Instytut Pamięci Narodowej
-
Powtarzające się w latach 70. i 80. XX wieku katastrofalne klęski głodu w Etiopii spowodowały reakcję społeczności całego świata. Zorganizowano międzynarodową pomoc humanitarną, w której udział wzięły nie tylko państwa z regionu, ale także kraje europejskie, w tym Polska, wówczas rządzona przez władze komunistyczne. W lutym 1985 roku rozpoczęła się operacja pomocy humanitarnej Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii. Trwała do czerwca 1987 roku. 10 lutego 1985 rozpoczęła się misja Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii
-
Musiało minąć dwadzieścia lat od zakończenia wojny, aby władze PRL pozwoliły na zbudowanie pomnika godnie upamiętniającego ofiary Treblinki I. 10 maja 1964 – na terenie byłego niemieckiego obozu Treblinka I odsłonięto pomnik ku czci ofiar
-
Polski ekonomista, tłumacz, wykładowca SGPiS, dyplomata. Od lipca 1953 do marca 1954 r. członek Misji Polskiej do Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych w Korei. Od września 1971 do grudnia 1972 r. doradca w zespole ekonomicznym Edwarda Gierka. 23 grudnia 1981 r., w reakcji na wprowadzenie stanu wojennego, poprosił Amerykanów o azyl polityczny. Krytyk gen. Wojciecha Jaruzelskiego, autor wielu książek i publikacji naukowych. Postać niejednoznaczna. 24 lutego 1930 roku urodził się Zdzisław Rurarz, polski polityk, dyplomata, uciekinier z PRL
-
Konfederacja Polski Niepodległej była pierwszym w postalinowskiej historii PRL ugrupowaniem politycznym, które otwarcie za cel postawiło sobie pełne odzyskanie niepodległości oraz całkowity demontaż komunistycznego systemu władzy. Jej program odrzucał możliwość jakiegokolwiek kompromisu z reżimem komunistycznym, postulując suwerenność państwową, pluralizm polityczny, wolność słowa i wolne wybory. 26 lipca 1980 r. w Lądku Zdroju odbył się I Kongres Konfederacji Polski Niepodległej
-
Tysiące młodych ludzi z całego świata przybyło do stolicy Polski, by wspólnie świętować pokój, solidarność i przyjaźń ponad podziałami politycznymi – przynajmniej tak tłumaczyli to komuniści w Warszawie. 31 lipca 1955 r. stolica Polski stała się gospodarzem V Światowego Festiwalu Młodzieży i Studentów – największego międzynarodowego wydarzenia młodzieżowego za „żelazną kurtyną”, które na dwa tygodnie odmieniło oblicze miasta i wpisało się na stałe w historię powojennej Europy. Szacuje się, że do Polski przyjechało wówczas ok. 30 tysięcy osób z ponad 110 krajów. 31 lipca 1955 r. w Warszawie rozpoczął się V Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów
-
Ustawa wprowadzała obowiązek pracy, centralne kierowanie zatrudnieniem, zmuszała również ludzi do pracy w określonych sektorach gospodarki, np. w przemyśle ciężkim. Nie istniała możliwość swobodnej zmiany miejsca zatrudnienia, a osoby naruszające nakaz pracy podlegały surowym konsekwencjom ze strony władzy ludowej. Była to jedna z kluczowych regulacji wpisujących się w system centralnego planowania gospodarczego i podporządkowania społeczeństwa polityce gospodarczej PRL. Powyższy nakaz miał bezpośredni związek z likwidacją klas społecznych i obowiązywał aż do lat 80. Docelowo ustawa miała przyczynić się do dobrobytu obywateli i państwa, jednak ostatecznie okazała się jednym z przysłowiowych gwoździ do trumny PRL, pogarszając sytuację ekonomiczną i potęgując społeczne niezadowolenie. 7 marca 1950 roku Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę wprowadzającą nakaz pracy
