English version
Tadeusz Komorowski (1895-1966) ps. „Bór”, „Znicz”, „Gajowy”, „Lawina” - arystokrata, polityk, oficer WP, Komendant Główny AK (1943 – 1944) , Naczelny Wódz PSZ na Zachodzie (1945 – 1947), premier Rządu RP na uchodźstwie (1947 – 1949 ).
Pochodził z rodziny arystokratycznej. Podczas I wojny światowej służył w wojsku austriackim walcząc na froncie rosyjskim i włoskim.
W 1918 r. przyjęty do Wojska Polskiego, wziął udział w walkach z Ukraińcami oraz w wojnie polsko – bolszewickiej, został ranny w bitwie pod Komarowem.
W okresie międzywojennym Tadeusz Komorowski pełnił różne funkcje w Wojsku Polskim. Był m.in. dowódcą 9 pułku ułanów małopolskich oraz komendantem Centralnej Szkoły Kawalerii w Grudziądzu. Znalazł się również w polskiej ekipie jeździeckiej na Igrzyska Olimpijskie w Paryżu (1924 r.) oraz w Berlinie (1936 r.).
Zmobilizowany w sierpniu 1939 r. Podczas kampanii wrześniowej 1939 r. został dowódcą Ośrodka Zapasowego w Garwolinie, a następnie zastępcą dowódcy Kombinowanej Grupy Kawalerii, z którą walczył pod Górą Kalwarią i Zamościem. Po zakończeniu walk przedostał się do Krakowa i włączył się w nurt pracy konspiracyjnej.
Od lata 1941 r. był zastępcą dowódcy ZWZ (od lutego 1942 r. AK) gen. Grota – Roweckiego. Po jego aresztowaniu objął formalnie funkcję Komendanta Głównego AK.
W dniu 31 lipca 1944 r. podjął decyzję o wybuchu Powstania Warszawskiego. Podczas walk powstańczych wraz z całą KG AK przebywał najpierw na terenie powstańczej Woli, potem Starego Miasta. Pod koniec sierpnia przeszedł kanałami do Śródmieścia. W dniu 30 września 1944 r. został mianowany Naczelnym Wodzem przez prezydenta RP na uchodźstwie Władysława Raczkiewicza.
Po zakończeniu walk powstańczych do maja 1945 r. przebywał w niemieckiej niewoli. Po wyzwoleniu obozu przez Amerykanów wyjechał do Londynu, gdzie objął formalnie funkcję Naczelnego Wodza.
W kolejnych latach Tadeusz Komorowski angażował się w życie polityczne i kombatanckie polskiej emigracji (był m.in. premierem rządu RP na uchodźstwie, członkiem Rady Trzech, działał aktywnie w kole byłych żołnierzy AK), równocześnie pracował fizycznie na utrzymanie swoje i swojej rodziny. Do kraju rządzonego przez komunistów nie mógł powrócić z powodów politycznych.
Jego działalność w czasie wojny jak i aktywność powojenna nie umknęła uwadze służb specjalnych Polski Ludowej.
Począwszy od 1945 r. UB skrzętnie gromadziło dane mające skompromitować byłego dowódcę AK. W zamyśle funkcjonariuszy bezpieki miało to udowodnić że gen. Tadeusz Bór – Komorowski miał współpracować z Niemcami w zwalczaniu podziemnego ruchu komunistycznego oraz działalności antyradzieckiej. Dlatego podczas śledztw prowadzonych przeciwko żołnierzom i wyższym oficerom AK, w sposób brutalny wydobywano z aresztowanych zeznania o współpracy wyższego dowództwa armii podziemnej z okupantem.
Wszystkie zgromadzone materiały i zeznania włączono w połowie lat 50 XX w. do odrębnego rozpracowania krypt. „Leśniczy” jakie założono na byłego dowódcę AK. PRL-owska bezpieka starała się wówczas śledzić aktywność polityczną gen. Tadeusza Komorowskiego na emigracji. Podejrzewano, że generał organizuje „ działalność wywiadowczo – dywersyjną” na kraj, oraz informowano o jego życiu codziennym i działalności politycznej.
Generał Tadeusz Komorowski zmarł 24 sierpnia 1966. Wraz z jego śmiercią PRL-owskie służby zakończyły rozpracowanie krypt. „Leśniczy”.
Generał Tadeusz Komorowski w katalogach Biura Lustracyjnego IPN