Instytut Pamięci Narodowej

Portret malowany historią. Dzieje rodziny Komorowskich

Portret malowany historią” dokumentuje dzieje jednej z milionów polskich rodzin, które wbrew własnym oczekiwaniom i decyzjom zostały uczestnikami najważniejszych wydarzeń dwudziestego stulecia: I wojny światowej, rewolucji październikowej i II wojny światowej. Ich udziałem stały się także bolesne doświadczenia związane z instalowanym w Polsce od 1944 roku komunizmem. W latach 1951–1953 prawie wszyscy członkowie rodziny znaleźli się w więzieniach. Senior rodu – kpt. Wiktor Komorowski zmarł w Więzieniu nr 1 przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu, a dwaj jego synowie: Jerzy i Bogdan-Wiktor zostali straceni w więzieniach Wrocławia i Warszawy. Skomplikowane losy rodziny Komorowskich odtworzono w oparciu o liczne dokumenty rodzinne, pamiętniki, listy i archiwalia przechowywane w Instytucie Pamięci Narodowej, w tym stanowiący część materiału śledczego Urzędu Bezpieczeństwa bezcenny album fotografii Wiktora Komorowskiego, w Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie i Rosyjskim Państwowym Wojskowym Archiwum Historycznym w Moskwie.

W służbie komuny

Partia z narodem, naród z Kościołem

Między Warszawą a regionem. Opozycja przedsierpniowa na Pomorzu Zachodnim

Publikacja „Między Warszawą a regionem. Opozycja przedsierpniowa na Pomorzu Zachodnim” jest pokłosiem konferencji naukowej, która została zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie oraz Instytut Politologii i Europeistyki Uniwersytetu Szczecińskiego. Sympozjum odbyło się 24-25 października 2008 r. Głównym celem konferencji było ukazanie specyfiki funkcjonowania oporu społecznego na Pomorzu Zachodnim w drugiej połowie lat siedemdziesiątych, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji panującej w aglomeracji szczecińskiej, poprzez skonfrontowanie wyników prac historyków i politologów badających różne aspekty funkcjonowania opozycji. Za niezwykle ważny uznano problem wpływu rewolty robotniczej przełomu 1970 1971 r. w Szczecinie na działalność opozycji demokratycznej w tym mieście. Istotne było także zbadanie wpływu i wzajemnych relacji pomiędzy stolicą a tzw. prowincją, która wielokrotnie odgrywała rolę wręcz wiodącą.

Wielki Głód na Ukrainie 1932–1933 / Голодомор в Україні 1932–1933

Osobowe źródła informacji – zagadnienia metodologiczno-źródłoznawcze

Książka jest zbiorem artykułów autorów opisujących osobowe źródła informacji, czyli różne kategorie agentury. Zarazem jest kontynuacją problematyki poruszonej w publikacji „Wokół teczek bezpieki – zagadnienia metodologiczno-źródłoznawcze” (Kraków 2006). W tomie starano się możliwie najpełniej ukazać problematykę OZI. Dobrano zatem teksty, które umożliwiają znalezienie odpowiedzi na najczęściej pojawiające się w debacie publicznej pytania: 1. Jakie były kategorie OZI? 2. Jakie kategorie OZI rozróżniał cywilny, a jakie wojskowy aparat represji w PRL? 3. Jaka była specyfika OZI działających na rzecz pionów aparatu represji koncentrujących swe zainteresowania operacyjne na terenie PRL, a jaka tych, które funkcjonowały poza jego granicami? 4. Co decydowało o uznaniu jakiejś osoby za daną kategorię OZI? 5. Jakie były procedury związane z typowaniem, opracowaniem i werbunkiem OZI? 6. W jaki sposób dokumentowano aktywność operacyjną OZI? Na pytania te Czytelnik znajdzie – miejmy nadzieję satysfakcjonującą – odpowiedź na kartach niniejszej publikacji.

Obrazy PRL. O konceptualizacji realnego socjalizmu w Polsce

Ambicją niniejszej pracy jest zmniejszenie luki między refleksją teoretyczną a badaniami empirycznymi poprzez przypomnienie postaci i/lub koncepcji, których znajomość jest inspirująca w badaniu najnowszej historii Polski. Praca podzielona została na dwie części. W pierwszej autorzy przedstawili koncepcje wymienionych w kolejności alfabetycznej uczonych: Józefa Marii Bocheńskiego, Randalla Collinsa, Leszka Kołakowskiego, Stefana Kurowskiego, Leszka Nowaka, Jadwigi Staniszkis i Andrzeja Walickiego. W części drugiej zostały zaprezentowane propozycje – próby badania różnych wymiarów historii Polski za pomocą metod badawczych wykorzystywanych w innych dziedzinach lub specjalnościach nauki: antropologii, filologii, politologii, teorii postkolonialnej, czy studiach nad mentalnością społeczną.

Od Piłsudskiego do Wałęsy

Zbrodnia w Ponarach 1941–1944

Lista strat osobowych ruchu narodowego 1939–1955, zeszyt 1