-
Brudne wspólnoty. Przestępczość zorganizowana w PRL w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku
-
W 1963 r. w Polsce wybuchła epidemia ospy prawdziwej. Pod koniec lat 60. zaatakowała grypa A2 Hongkong 68, a w 1977 r. uderzyła tzw. grypa rosyjska. Cecylia Kuta: „Witamy się i żegnamy bez podawania rąk”. Epidemie w PRL
-
Czerwoni katolicy. Polityczne i ideowe drogi Jana Frankowskiego (1912–1976) i Konstantego Łubieńskiego (1910–1977) na tle działalności ich ugrupowań
-
Dekada Jaruzelskiego. Z historii politycznej PRL 1980–1989/90
-
– Jest nie do zaakceptowania, by w wolnej Polsce, 36 lat po upadku komunizmu, wciąż straszyły relikty sowieckiego panowania. Ten obiekt to nie żaden pomnik, to symbol sowieckiego panowania nad tym terenem – podkreślił podczas briefingu prasowego zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. Demontaż sowieckiego obiektu propagandowego w Płotach
-
Dzieje Lubelszczyzny 1956–1970. Aspekty polityczne
-
Koncert odbył się16 grudnia 2024 r. w Przystanku Historia im. Janusza Kurtyki przy ul. Marszałkowskiej 21/25 w Warszawie. Koncert „Przesłanie Pana Cogito”
-
Koprodukcja Instytutu Pamięci Narodowej „Rok z życia kraju” – w kinach!
-
Pożar wybuchł najprawdopodobniej w wyniku przeciążenia instalacji elektrycznej. Wystarczyło, że sprzątaczka podłączyła przemysłowy odkurzacz do chałupniczo zainstalowanego gniazdka. Temperatura była tak wysoka, że w samochodach strażackich łuszczył się lakier. Po godzinie popularnej „Kaskady” już nie było, do wieczora dogaszano jej zgliszcza. W pożarze budynku zginęło 14 osób. Magdalena Dźwigał: Wielki pożar szczecińskiej „Kaskady” 27 kwietnia 1981 r.
-
27 lipca 1953 roku zawarto rozejm w wojnie koreańskiej, na mocy którego od 1 sierpnia 1953 działa Komisja Nadzorcza Państw Neutralnych. Jednym z jej członków została Polska Rzeczpospolita Ludowa. Udział PRL w koreańskiej misji obrósł w ciągu dziesięcioleci w mity i był idealizowany. Marek Hańderek: PRL na straży pokoju w Korei
-
Zapraszamy do obejrzenia wykładu online dr. Roberta Spałka pt. „Między Komitetem Centralnym w Warszawie a Moskwą. Jaruzelski a Sowieci (1980–1981)”. Między Komitetem Centralnym w Warszawie a Moskwą. Jaruzelski a Sowieci (1980–1981) – wykład online w ramach cyklu „Warszawskie wędrówki z historią”
-
Między propagandą sukcesu a krachem gospodarczym. Polska dekady Gierka (1970-1980) w ujęciu regionalnym
-
Rozmowa z Janem Peszkiem, odtwórcą roli Tytusa Ceglarskiego w filmie „Hiszpanka". Można zejść z piedestału
-
Dodatek prasowy, przygotowany przez krakowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej, ukazał się 20 grudnia 2024 r. w „Dzienniku Polskim” i „Gazecie Krakowskiej”. Opozycja epistolarna – dodatek historyczny Instytutu Pamięci Narodowej – oddział w Krakowie
-
Publikacja IPN nominowana przez tygodnik „Polityka”
-
Po zakończeniu drugiej wojny światowej rozpoczęła się w Polsce rekonstrukcja szkolnictwa według przedwojennych wzorców. Była ona niezwykle skomplikowana ze względu na sytuację kraju wyniszczonego wojną oraz zmianą granic państwowych. Sebastian Ligarski: Za pięć kilo chleba. Z dziejów odbudowy szkolnictwa w Polsce tzw. ludowej
-
