała się językiem polskim.

Powstania Śląskie
20.06
  • Szef Inspektoratu Armii nr IV w Krakowie generał broni Stanisław Szeptycki na koniu w chwili przejazdu przez most graniczny na rzece Brynica między Sosnowcem i Szopienicami. Fot. AIPN
    Szef Inspektoratu Armii nr IV w Krakowie generał broni Stanisław Szeptycki na koniu w chwili przejazdu przez most graniczny na rzece Brynica między Sosnowcem i Szopienicami. Fot. AIPN

Traktat wersalski kończący I wojnę światową przewidywał, że o przyszłości regionu rozstrzygnie plebiscyt. Został on wyznaczony na 20 marca 1921 r. Napięcie na Górnym Śląsku utrzymywało się już wcześniej: w latach 1919–1920 doszło tam do dwóch powstań ludności polskiej przeciwko Niemcom. W plebiscycie za Polską opowiedziało się niemal 480 tys. osób, za Niemcami – 707 tys., w tym jednak wielu emigrantów, dowiezionych na głosowanie z głębi Rzeszy.

Europejskie mocarstwa – przede wszystkim Wielka Brytania i Włochy – skłaniały się do przyznania Niemcom większości spornego obszaru, w tym ziem najbardziej uprzemysłowionych. W tej sytuacji Polacy raz jeszcze chwycili za broń. Pod wpływem III Powstania Śląskiego, trwającego od maja do lipca 1921 r., paryska Konferencja Ambasadorów podjęła decyzję korzystniejszą dla Polski. Odrodzonej Rzeczypospolitej przypadło 29 proc. obszaru plebiscytowego, w tym jednak tereny gęsto zaludnione, obejmujące większość górnośląskich hut i kopalń.

Objęcie części Górnego Śląska przez polską administrację dokonało się kilka miesięcy później. 20 czerwca 1922 r. oddziały Wojska Polskiego dowodzone przez gen. Stanisława Szeptyckiego uroczyście wkroczyły do Katowic. Żołnierzy witały ozdobne bramy. Na katowickim Rynku przemawiał tego dnia m.in. Wojciech Korfanty – długoletni bojownik o polskość Górnego Śląska.

„Niesłychany entuzyazm na Górn[ym] Śląsku. Wojska nasze wkroczyły tryumfalnie wśród powodzi kwiatów i sztandarów” – donosił na gorąco „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. „Polska zyskała połać kraju najbogatszą, posiadającą potężne pokłady węgla, rudy cynkowe i ołowiane, sól, siarkę, bardzo poważną produkcyę surowca żelaza […]. Nasz stan gospodarczy znacznie się podniesie, bilans handlowy się poprawi” – komentowała ta sama gazeta.

20 czerwca 2022 r. po raz pierwszy obchodziliśmy Narodowy Dzień Powstań Śląskich.

Polecamy:

Powstania śląskie

Rocznica

Na skróty

Tagi

do góry