Instytut Pamięci Narodowej

Z kwietniowej okładki „Biuletynu IPN” spogląda na nas twórca i dowódca 1 Dywizji Pancernej generał Stanisław Maczek.

Główny blok materiałów poświęciliśmy Polskim Siłom Zbrojnym.

Przemierzając setki kilometrów czołgami, walcząc na wielu frontach, bombardując miasta okupanta i niosąc pomoc lotniczą walczącym o wolność – myśleli ciągle o Polsce, o Ojczyźnie.

Czy wkład Polskich Sił Zbrojnych w zwycięstwo aliantów w II wojnie światowej został należycie doceniony?

Czy pomógł Polsce, kiedy kształtował się powojenny porządek?

To pytania retoryczne. Przedstawiamy powojenne dylematy polskich żołnierzy.

A jednak do dziś na szlaku bojowym 1 Dywizji generała Maczka ludzie pamiętają, kto przyniósł im wyzwolenie po latach okupacji. Czasem nawet na stadionach piłkarskich, podczas meczów wspominają nieustraszonych polskich żołnierzy.

W kwietniowym numerze ukazujemy „Szczury Tobruku” i zdobywców Monte Cassino. Przypominamy, że z polskim wojskiem przemierzali Europę artyści i twórcy kultury.

Portretujemy Józefa Czapskiego – świadka XX wieku.

Opisujemy jak podupadła przedwojenna potęga polskich szachów, gdy w kraju nastał komunizm.

Nie zapominamy też o tych, którzy nie złożyli broni, gdy Polska wpadła w orbitę wpływów sowieckich.

Zachęcam do lektury kwietniowego numeru „Biuletynu IPN” o Polskich Siłach Zbrojnych

Jan M. Ruman
redaktor naczelny
„Biuletynu IPN”

„Biuletyn IPN” nr 4 – w sprzedaży od początku kwietnia w placówkach Poczty Polskiej oraz w księgarniach IPN.

Najwygodniejszą formą nabywania „Biuletynu IPN” jest prenumerata. Daje ona pewność regularnego otrzymywania pisma, po niższej cenie i bez kosztów przesyłki.

Spis treści

Polskie Siły Zbrojne

• Mirosław Surdej – 1 Dywizja Pancerna
• Dariusz Iwaneczko – Oddany świętej sprawie Ojczyzny, Generał Stanisław Maczek (1892–1994)
• Bartosz Janczak – Pułk Ułanów Karpackich, Narodziny tradycji i szlak bojowy
• Dariusz Zbiejczuk – 305 Dywizjon Bombowy „Ziemi Wielkopolskiej i Lidzkiej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego”
• Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk – Dylematy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
• Tomasz Szturo – Siła pięknego ducha, Rzecz o Beacie Obertyńskiej
• Kinga Hałacińska – Aktorka w batalionie teatralnym czasu wojny, Jadwiga Domańska (1907–1996)

Komentarze historyczne

• Ksawery Jasiak – Operacja Konspiracyjnego Wojska Polskiego na Radomsko
• Tadeusz Wolsza – Powikłane losy polskich mistrzów gry szachowej, W stulecie Polskiego Związku Szachowego
• Bartosz Januszewski – Prowadziłem Polaków na morze… Wychowawcza działalność gen. Mariusza Zaruskiego

Sylwetki

• Marek Klecel – Szkic do portretu Józefa Czapskiego, świadka XX wieku
• Ksawery Jasiak – Bohater pogranicza – ofiara Zbrodni Katyńskiej, Komisarz Edward Makowski (1891–1940)

Książki

• Aleksandra Szwarc – Polska Marynarka w II wojnie światowej

  Mateusz Kubicki, Polacy na morzach i oceanach w latach II wojny światowej, Wydawnictwo Instytutu Pamięci Narodowej, Warszawa 2025, 344 s. (Seria „Biblioteczka Szlaków Nadziei”).