Shady Networks. Studies on Socialist Economy, Crime, and the Black Market in the Last Two Decades of the Polish People’s Republic
-
Instytut Pamięci Narodowej serdecznie zaprasza do Centralnego Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego (Marszałkowska 107 w Warszawie) na spektakl zatytułowany „Historia Wiktorii i Franka”. Od 2 do 5 grudnia 2024 roku będziemy prezentować interaktywną historię o latach osiemdziesiątych XX wieku. Spektakl „Historia Wiktorii i Franka”
-
10 czerwca 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie odbyło się spotkanie „Jerzy Giedroyc i paryska Kultura”. Obejrzyj na kanale IPNtv. Spotkanie otwarte „Jerzy Giedroyc i paryska Kultura” z cyklu „Oblicza historii”
-
Zapraszamy do obejrzenia spotkania „Jerzy Urban – główny propagandysta stanu wojennego”, które odbyło się 11 lutego 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie. Spotkanie otwarte „Jerzy Urban – główny propagandysta stanu wojennego” z cyklu „Oblicza historii”
-
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza do obejrzenia spotkania „Ks. Franciszek Blachnicki na celowniku komunistycznych służb” z cyklu „Tajemnice bezpieki”. Spotkanie z cyklu „Tajemnice bezpieki”
-
Spotkanie „Loża »Kopernik« w dokumentach Służby Bezpieczeństwa PRL” odbyło się 22 maja 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie. Spotkanie z cyklu „Tajemnice bezpieki” – Warszawa, 22 maja 2025
-
15 kwietnia 2025 roku, w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie, odbyło się spotkanie „Papież w oczach bezpieki i partii”. Obejrzyj dyskusję na kanale IPNtv. Spotkanie „Papież w oczach bezpieki i partii” z cyklu „Oblicza historii” – Warszawa, 15 kwietnia 2025
-
Stanisław Mierzwa 1905–1985
-
W okresie powojennym wielu Polaków trafiło do więzienia za „rozpowszechnianie wrogiej propagandy” przez co funkcjonariusze aparatu represji rozumieli również opowiadanie anegdot politycznych. Stefan Białek: Śmiech przez łzy. Polskie dowcipy polityczne w raportach informacyjnych Radia Wolna Europa z lat pięćdziesiątych.
-
Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku, t. 2
-
Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku, t. 3
-
Policja polityczna Polski Ludowej, zwana potocznie „bezpieką”, stała na straży jej ustroju i działała według sowieckich wzorców najpierw w ramach Urzędów Bezpieczeństwa (UB) i Urzędów do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego, a następnie, od 1956 r., jako Służba Bezpieczeństwa (SB). Z czasem zainteresowania policji politycznej PRL zmieniały się, podobnie jak i stosowane przez tę służbę środki i sposoby pracy. Tadeusz Ruzikowski: Tajny filar Polski Ludowej
-
Muzyka młodzieżowa, która podbiła świat w latach 60-tych XX wieku, nie wzbudza już dziś większych emocji. Tymczasem w Polsce od początku tamtej dekady rozwój „muzyki rozwrzeszczanych małolatów” pilnie śledziła ówczesna władza, którą niepokoiły nowe hasła, luz i swoboda wypowiedzi. Tomasz Toborek: Bigbit w PRL
-
Walki o Wał Pomorski i Kołobrzeg w 1945 roku w polityce i propagandzie Polski Ludowej w latach 1945–1989
-
„Historia toczy się dziś” – 6 czerwca 2025 r. o godzinie 9.15 na kanale YouTube IPNtv. Wielka wymiana agentów 1985. Dr Paweł Skubisz gościem programu „Historia toczy się dziś”
-
