Instytut Pamięci Narodowej
-
26 i 27 listopada 2025 roku obchodziliśmy 30. rocznicę śmierci ppłk Grażyny Lipińskiej (1902–1995) – jednej z najbardziej niezwykłych Polek XX wieku: żołnierza Armii Krajowej, uczestniczki konspiracji wileńskiej, więźniarki sowieckich łagrów, pedagoga i harcmistrzyni. 30. rocznica śmierci Grażyny Lipińskiej – niezłomnej patriotki, bohaterki najnowszej historii Polski
-
Polski pedagog, wychowawca, profesor nauk humanistycznych, współtwórca metodyki zuchowej, instruktor harcerski, harcmistrz, żołnierz Armii Krajowej oraz jeden z ideowych przywódców Szarych Szeregów, przewodniczący Prezydium Rady Naczelnej Związku Harcerstwa Polskiego. Autor najsłynniejszej książki czasu okupacji „Kamienie na szaniec” zmarł 15 marca 1978 roku. Aleksander Kamiński – Komendant główny Organizacji Małego Sabotażu „Wawer”
-
31 października 1888 r. urodził się Andrzej Małkowski, propagator i instruktor skautingu, jeden z twórców harcerstwa w Polsce; żołnierz Legionów Polskich i Armii Polskiej we Francji. Andrzej Małkowski – prekursor polskiego harcerstwa
-
Żołnierz Armii Krajowej i Ruchu Oporu Armii Krajowej. Niezwykle skromny, oddany sprawie i ideałom człowiek, którego życiorys może być kanwą ciekawej książki, filmu lub inspiracją dla młodzieży poszukującej swojej drogi życiowej. Anna Łokietek-Stelmach: Mieczysław Chojnacki „Młodzik” (1924-2020)
-
Najmłodszy kapitan w Armii Krajowej. Sam ppłk Jan Mazurkiewicz „Radosław” powiedział o nim, że był najzdolniejszym dowódcą kompanii, jakiego znał. W czasie akcji bojowych udawało mu się prawie wszystko. Nieprzeciętny, niezwykły człowiek, bohater. Należy do grona tych, których życiorysy zostały napisane białym atramentem. Żołnierz, który pozostał harcerzem. Ewa Celińska-Spodar: „Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę…” Andrzej Romocki „Morro” (1923–1944)
-
Józefa Kantor, druhna „Ziuta”, urodziła się 5 marca 1896 roku w Tarnowie. Swoje życie poświęciła harcerstwu oraz pomocy innym. Ewa Wójcicka: Józefa Kantor (1896-1990)
-
Obecnie jest postacią właściwie zapomnianą. Nieliczni kojarzą jej osobę z konspiracyjnym tygodnikiem „Biuletyn Informacyjny” czy opracowaniami naukowymi dotyczącymi epoki romantyzmu. Ewa Wójcicka: Maria Straszewska (1919–2021)
-
Był aktorem wszechstronnym, bawił w komediach, wzruszał w rolach dramatycznych. Jego dorobek aktorski to nie tylko filmy, seriale, ale również kreacje teatralne, telewizyjne oraz niezapomniane wykonania skeczy i piosenek kabaretowych. Ewa Wójcicka: Wiesław Gołas. Aktor z Szarych Szeregów
-
Harcerstwo w Wielkopolsce w latach 1945–1989
-
3 sierpnia 1941 roku w obozie Auschwitz-Birkenau zginął Stanisław Marian Sedlaczek – instruktor i działacz harcerski oraz pedagog, który poświęcił życie wychowywaniu młodzieży w duchu patriotycznym i religijnym. Irena Siwińska: Lord Cotbury. Stanisław Marian Sedlaczek
-
Michał Lisowski należy do grona założycieli i propagatorów harcerstwa na Lubelszczyźnie. Niestety nie jest znany szerszemu kręgowi badaczy i historyków chociaż jego zasługi w rozwój harcerstwa, patriotycznego wychowania młodzieży oraz kultury fizycznej jest niepodważalny. Janusz Kłapeć: Michał Stefan Lisowski – pionier lubelskiego harcerstwa 1929-1940
