Instytut Pamięci Narodowej
-
„Ratować polskich obywateli bez względu na ich wyznanie i pochodzenie” - taki cel stawiał sobie Henryk Sławik. Z informacji zgromadzonych w Yad Vashem wynika, że przyczynił się do uratowania co najmniej pięciu tysięcy polskich Żydów. Tomasz Kurpierz: Sprawiedliwy Sławik
-
Tadeusz Stankiewicz: Sprawiedliwy, syn dwojga Sprawiedliwych, Stanisława i Barbary Stankiewiczów, i brat Sprawiedliwej, Barbary. Wspomina, prosto, po ludzku, bez patosu: „Sami byliśmy zagrożeni, ale jakoś tym Żydom trzeba pomóc, prawda? Bo czuliśmy, że to nasi obywatele, no wczoraj żeśmy się znali, a dzisiaj mamy się nie znać i odwrócić plecami? Nie mogliśmy tego zrobić”. Tomasz Sikorski: Relacja Tadeusza Stankiewicza. Żydzi ukrywani na bagnach
-
24 marca 2025 roku o godzinie 16.00 w Ciepielowie (woj. mazowieckie), z udziałem Prezydenta RP Andrzeja Dudy, odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika poświęconego Polakom ratującym Żydów w czasie II wojny światowej. W wydarzeniu uczestniczyli również dr Karol Nawrocki, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, jego zastępca dr Mateusz Szpytma oraz Artur Szewczyk, burmistrz Miasta i Gminy Ciepielów. Uroczystość odsłonięcia pomnika poświęconego Polakom ratującym Żydów w czasie II wojny światowej
-
12 stycznia 2025 roku w Marysinie Wawerskim w Warszawie odbyła się uroczystość upamiętniająca Matkę Marię Symplicytę Nehring oraz siostry felicjanki, które w czasie II wojny światowej niosły pomoc potrzebującym. Organizatorem wydarzenia był warszawski oddział Instytutu Pamięci Narodowej we współpracy ze Zgromadzeniem Sióstr Felicjanek Wawer. Uroczystość upamiętniająca Matkę Marię Symplicytę Nehring i siostry felicjanki
-
23 marca 2025 r. zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma oddał hołd mieszkańcom Markowej, którzy zostali zamordowani przez Niemców za pomoc Żydom. W Markowej upamiętniliśmy Polaków ratujących Żydów
-
22 marca 2025 r. w kościele św. Stefana Króla Wyznawcy w Warszawie odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej 100-lecie utworzenia warszawskiej prowincji Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu. W czasie II wojny światowej siostry uratowały grupę żydowskich dzieci. W Warszawie upamiętniliśmy siostry nazaretanki
-
24 marca 2025 r. w Radomiu Instytut Pamięci Narodowej zaprezentował widowisko „Sprawiedliwi”, upamiętniające Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Spektakl poprzedził uroczystość odsłonięcia w Ciepielowie pomnika pamięci Polaków Ratujących Żydów. Widowisko słowno-muzyczne „Sprawiedliwi”
-
Z zachowanych dokumentów wiemy, że co najmniej troje lub czworo pociech Ulmów osobiście zabił Josef Kokott – najmłodszy, a zarazem najbardziej brutalny i bezwzględny z żandarmów. Jako jedyny z oprawców z Markowej stanął po wojnie przed wymiarem sprawiedliwości i został skazany. Wojciech Hanus: Josef Kokott. Funkcjonariusz żandarmerii niemieckiej współodpowiedzialny za śmierć rodziny Ulmów
-
W październiku 1941 r. Niemcy zdecydowali o eksterminacji społeczności żydowskiej zamieszkałej w Generalnym Gubernatorstwie. Rozpoczęto ją w nocy z 16 na 17 marca 1942 r. i nadano kryptonim „Reinhardt”. Jej głównym celem była deportacja do gett i obozów setek tysięcy Żydów, a następnie ich fizyczna likwidacja w utworzonych specjalnie do tego celu obozach zagłady w Sobiborze, Treblince i Bełżcu. Wojciech Hanus: Sprawiedliwi z Rawy Ruskiej: Fryderyk i Maria Czerwieniowie oraz Bazyli Chmielewski
-
Wspomnienia ocalonego. Wołyń 1941–1944
-
Całą serię znajdziesz na Spotify. Wszystkie odcinki dostępne są bezpłatnie. Zapraszamy do posłuchania czterdziestego siódmego odcinka podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 24 listopada 2025
-
„Biuletyn IPN” nr 3/2025 – Niezłomni
-
„Co widziały drzewa” to opowieść o miłości, dobroci i zwykłej, ludzkiej solidarności. Rodzina Ulmów bierze pod swoją opiekę Żydów. Ta historia, tak istotna dla kultury pamięci naszego Narodu, kończy się tragicznie! Jak przekazać ją najmłodszym? Jak z nimi rozmawiać o rzeczach tak trudnych? „Co widziały drzewa” – pierwszy animowany film dla najmłodszych o rodzinie Ulmów
-
Biuro Edukacji Narodowej IPN prezentuje krótkometrażowy film dokumentalny z elementami animacji, który przedstawia historię uratowania otwockiego Żyda Mosze Bajtla przez rodzinę Smolaków. „Schron”. Film dokumentalny IPN
-
„W płomieniach zaś ciągle odzywały się jęki...”. Niemieckie zbrodnie na niosących pomoc Żydom Polakach z Ciepielowa i okolic (1942–1943)
English version