„Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” – prezentacja multimedialnej wystawy IPN

Prezentacja wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” stanowi symboliczne zakończenie misji dr. Karola Nawrockiego jako prezesa IPN. To jednocześnie wyraz kontynuacji zobowiązania do budowania wspólnoty pamięci, upowszechniania wiedzy o losach Polski i Polaków oraz wzmacniania świadomości historycznej w przestrzeni publicznej.

– Gdy cztery lata temu zostawałem prezesem Instytutu Pamięci Narodowej, gdy jeszcze aspirowałem do tego stanowiska, mówiłem, że z całą pewnością zadbam o to, co jest fundamentem Instytutu, a więc o archiwum, o kwestie poszukiwania, upamiętnianie, naukę i o edukację. Dynamika w tych sektorach, jak przekonywałem, powinna być utrzymana. Ale powiedziałem także, że chciałbym, aby Instytut Pamięci Narodowej stał się instytutem przyszłości narodowej, aby pochylił się w stronę najmłodszego pokolenia. Dzisiaj, staję tutaj przed państwem, a to wasza zasługa, w poczuciu wykonanego zadania. Tak, w ciągu ostatnich lat stworzyliśmy biura, których dotychczas w Instytucie Pamięci Narodowej nie było

– zaznaczył dr Karol Nawrocki. Wymienił m.in. Biuro Wydarzeń Kulturalnych, Biuro Nowych Technologii, Biuro Współpracy Międzynarodowej.

– Po czterech latach bycia prezesem Instytutu Pamięci Narodowej mówię to z pełną odpowiedzialnością – Instytut Pamięci Narodowej jest wielkim sukcesem polskiej demokracji i Polski po roku 1989. Sukcesem, którego zazdrości nam Europa i świat przyjeżdżając do Polski, do Instytutu, aby się uczyć tego, jak wykonuje się cały skomplikowany proces transformacji ustrojowej, jak ściga się zbrodniarzy, jak poszukuje się i identyfikuje się ofiary.

– podkreślił prezes IPN.

Dr Karol Nawrocki, kończąc misję Prezesa IPN, podsumował swój flagowy projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, zainicjowany i uruchomiony w dramatycznym momencie współczesnej historii – jego ostateczny kształt powstał w lutym 2022 r., równolegle z pełnoskalową rosyjską agresją na Ukrainę. To wtedy IPN zdecydował, że musi nie tylko przypominać o przeszłości, lecz również uczulać opinię publiczną na współczesne formy totalitaryzmów, wskazywać historyczne źródła dzisiejszych zagrożeń oraz przypominać o sile wolności i prawie narodów do samostanowienia.

– „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” to najlepszy dowód na to, jak Instytut Pamięci Narodowej aktywnie włączył się w dyplomację historyczną na całym świecie. To pięć kontynentów, pięćdziesiąt państw, trzydzieści języków, w których prezentowana jest ta wystawa

– podsumował prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

W wydarzeniu wzięła udział Anna Maria Anders, córka generała Władysława Andersa, dr hab. Karol Polejowski oraz dr Mateusz Szpytma – zastępcy prezesa IPN, dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej – Agnieszka Jędrzak, szef pionu śledczego IPN prokurator Andrzej Pozorski.

Wystawę można obejrzeć 5 i 6 sierpnia br. przed kościołem pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa Oblubieńca w Warszawie (ul. Krakowskie Przedmieście 52/54).

Transmisja na kanale IPNtv:

***

Instytut Pamięci Narodowej, poprzez projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” realizuje swoją misję upowszechniania wiedzy o historii Polski oraz kształtowania postaw patriotycznych, szczególnie w kontekście walki Polaków o niepodległość w XX wieku. Projekt realizuje założenia polityki historycznej, której celem jest przywracanie pamięci o bohaterstwie, poświęceniu i losach polskich żołnierzy oraz cywilów walczących o wolność na wszystkich frontach II wojny światowej.

„Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” są również odpowiedzią na potrzebę wzmacniania pozytywnego wizerunku Polski za granicą oraz przeciwdziałania dezinformacji historycznej i uproszczonym przekazom dotyczącym wkładu Polski w czasie II wojny światowej. Rolą wystawy jest opowiedzieć o tułaczce polskiej ludności cywilnej oraz o żołnierzach Polskich Sił Zbrojnych, walczących – ramię w ramię z sojusznikami – o wolność naszą i innych narodów. W tym kontekście projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” ukazuje globalny wymiar polskiego wysiłku zbrojnego podczas II wojny światowej – od Syberii, przez Bliski Wschód, Afrykę i Włochy, aż po Europę Zachodnią – dokumentując losy Armii Andersa, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz wielu innych formacji.

Wystawa, która jest częścią tego projektu, dotarła już do ponad 120 miejsc na pięciu kontynentach – w Europie, obu Amerykach, Afryce oraz na Bliskim Wschodzie – trafiając do międzynarodowej publiczności i promując polską historię na świecie. W wielu przypadkach była to pierwsza styczność zagranicznej publiczności z polską narracją o II wojnie światowej. Oprócz ekspozycji plenerowych, prezentacji wystawy podczas Kongresów Pamięci Narodowej w Warszawie, Rzeszowie, Poznaniu i Gdańsku, organizowano koncerty, publikowano książki, powstawały materiały edukacyjne i gry. Projekt osiągnął łączny zasięg ponad miliona odbiorców, a jego przekaz – oparty na faktach, świadectwach – spotkał się z uznaniem środowisk historycznych i opiniotwórczych.

