Instytut Pamięci Narodowej

W panelu udział wzięli:

• prof. Grzegorz Berendt, historyk, wykładowca akademicki, były dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku,
• dr Damian Sitkiewicz, historyk, Oddziałowe Biuro Badań Historycznych,
• dr Krzysztof Rak, historyk, główny analityk Instytutu Zachodniego w Poznaniu.

Spotkanie poprowadził Rafał Dudkiewicz, który moderował żywą i momentami bardzo polemiczną dyskusję dotyczącą metodologii badań nad II wojną światową oraz sporów wokół książki „Polnische Bürgermeister und der Holocaust. Besatzung, Verwaltung und Kollaboration”. Autor publikacji stawia w niej tezę o istnieniu w czasie II wojny światowej niezależnej polskiej administracji, która miała współuczestniczyć w zagładzie Żydów. W konsekwencji prowadzi to, zdaniem krytyków, do podważenia faktu okupacji II Rzeczypospolitej przez Niemców.

W trakcie rozmowy paneliści odnosili się do dorobku badawczego Grzegorza Rossolińskiego-Liebego, wskazując na liczne nieprawidłowości metodologiczne. Uczestnicy panelu dyskusyjnego zwrócili uwagę m.in. na pojawiające się w analizowanych publikacjach nieścisłości oraz informacje uznane przez dyskutantów za fałszywe lub niepotwierdzone źródłowo. Eksperci wskazywali również na obecność w ich ocenie nielogicznych stwierdzeń oraz zabiegów interpretacyjnych, które, ich zdaniem, prowadzą do błędnych wniosków. Rozmówcy poruszyli również kwestię doboru materiału źródłowego. W ich ocenie niektóre informacje są dobierane w sposób niepełny, a miejscami pojawiają się rozbudowane, szczegółowe dygresje, które, zdaniem dyskutantów, mogą utrudniać czytelnikowi dotarcie do kluczowych źródeł oraz zasadniczych ustaleń badawczych.

Pod koniec spotkania głos zabrała Małgorzata Bogusz z Fundacji Kulskich, która poinformowała, że fundacja kontaktowała się z wydawnictwem De Gruyter, wydawcą książki „Polnische Bürgermeister und der Holocaust. Besatzung, Verwaltung und Kollaboration”. Jak zaznaczyła, podczas spotkania zaprezentowano jedynie niewielką część przykładów, w jej opinii, fałszywych, niepotwierdzonych lub sprzecznych ze źródłami informacji pojawiających się w tej publikacji. Dodała, że przedstawione materiały stanowią jedynie fragment szerszej analizy przygotowanej przez fundację.

Zapis spotkania na kanale IPNtv.

* * *

Cykl spotkań „Oblicza historii” przybliża złożoność współczesnej historii, a także jej sprzeczne elementy wpływające na bieg zdarzeń. Przyjrzymy się instytucjom i ludziom, którzy kształtowali przeszłość. W naszym zainteresowaniu pozostaną instytucje takie jak wywiad i kontrwywiad, które z zasady działają niejawnie, a metody pracy operacyjnej mają charakter konspiracyjny, partie polityczne, które kształtowały rzeczywistość minioną, a także idee, które świadczyły o zmianach natury cywilizacyjnej. Opowiemy o ludziach, którzy owe idee tworzyli i politykach praktycznie kształtujących świat.