Instytut Pamięci Narodowej

Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi jako instytucja wspierająca organizatorów odbywającego się w Łodzi po raz kolejny Tygodnia Patriotycznego serdecznie zaprasza do udziału w przygotowywanych pod takim hasłem obchodach rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Głównym organizatorem przedsięwzięcia jest Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej Okręg Łódzki.

W programie obchodów znalazły się m.in. prezentacje wystaw łódzkiego IPN. Wystawę plenerową „Pamiętny rok 1989” obejrzeć można na placu przed Łódzkim Domem Kultury od poniedziałku do soboty (7–12 listopada 2011 r.). Natomiast w Centralnym Muzeum Włókiennictwa można się zapoznać z wystawą pt. „Kapłan i wychowawca. Ojciec Stefan Miecznikowski T.J. (1921–2004)”, prezentowaną tam do 4 grudnia br.

Z pełnym programem Tygodnia Patriotycznego zapoznać można się tutaj.

***

Wystawa „Pamiętny rok 1989” opowiada o przemianach politycznych w Polsce z przełomu lat 80. i 90., które doprowadziły do obalenia ustroju komunistycznego w Polsce i odzyskania suwerenności. Wydarzeniem, które przyspieszyło te przemiany, były negocjacje między władzami PRL a opozycją, zwane „rozmowami Okrągłego Stołu”, prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 roku w Pałacu Namiestnikowskim w Warszawie. W ich trakcie wynegocjowano legalizację „Solidarności”, całkowicie wolne wybory do nowo utworzonego Senatu i nową ordynację wyborczą do Sejmu, w której 35 procent mandatów miało pochodzić z wolnych wyborów. W praktyce oznaczało to kompromisowy podział władzy między opozycją a PZPR. Władze PRL liczyły, że ów podział będzie pozorny, bo uda im się zachować większość prerogatyw władzy. Tymczasem po przeprowadzonych 4 czerwca 1989 r. wyborach do Sejmu kontraktowego, w których strona solidarnościowa odniosła spektakularny sukces, wytworzyło się ciśnienie społeczne, które przyspieszyło tempo demokratycznych zmian w Polsce i wkrótce zdezaktualizowało ustalenia Okrągłego Stołu. Tadeusz Mazowiecki, wywodzący się z kręgów opozycyjnych, został pierwszym od półwiecza niekomunistycznym premierem kraju Europy Środkowo-Wschodniej. Wprawdzie resorty spraw wewnętrznych i wojska obsadzili komuniści, ale solidarnościowy wicepremier i minister finansów Leszek Balcerowicz rozpoczął ambitny program reform gospodarczych w kierunku gospodarki rynkowej. Zamknięciem pierwszego etapu budowania demokracji w Polsce były całkowicie wolne wybory samorządowe (maj 1990 r.), prezydenckie (listopad/grudzień 1990 r.) i parlamentarne (październik 1991 r.).

Wystawa powstała w Oddziałowym Biurze Edukacji Publicznej IPN w Łodzi. Autorami scenariusza wystawy są Magdalena Filip, Paweł Spodenkiewicz i Grzegorz Nawrot (komisarz wystawy); projekt graficzny wykonała Milena Romanowska. Wykorzystano zdjęcia ze zbiorów: Agencji Gazeta, Agencji Fotografów FORUM, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku, Łodzi i Warszawie, Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego w Krakowie, Biblioteki Uniwersyteckiej w Łodzi, Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Marszałka J. Piłsudskiego w Łodzi, Muzeum Niepodległości w Warszawie, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Niezależnej Agencji Prasowej Dementi, Ośrodka KARTA, Polskiej Agencji Prasowej, www.strajk89.pl oraz Wojciecha Bogaczyka i Marka Sieradzana.

Wystawa „Ojciec Stefan Miecznikowski – kapłan i wychowawca” opowiada o legendarnym jezuicie, kapelanie NSZZ „Solidarność”. Przygotowało ją Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Łodzi w ramach obchodów 30. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego.

Ojciec Stefan Miecznikowski (1921–2004) był znanym duszpasterzem, magistrem nowicjatu i organizatorem pomocy charytatywnej. Działał kolejno w Nowym Sączu, Lublinie, Kaliszu, Łodzi i wszędzie zdobył sobie reputację wybitnego wychowawcy i opiekuna duchowego. Autorzy wystawy dowodzą, że jego sukcesy na tym polu były w pewnej mierze skutkiem jego doświadczeń harcerskich. Część wystawy została poświęcona osobom, które znacząco wpłynęły na jego rozwój intelektualny, m.in. dh. Aleksandrowi Kamińskiemu, o. Stanisławowi Wawrynowi i o. Jerzemu Mirewiczowi. Szczególny nacisk położono na okres stanu wojennego, kiedy o. Stefan kierował w Łodzi Ośrodkiem Pomocy dla Internowanych i ich Rodzin. Instytucja ta, działająca przy kościele o.o. jezuitów, objęła opieką ok. 500 rodzin działaczy „Solidarności” i opozycji demokratycznej.

Zdjęcia pochodzą m.in. z archiwum Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej Jezuitów w Warszawie, Instytutu Pamięci Narodowej i Narodowego Archiwum Cyfrowego. Autorami wystawy są: Grzegorz Nawrot (komisarz wystawy), Paweł Spodenkiewicz i Milena Romanowska (projekt plastyczny).