Katastrofa, która zakończyła lot PLL LOT 007, należy do najtragiczniejszych zdarzeń w historii polskiego lotnictwa cywilnego. Oficjalne śledztwo w tej sprawie wykazało niekwestionowaną winę sowieckich konstruktorów, jednocześnie jednak ukrywając wkład władz PRL w rażące zaniedbania, które kosztowały życie 87 osób. Wojciech Kujawa: Ostatni lot „Mikołaja Kopernika”
-
27 kwietnia 1960 r. w Nowej Hucie doszło do wydarzeń, które przeszły do historii jako walki o Krzyż Nowohucki. W odwecie komunistyczne władze zaplanowały wysiedlenie z dzielnicy tzw. niepożądanego elementu. Wojciech Paduchowski: Polowanie na obrońców krzyża
-
Ekspozycję przedstawiającą biografię kardynała Stefana Wyszyńskiego, przygotowaną przez Biuro Edukacji Narodowej IPN, obejrzymy w Archikatedrze Warszawskiej w związku ze staraniami o nadanie NSZZ RI „Solidarność” patronatu Stolicy Apostolskiej w osobie błogosławionego kardynała Wyszyńskiego. 9 marca 2025 roku obchodziliśmy 44. rocznicę pierwszego zjazdu Solidarności Rolniczej. Wystawa IPN poświęcona Prymasowi Tysiąclecia w Archikatedrze Warszawskiej
-
„Biuletyn IPN” nr 12/2024 – Światło na bezpiekę
-
28 kwietnia w Izbie Pamięci Strzelecka 8 odbyło się spotkanie inaugurujące nową wystawę z cyklu „Historia w artefaktach zapisana”. „Historia w artefaktach zapisana” – nowa wystawa Archiwum IPN w Izbie Pamięci Strzelecka 8
-
Instytut Pamięci Narodowej zaprasza na program z cyklu „Kulisy historii” pt. „Konstytucja kwietniowa 1935 roku”. „Kulisy historii” , odc. 208 „Konstytucja kwietniowa 1935 roku” – 22 marca 2025
-
Instytut Pamięci Narodowej zaprasza na audycję „Huta Warszawa” z cyklu „Kulisy historii”. „Kulisy historii” odc. 185 „Huta Warszawa” – 5 października 2024
-
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na odcinek „Wywiad wojskowy w PRL” w ramach cyklu „Kulisy historii”. „Kulisy historii” odc. 204 „Wywiad wojskowy w PRL” – 22 lutego 2025
-
Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza na fascynującą i prowokującą do refleksji dyskusję na temat Okrągłego Stołu, transformacji ustrojowej w Polsce oraz konsekwencji społecznych, które miały miejsce po 1989 roku. „Nie kanonizujmy Okrągłego Stołu” – dyskusja z ekspertami
-
Mija 55 lat od chwili, gdy w Polsce oblatano amatorski samolot J-1 „Prząśniczka”. Dziś nikogo nie dziwi takie wydarzenie, ale trzeba pamiętać, że działo się to w realiach komunistycznego państwa, które z zasady nie ufało obywatelom – szczególnie tym, którzy budowali samoloty. Taka maszyna mogła stać się idealnym narzędziem ucieczki z socjalistycznej ojczyzny, dlatego inicjatywy tego rodzaju budziły podejrzliwość władzy. „Prząśniczka” z drugiego piętra. Historia Jarosława Jankowskiego i jego samolotu J-1
-
„Świeć nam, Panie Generale”. Wybór prywatnej korespondencji nadsyłanej do gen. Wojciecha Jaruzelskiego w latach 1982–1989 (z zasobów Instytutu Hoovera)
-
Spotkanie „Władcy słów i umysłów – media w PRL” nowego cyklu „Filary systemu” odbyło się 22 kwietnia 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107. „Władcy słów i umysłów – media w PRL” – spotkanie z cyklu „Filary systemu”
-
25 marca 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie odbyło się spotkanie „Zakłamać rzeczywistość – propaganda komunistyczna” nowego cyklu „Filary systemu”. Zapis dyskusji na kanale IPNtv. „Zakłamać rzeczywistość – propaganda komunistyczna” – spotkanie z cyklu „Filary systemu”
English version