English version28 lutego 1952 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie odbyła się egzekucja Alberta Forstera, niemieckiego zbrodniarza wojennego, byłego namiestnika Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie.
Pochodzący z Frankonii Forster, rocznik 1902, już w połowie lat dwudziestych wstąpił do NSDAP i uczestniczył w tworzeniu SS w rodzinnym Fürth. Po tym jak zwrócił na siebie uwagę Adolfa Hitlera, błyskawicznie awansował w nazistowskiej hierarchii. Od 1930 r. jako gauleiter stał na czele NSDAP w Wolnym Mieście Gdańsku. Jeszcze przed wojną bezwzględnie zwalczał opozycję polityczną, angażował się w prześladowanie ludności żydowskiej i szykany wobec polskich mieszkańców.
Po napaści Niemiec na Polskę i bezprawnym włączeniu Gdańska do Rzeszy Forster został namiestnikiem Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie, obejmującego prócz Gdańska m.in. Bydgoszcz i Toruń, a więc tereny przedwojennego województwa pomorskiego. Odpowiadał za utworzenie obozu koncentracyjnego Stutthof, masowe egzekucje w lasach piaśnickich i innych miejscach, politykę germanizacji, deportacje Polaków i Żydów do Generalnego Gubernatorstwa oraz liczne dalsze zbrodnie. Historycy obliczają, że miał na sumieniu życie stu kilkudziesięciu tysięcy ludzi.
Wiosną 1945 r. – w obliczu postępów Armii Czerwonej – Forster uciekł z Gdańska i dotarł do Hamburga. Został jednak ujęty przez Brytyjczyków i ponad rok później wydany Polsce. W kwietniu 1948 r. został osądzony w Gdańsku przez Najwyższy Trybunał Narodowy. W uzasadnieniu wyroku śmierci czytamy, że Forster „był fanatycznym wyznawcą hitleryzmu, pozbawionym wszelkich cech człowieczeństwa”.
Zbrodnie niemieckie na Pomorzu od lat stanowią przedmiot badań Instytutu Pamięci Narodowej. Efektem są liczne publikacje.
W tomie W cieniu Einsatzgruppen. Volksdeutscher Selbstschutz w okupowanej Polsce 1939–1940 pod redakcją dr Izabeli Mazanowskiej, dr. Tomasza Cerana i dr. Marcina Przegiętki (Warszawa 2021) znalazł się obszerny rozdział poświęcony zbrodniom Selbstschutzu na Pomorzu i Kujawach. Krwawej działalności Selbstschutzu na tych terenach są też poświęcone inne książki wydane przez IPN, takie jak Karolewo 1939 Izabeli Mazanowskiej (Gdańsk–Warszawa 2017) oraz Im Namen des Führers (Bydgoszcz–Gdańsk 2014) i Paterek 1939 Tomasza Cerana (Bydgoszcz–Gdańsk–Warszawa 2018).
Liczne wątki związane ze zbrodniami popełnionymi na obszarze władzy Forstera pojawiają się w monografii dr. Macieja Jana Mazurkiewicza Ludobójstwo Niemiec na narodzie polskim (1939–1945) (Warszawa 2021).
Polecamy też portal internetowy IPN zbrodniapomorska1939.pl.
Materiały edukacyjne na temat Zbrodni Pomorskiej można pobrać tu.
Wiele materiałów o terrorze niemieckim na Pomorzu jest dostępnych w portalu IPN przystanekhistoria.pl:
Można się tam zapoznać również z sylwetką Alberta Forstera pióra dr. Wojciecha Wicherta:
Śledztwo w sprawie zbrodni w obozie koncentracyjnym Stutthof prowadzi Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Gdańsku.