Wystawa – prezentowana obok Pałacu Prezydenckiego, w samym sercu Warszawy – została przygotowana w formie instalacji multimedialnej. Jej głównym elementem jest panoramiczny ekran o długości 17 metrów, na którym zostaną pokazane animacje stworzone na podstawie koloryzowanych fotografii, pozyskanych z archiwów z całego świata. Całość uzupełniają teksty i cytaty przybliżające nie tylko sylwetki zwykłych żołnierzy, odnoszących zwycięstwa pod Narwikiem, Tobrukiem, Monte Cassino, Ankoną, Bolonią i w bitwie o Anglię, lecz również wybitnych dowódców, jak gen. Władysław Anders, gen. Stanisław Maczek i gen. Stanisław Sosabowski.

***

„Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” to historia opowiedziana na wiele sposobów

Sercem projektu, zainaugurowanego w marcu 2022 roku na Zamku Królewskim w Warszawie, jest wystawa, przygotowana przez Biuro Współpracy Międzynarodowej IPN z pomocą pionów merytorycznych. Została ona zaprezentowana we wszystkich krajach, które przemierzyli ewakuowani ze Związku Radzieckiego żołnierze generała Andersa i polscy cywile. Jej tematem jest polski wkład, determinacja i zaangażowanie w walkę o wyzwolenie świata spod jarzma totalitarnych reżimów; „Szlaki” uczą historii Polski, opowiadają o wojennym bohaterstwie Polaków oraz ich powojennych losach.

Wystawa składa się z części ogólnej oraz elementów dostosowanych do specyfiki poszczególnych krajów, podkreślając relacje społeczne, intelektualne i kulturalne pomiędzy polskimi żołnierzami i cywilami a miejscową ludnością.

„Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” często towarzyszyły ważnym wydarzeniom i rocznicom. W RPA otwarcie wystawy zbiegło się z obchodami Dnia Wolności, w USA z Dniem Weterana, zaś w Uzbekistanie z obchodami 80. rocznicy powstania armii generała Andersa. Włączyło ją do swojej stałej ekspozycji Narodowe Muzeum Historii Wojskowości w Johannesburgu, została zaprezentowana podczas 15. edycji „Roncesvalles Polish Festival” w Toronto oraz w Królewskim Kanadyjskim Instytucie Wojskowym. Zawitała także do prestiżowego Instytutu Matíasa Romero w Meksyku, a w 2024 roku odwiedziła Parlament Brytyjski.

Immersyjna i interaktywna odsłona wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” pozwala widzom zanurzyć się w historii i kulturze krajów, przez które wiodły tytułowe Szlaki, obejrzeć archiwalne materiały filmowe i posłuchać muzyki z tych regionów. Wystawa daje nowe życie artefaktom i kolorowanym fotografiom. Za jej pośrednictwem opowiadają nam swoje historie polscy bohaterowie, tacy jak Krystyna Skarbek czy Zdzisław Krasnodębski.

Wystawę tradycyjną, 250 paneli w 30 językach, obejrzało blisko milion osób w ponad pięćdziesięciu krajach na pięciu kontynentach. Wydaliśmy 3 500 artykułów i innych publikacji w różnych językach, stworzyliśmy 100 biogramów bohaterów, ufundowaliśmy 26 tablic i pomników. Dzięki skutecznej kampanii medialnej, 830 milionów ludzi na całym świecie dowiedziało się o projekcie.

Opowiedzieliśmy tę historię również poprzez nowe formaty. Biuro Nowych Technologii opracowało gry komputerowe, pobrane przez 1,5 miliona użytkowników platformy Steam. Biuro Wydarzeń Kulturalnych zorganizowało 20 koncertów i widowisk muzycznych. Biuro Przystanków Historia przedstawiło misia Wojtka z 2. Korpusu Polskiego niemal 65 tysiącom dzieci na 600 spektaklach.

„Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” dały początek współpracy i wymianie archiwalnej z instytucjami międzynarodowymi i kolekcjami prywatnymi.

Pielęgnowanie wiedzy o wpływie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie na wynik II wojny światowej to obowiązek wynikający z szacunku dla minionych pokoleń. Mamy nadzieję, że „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” przyczynią się do promocji tej części polskiej historii i podkreślenia polskiego wkładu w zwycięstwo aliantów.

Tylko ktoś, kto zna historię, potrafi zrozumieć współczesność.

Zachęcamy Państwa do odwiedzenia strony projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”.

***

W ramach projektu Wydawnictwo IPN w latach 2022-2025 opublikowało serię książek naukowych i popularnonaukowych poświęconych żołnierzom i cywilom walczącym o wolność państwa polskiego w trakcie II wojny światowej.

Publikacje z logo projektu „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”:

2022

2023

2024

2025

Bartosz Janczak, Z piekła ku wolności. Losy obywateli polskich ewakuowanych z polską armią dowodzoną przez gen. Władysława Andersa ze Związku Sowieckiego w 1942 roku, Łódź–Warszawa 2025.

„Biblioteczka Szlaków Nadziei” – nowa seria wydawnicza, kilkanaście publikacji popularnonaukowych:

2024

2025

Instytut Pamięci Narodowej

Wybierz stronę oddziału

Wybierz stronę oddziału

Panel ułatwień

Aktualności