-
Pełen uroku osobistego, dusza towarzystwa, imponował odwagą, brawurą, błyskotliwością i niekonwencjonalnymi pomysłami. Jego barwne życie przekreśliła nieoczekiwana śmierć, która jest nierozwikłaną do dziś tajemnicą. Pozostawił jednak po sobie trwały, biało-czerwony ślad w polskiej historii. Jarosław Wróblewski: Biało-czerwony ślad. Jan Rodowicz „Anoda” (1923–1949)
-
Maria Leszczełowska, tak jak tysiące jej rówieśników, zdołała opuścić Związek Sowiecki dzięki armii gen. Andersa. Trafiła następnie do Brytyjskiej Afryki Wschodniej. Świadectwem kilkuletniego, trudnego pobytu polskich dzieci w Afryce jest pamiętnik określany często mianem „złotych myśli”, zawierający pamiątkowe cytaty, aforyzmy i wiersze, wpisane przez jej koleżanki i kolegów, z którymi tam przebywała. Krzysztof Pawluczuk: Pamiętnik z Afryki
-
30 marca 1943 r. zmarł instruktor harcerski, żołnierz Szarych Szeregów, jeden z bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego „Kamienie na szaniec” – Maciej Aleksy Dawidowski „Alek”. Maciej Aleksy Dawidowski „Alek” – poświęcił życie dla wolności i przyjaźni
-
Latem 1980 r. doszło do kolejnego protestu społecznego w Polsce, który pod względem skali i konsekwencji przerósł wszystkie poprzednie. Marek Wierzbicki: Młodzieżowy nurt ruchu Solidarności w latach 1980–1989
-
Należał do pokolenia Polaków wychowanych w czasie zaborów, którzy walczyli o Niepodległą, potem budowali jej fundamenty, a gdy wybuchła II wojna światowa – wystąpili przeciw obu równie nieludzkim i zbrodniczym agresorom. Kołomyja i Lwów były dla niego tak samo polskie jak Kraków, Poznań czy Warszawa. W każdym z tych miast czuł się jednakowo dobrze. Jego Kresy zaczynały się gdzieś w Żytomierzu i kończyły za Kijowem. Marian Miszczuk: Stanisław Marian Sedlaczek
-
Prawdopodobnie 20 lutego 1944 r. w obozie koncentracyjnym Gross-Rosen zamordowany został harcmistrz Florian Marciniak „Jerzy Nowak”, „Nowak”, „Krzemień”, „Szary”, „Flo”, pierwszy naczelnik Szarych Szeregów. Ryszard Sodel: Harcmistrz Florian Marciniak. Pierwszy naczelnik Szarych Szeregów
-
W walkach o Wilno w 1920 r. dużą rolę odegrali harcerze, mający już cenne doświadczenie z wojny polsko-bolszewickiej. Tomasz Sikorski: Bunt generała Żeligowskiego. Harcerskie oddziały bojowe w wyprawie na Wilno
-
Jan Bytnar „Rudy” zmarł w dniu 30 marca 1943 r. w wyniku rozległych obrażeń po brutalnych pobiciach. Umiera Jan Bytnar „Rudy”
-
„Była środa 2 lipca 1952 r., zaczęły się wakacje. Właśnie ukończyłem sesję egzaminacyjną po drugim roku studiów na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Zabrzu-Rokitnicy. Niestety, nie zaliczyłem wszystkich egzaminów, oblałem ten z chemii fizjologicznej i nie przystąpiłem do egzaminów z języków obcych – niemieckiego i rosyjskiego. Ale wakacje miałem przed sobą”. Wspomnienia z „1407 dni i nocy w więzieniu mokotowskim”
-
20 sierpnia 1943 r. poległ w walce Tadeusz Zawadzki „Zośka”, harcmistrz, ppor. AK, legendarny bohater książki Aleksandra Kamińskiego „Kamienie na Szaniec”, uczestnik Akcji pod Arsenałem oraz wielu innych operacji dywersyjnych podziemia, odznaczony Orderem Virtuti Militari oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych. „Zośka" – legenda za życia
English version