Wystawa prac młodych twórców zatytułowana „Ślady, których miało nie być” – to jeden z elementów uroczystości z okazji 44. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego.
Wiosną 2025 roku grupa studentów zwiedziła Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Na podstawie zdobytych doświadczeń oraz własnej wiedzy uczestnicy opracowali koncepcje artystyczne, które następnie przekształcili w dzieła – obrazy, rzeźby i instalacje. Prace 13 młodych artystów zostały wyeksponowane w industrialnej przestrzeni dawnej drukarni więzienia mokotowskiego.
Zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski podziękował młodym artystom za to, że poprzez sztukę ukazują trudne, traumatyczne historie osób, które cierpiały i były ofiarami systemu komunistycznego:
– Ślady, których miało nie być, to była istota systemu komunistycznego. Nie pozostawić po sobie niczego, co mówiłoby wprost o tym, jakim złem był ten system. Te ślady jednak przetrwały i Państwo wydobywacie je i pokazujecie nam dzięki swojej wrażliwości artystycznej. My, historycy, potrzebujemy, żeby artysta przyszedł i nam pewne rzeczy zwizualizował, pokazał, jak odbiera to, co widział, co usłyszał, o czym przeczytał. To jest niezwykle inspirujące.
W trakcie realizacji tego projektu artystycznego młodzi twórcy mieli okazję nie tylko zwiedzić dawne więzienie mokotowskie i poznać jego historię, ale także spotkać się z uznanymi artystami tworzącymi niezależną sztukę w okresie PRL, m.in. z Ludwiką Ogorzelec, Jerzym Kaliną oraz prof. Krzysztofem Wachowiakiem.
Projekt został zainicjowany i jest prowadzony przez dr Katarzynę Dyjewską oraz dr Karolinę Lizurej – wykładowczynie Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Ze strony muzeum nad przedsięwzięciem czuwa dr Janusz Janowski, doradca dyrektora Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL.
Wystawa prac młodych twórców została przygotowana we współpracy ze studentami Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. To efekt projektu artystycznego inspirowanego historią. Ideą tego przedsięwzięcia było zachęcenie młodych artystów do twórczych poszukiwań poprzez bezpośredni kontakt z przeszłością.
Wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.



















